Theo van den Boogaard signeerde zich suf in een depot in Kolham. Foto: DVHN
Illustrator Theo van den Boogaard (78), die roem verwierf met de strip Sjef van Oekel, verstripte songteksten van folkzanger Bob Dylan. De boeken van ‘Bob Dylan Illuminated’ liggen nu nog in een opslag in Kolham.
Het is een ietwat absurd tafereel: op de eerste verdieping van een opslagbedrijf op een bedrijventerrein in Kolham zit een man aan een tafel, geflankeerd door stapels boeken. Voorovergebogen schrijft hij op de cover van elk exemplaar – geel of blauw – zijn naam: Theo.
Sjef van Oekel
Theo van den Boogaard werd beroemd met de strip Sjef van Oekel, die werd geschreven door kunstenaar, acteur en schrijver Wim T. Schippers (de stem van Ernie, voor de niet-ingewijden). Vandaag tekent hij zijn naam op de voorkant van zijn jongste schepping: Bob Dylan Illuminated, waarbij een ragfijn samenspel van potlood, inkt en een verpletterende liefde voor Bob Dylan beelden creëert bij songteksten van His Royal Bobness.
Een illustratie bij het lied 'Ballad of a Thin Man'. Bron Theo van den Boogaard/Uitgeverij Personalia
Een gesprek met Van den Boogaard is een wonderlijke reis waarin allerlei ondenkbare zijwegen royaal worden bewandeld. Een briljante vraag als ‘Waarom Bob Dylan?’ leidt zomaar naar verwondering over waarom sommige sokken zijn uitgevoerd met een ‘L’ dan wel een ‘R’, naar The Analogues met die ‘godheid van een gitarist Jac Bico’, en naar chansonnière Barbara (1930–1970), waarbij hij spontaan Si la photo est bonne inzet.
En zo galmt door de opslaghal, tot niet geringe verbazing van logistiek medewerkers, opeens:
Si la photo est bonne,Juste en deuxième colonne, Y’a le voyou du jour, Qui a une petite gueule d’amour,
O ja, Theo zingt dus. En bepaald niet onverdienstelijk, mede dankzij zijn zanglessen sinds 1997.
„In het begin ben je streng voor jezelf. Later heb je overal schijt aan.’’
Maar het ging over de verstripte songteksten van Bob Dylan. Toch? Maar ook hierbij wordt volop gezongen. Bij elke songtekst zijn twee QR-codes geplaatst: een leidt naar de stem van de folkzanger, de andere naar Van den Boogaard.
Iets zeggen tegen het publiek heeft Bob Dylan, hier op archiefbeeld, nog nooit gedaan. Foto: Getty Images
Hij slaat de bladzijde van Ballad of a Thin Man om. Bob Dylan schreef en nam het nummer op voor zijn album Highway 61 Revisited. Het lied werd in 1965 uitgebracht als onderdeel van zijn zesde studioalbum.
„Kijk, daar zie je dus een man met een potlood een kamer binnenkomen.’’
Hij neuriet, knetterhard en rauw.
You walk into the room
With your pencil in your hand
Theo van den Boogaard werd bekend met Sjef van Oekel, een creatie van Wim T. Schippers. Illustratie Theo van den Boogaard
„En dan ziet hij dus die man. Een naakte man. Raar toch?’’
Zijn stem vervolgt krakend:
You see somebody naked
And you say, Who is that man?
„Ja, wie is die man? Hij probeert het te begrijpen.’’
You try so hard
But you don’t understand
„Dylan geeft met dit lied commentaar op een slome lul met een aktetas. Maar hij vertelt een verhaal, dat vind ik mooi aan Dylan. De vrijheid die hij neemt om rare wendingen te maken, waardoor zijn teksten een begeesterend metrum krijgen.’’
Er zijn in totaal vijf liedjes van Dylan verstript. Deze hoort bij 'Lay, Lady, Lay'. Bron Theo van den Boogaard/Uitgeverij Personalia
De QR-codes bij de vijf verstripte songteksten – Ballad of a Thin Man, It Takes a Lot to Laugh, It Takes a Train to Cry, Don’t Think Twice, It’s All Right, When the Deal Goes Down, Lay, Lady, Lay – zijn een noodgreep. Uitgever Seb van der Kaaden van Personalia in Leens wilde de teksten erbij zetten.
Van den Boogaard: „Het mocht niet, rechtenkwestie. Universal heeft de rechten van Bob Dylan gekocht en die zijn nog katholieker dan Disney.’’
Maar wel een fijne noodgreep; die gaf hem de kans de nummers zelf te zingen. Vindt hij ook geen straf.
‘Iedereen moet dood’
„Ik word zo ziek van al die liedjes met I love you, I love you, I love you. Het gaat om het verhaal, man. Ja toch? Je herkent er iemand in. Jezelf of iemand anders, maakt niet uit. Het is iemand die jaloers is of onverschillig. Maar het is iemand! Neem Ballad of Hollis Brown. Dat gaat over een arme sloeber die ergens aan de rand van de stad woont. Op een dag schiet hij zijn vrouw, zijn kinderen en vervolgens zichzelf dood. Uit zelfmedelijden, dat snap je. Dat voelde ik ook toen ik als puber in een groot gezin met elf kinderen opgroeide. Iedereen moet dood, zo voel je dat als je puber bent.’’
Hij glimlacht licht.
„We zijn trouwens liefdevol opgevoed hoor. We woonden in Castricum. Dat was destijds niet echt een muzikaal walhalla. Ik ben een bluesfanaat, maar als je daar in de platenzaak naar vroeg, kreeg je bossa nova!’’
De verstripte songteksten van His Royal Bobness worden uitgegeven door uitgeverij Personalia in Leens. Bron Uitgeverij Personalia
Hij luisterde al naar Dylan. „Als kind heb ik nog een tekening gemaakt van Hollis Brown, maar die verscheurde ik toen ik van school ging. Ik maakte het in een soort namaakstijl van Lucebert (pseudoniem van kunstenaar Lubertus Jacobus Swaanswijk, die in 1994 overleed, red.)’’
Hij slaat een bladzijde om: een levensgrote pop slingert een man in het rond. Hij leest de titel ‘Don’t Think Twice, It’s All Right’ hardop voor.
Met een diepe beleving vibreert zijn stem:
I once loved a woman, a child, I’m told
„Daarom die metafoor van die pop, snap je? Dat is het kind dat haar speelgoed – de man – kapot ramt.’’
Het is vaak een zoektocht naar een geschikte metafoor om een lied van Dylan in een tekening recht te doen. Bron Theo van den Boogaard/Uitgeverij Personalia
Hij slingert de volgende zin het depot in.
Wanneer ligt het album in de winkel?
I give her my heart but she wanted my soul
„Dat ken je toch wel? Vrouwen die je willen ontleden. ‘Vind je me wel leuk? Waarom vind je me leuk? Vind je me ’s avonds leuker dan hoe ik er ’s morgens uitzie?’’’
Een grijns. „Dat ken je toch wel? Nee?’’
De grijns verbreedt zich. „Tuurlijk wel.’’
Hij buigt zich weer voorover en schrijft zijn naam op een kakelverse cover. De stapel is hoog.
Bob Dylan Illuminated is vanaf 12 juni verkrijgbaar.
Bob Dylan Illuminated
De verstripte songteksten van Bob Dylan zijn vanaf 12 juni verkrijgbaar. Foto: Uitgeverij Personalia
Titel: Bob Dylan Illuminated Pagina’s: 160 Prijs: 44,90 euro Uitgeverij: Personalia