Vergeet de Camino, Groningen heeft een eigen pelgrimspad. ‘Je hoeft niet naar Spanje om tot jezelf te komen’

Wie regelmatig in het kustgebied te vinden is, weet dat je er bent overgeleverd aan de elementen. Vind als het regent of waait maar eens beschutting in de weidse polders van Groningen, Friesland en Noord-Holland. 

Geen geschikte plek om te wandelen dus? „Juist wel”, zegt Ruth ter Voort (58), projectleider van het Ziltepad. „Die weidsheid maakt dit kustgebied uniek. Elementen als wind en regen helpen je om los te komen van de dagelijkse bezigheden en in verbinding te komen met het landschap.” 

Ter Voort ontwikkelde de afgelopen jaren samen met een team het Ziltepad: een pelgrimsroute die van Den Helder in Noord-Holland tot Termunten in Groningen loopt. Het pad is een initiatief van Groninger Kerken en Stichting Alde Fryske Tsjerken, in samenwerking met Visit Wadden. Delen van het pad waren al te bewandelen, op 1 april is het hele pad officieel geopend.  

Loop je de route helemaal, dan slinger je in 22 etappes langs de Waddenkust. De etappes zijn tussen de 15 en 25 kilometer en beginnen en eindigen bij een kerk. In Friesland kun je in sommige dorpen ook in de kerk overnachten. 

„De route is een uitnodiging om tot jezelf te komen”, legt Ter Voort uit. „Voor veel mensen is wandelen op zich daarvoor al genoeg, voor anderen bieden we extra handvatten.” Alle kerken langs de route zijn te bezoeken en bieden een plek om even stil te zijn of een kaarsje te branden. Over elk kerk is een podcastaflevering gemaakt. Daarnaast heeft het Ziltepad ook een meditatiegids ontwikkeld met oefeningen om te reflecteren. „De omgeving doet de rest.” 

Om te wandelen en te bezinnen hoef je niet naar het buitenland, is ze van mening. „Veel mensen lopen de Camino in Spanje. En dat is hartstikke mooi, maar daar is het inmiddels ontzettend druk. Op sommige stukken loop je in files. Dan ga je je doel voorbij, zou je kunnen zeggen.” 

Bij wijze van opening van de route lopen vijf wandelaars de komende weken de hele route van Den Helder tot Termunten. Waarom zijn ze gaan wandelen? En wat hopen ze te vinden?

„De oproep om deze route te wandelen komt voor mijn gevoel op het juiste moment. Mijn dochtertje van bijna 3 jaar werd twee jaar geleden ernstig ziek. Gelukkig gaat het inmiddels weer goed, maar mijn vrouw en ik zijn de afgelopen jaren continu bezig geweest met de nasleep ervan en de zorg voor haar. De laatste tijd merk ik bij mezelf steeds sterker de behoefte om tijd voor mezelf te nemen. Om stil te zijn, te verwerken en te vertragen.”  

„Het landschap leent zich daar heel goed voor. Er is veel niks, je bent overgeleverd aan de elementen en alleen met je gedachten. Daarnaast is het Waddengebied mijn achtertuin. Ik voel me thuis op de Groninger klei, maar ik heb het gebied nog niet op deze manier ervaren, lopend langs wierden, dorpen en kerken die al eeuwen op hun plek staan.”  

„Ik hoop een soort rust te vinden. Ik merk aan mezelf dat ik de neiging heb om heel snel te lopen. Terwijl: ik hoef niks, behalve van a naar b wandelen. En daar heb ik alle tijd voor. Als ik een uur op een bankje wil zitten kan dat ook. Het zou lekker zijn als mijn tempo, tegen de tijd dat ik de grens naar Groningen oversteek, een stukje lager ligt.” 

„Verder ga ik er heel open in. Ik weet niet wat het me gaat brengen, maar ik weet wel dat ik eraan toe ben.” 

Ton Leeuwrik (65) woont in Grootschermer en is ondernemer.  

„Ik zit in een fase waarin ik mijn bedrijf, dat ik samen met mijn vrouw Marianne vanaf een zolderkamertje heb opgebouwd, moet overdragen. Ik weet dat het in goede handen is en dat deze stap erbij hoort, maar toch voelt het als een ontzettende opgave. Het is een soort rouwproces. Het doet pijn om los te laten en ik voel ook boosheid en teleurstelling. Op het Ziltepad wil ik al die gevoelens de ruimte geven om voorbij te laten komen.” 

„Maar ook tevredenheid gaat voorbijkomen, want dat ben ik ook. En ik ga nadenken over wat ik eigenlijk nog zou willen. Een tijd lang wandelen is heel geschikt om die vraag te onderzoeken. Ik kan nu wel zeggen waar ik gelukkig van word, maar veel dan die dingen komen van buitenaf. De vraag is: waar gaat het haardvuur in mezelf van aan?” 

„Ik heb nu alle tijd om na te denken. Door jezelf een vraag te stellen komt er een proces op gang. En gedachtepaadjes die me hopelijk verder brengen. Terwijl ik straks op een dijk of in een bushokje op mijn nootjes kauw, kauw ik ook op mijn eigen vragen.” 

„Ik heb een drukke tijd achter de rug en nu zit ik in een tussenfase waarin ik op zoek ga naar nieuw werk. Voor mij is deze wandeling een moment om even te vertragen en stil te staan bij wat voor mij belangrijk is. Dat vind ik zo fijn aan langeafstandswandelingen, het enige wat je hoeft te doen is lopen. De rest van het leven kun je even loslaten. Daardoor wordt alles eenvoudiger en kom je in een soort natuurlijk ritme van lopen, eten en rusten. In die herhaling ontstaat een rust, een sereniteit, waarin dingen vanzelf op hun plek vallen.” 

„Ik heb bewust voor het Ziltepad gekozen. Ik heb een sterke band met Friesland en voel me hier geworteld, maar als ik hier ben voel ik ook een afstand tot de natuur. In het buitenland zoek ik het wilde en ruige van de natuur vaak op, maar hier in Friesland voel ik daar soms een weerstand toe. Ik denk omdat het in Friesland als normaal voelt. De harde wind is altijd aanwezig geweest in mijn jeugd. Ik hoop dat ik door deze wandeling ook in mijn thuisgebied een gevoel van diepe verwondering, rust en ontzag kan voelen.”