Dit is hoe het megatransport door de dorpen in Oost-Groningen er op zondagen in oktober en november uitziet. Foto: TenneT
Zes megatransformatoren van TenneT moeten in oktober en november van Veendam naar Ter Apelkanaal worden vervoerd. Met het gewicht van een Boeing 747 en een transportlengte van 70 meter lukt dat niet via de route die voor de hand ligt. Hoe dan wel en waar moet je staan als je wilt kijken?
De route
De megatransformatoren (12 meter lang, 3,5 meter breed, 5,6 meter hoog) worden gemaakt in een fabriek van Royal Smit in Nijmegen. Ze kunnen per schip naar Veendam worden gebracht, maar moeten vanaf daar met speciaal vervoer over de weg naar het nieuwe hoogspanningsstation in Ter Apelkanaal worden gebracht.
De snelste route gaat via de N366, maar daarvoor zijn de transformatoren zowel te zwaar als te groot. Met een gewicht van 312.700 kilo per stuk – vergelijkbaar met een Boeing 747 – is de kans te groot dat een viaduct bezwijkt, en met een hoogte van 5,6 meter (exclusief onderligger) passen ze niet onder alle viaducten van de provinciale weg door.
Dus neemt Transportbedrijf Wagenborg, dat de transformatoren vervoert, een alternatieve route via Zuidwending, Nieuwe Pekela, Alteveer, Onstwedde en Mussel.
De voorbereidingen: alles uit de weg, snoeiploeg mee
Met het nemen van een alternatieve route zijn nog niet alle obstakels uit de weg. In de week voordat de eerste transformator op transport gaat, op zondag 12 oktober, maakt TenneT in samenwerking met de provincie Groningen en de betreffende gemeenten de route gereed.
In het kort: alles wat in de weg staat, moet wijken. Dat houdt in dat waar nodig lantaarnpalen verdwijnen of worden verplaatst, vluchtheuvels met de grond gelijk worden gemaakt en rotondes en kruispunten worden aangepast. Zo wordt bijvoorbeeld in Onstwedde kunstwerk De Diamant preventief verwijderd, dat op de rotonde pal in het dorp staat.
De diamant van Onstwedde. Foto: Gouwenaar
De afgelopen tijd hebben gemeenten ook al veel groen gesnoeid, vertelt Marco Bos van TenneT. „Maar alleen het groen waarvan we al wisten dat het anders voor problemen zou zorgen. Tijdens het vervoer gaat er een snoeiploeg mee voor als er toch meer moet worden gesnoeid.”
Bij Mussel worden langs de oostzijde van het Mussel-Aa-kanaal over een lengte van 250 meter damwanden aangebracht. Bos: „Daar gaat het deels door de berm om bomen tussen het kanaal en de weg te ontwijken. De damwanden moeten tegendruk geven om te voorkomen dat het vervoer wegzakt.”
In Nieuwe Pekela wordt het bovenste brugdeel van de Onstwedderklap verwijderd en er wordt een tijdelijke hulpbrug geplaatst, die het gewicht van het transport - inclusief de vrachtwagens zo’n 500.000 kilo - moet kunnen dragen. Na elk vervoer wordt de hulpbrug weer verwijderd.
De Onstwedderklap in Nieuwe Pekela. Foto: Huisman Media
Als alle transformatoren in Ter Apelkanaal zijn aangekomen, wordt straatmeubilair weer teruggeplaatst en groen terug geplant.
In Nieuwe Pekela wordt de Onstwedderbrug gedemonteerd en een tijdelijke hulpbrug geplaatst. Foto: Royal Wagenborg
De uitvoering: zes zondagen
Vanaf 12 oktober is er elke week zo’n speciaal transport. Dat gebeurt op zondag, omdat er dan het minste verkeer op de weg is. De transformatoren worden wel overdag vervoerd, omdat het belangrijk is goed zicht te hebben.
Als alles goed gaat, wordt op zondag 16 november de laatste transformator naar Ter Apelkanaal vervoerd. Als slecht weer dreigt - harde wind, veel regen - kan een transport worden uitgesteld: 23 en 30 november zijn reservedagen.
Het transport zal stapvoets rijden, zo’n 5 kilometer per uur. Dat houdt in dat het zo’n 6 à 7 uur kan duren voor de transformator aankomt bij het hoogspanningsstation. Elk transport heeft een geplande vertrektijd om 07.00 uur vanaf de losplaats in Veendam. De aankomst is dan in de loop van de middag, rond 15.00 uur.
De gevolgen
Bewoners en bezoekers van de plekken waar het transport langsrijdt, moeten rekening houden met hinder. Verkeersregelaars en boa’s zorgen tijdens het vervoer voor een veilige doorgang en houden publiek op afstand. Ook worden er tijdelijk wegen afgesloten. Huizen blijven in principe bereikbaar, behalve op het moment dat het transport er precies langsrijdt.
De reden
De transformatoren moeten naar Ter Apelkanaal, omdat TenneT daar een nieuw hoogspanningsstation bouwt op bedrijvenpark Zuid-Groningen. Dat station wordt een belangrijk punt voor het leveren van stroom aan Noord-Nederland. Het maakt mogelijk dat straks meer nieuwe bedrijven en huizen op het elektriciteitsnet kunnen worden aangesloten.
De transformatoren van TenneT verlagen de spanning van het hoogspanningsnet (380 kilovolt) naar 110 kilovolt. Transformatoren van Enexis brengen die spanning vervolgens nog verder naar beneden, zodat de stroom in huis gebruikt kan worden.
