Cardioloog Marieke Ludwig neemt in Bedum alle tijd voor het vrouwenhart. ‘Ik wil geen ziekenhuisje spelen’

Het hart van de patiënte was weer goedgekeurd. Maar na het consult bleek dat haar Opel Agila niet meer wilde starten. En zo kwam het dat cardioloog Marieke Ludwig vorige week het autootje samen met haar assistente, laborante en een hardloopster door de besneeuwde straten van Bedum duwde. Toen het gezelschap aankwam bij de garage, had de tamtam zijn werk al gedaan.

„Ah, daar zijn jullie al, zei de garagehouder”, zegt Ludwig. „Hij had al van verschillende bronnen gehoord dat ik onderweg was met een patiënt met autopech.” De zorg voor patiënten stopt wat haar betreft niet bij de oprit van haar kliniek. Het komt ook wel voor dat haar man een patiënt die slecht ter been is ophaalt en weer thuis brengt, tot in Warffum aan toe.

Het staat in schril contrast met de manier waarop een cardioloog in het ziekenhuis moet werken. Die ziet op een dag zo 50 tot 60 patiënten. „De druk is enorm, de tijd voor patiënten minimaal”, zegt Ludwig. Ze deed de opleiding tot cardioloog in het Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein en moest daar mee in het ritme. „Ik had zo weinig tijd voor mijn patiënten, dat ik vaak op vrijdag in mijn eigen tijd opnieuw met ze afsprak om zaken verder uit te leggen.”

Medio 2020, de coronapandemie was een half jaar oud, opende Ludwig in Bedum haar eigen kliniek, in het gebouw naast haar huis. De Ludwig Kliniek richt zich met name op vrouwen, bij wie hartklachten zich vaak anders uiten dan bij mannen. Ze heeft daar extra veel verstand van, omdat ze een tijdje in de HeartLife Klinieken van vrouwenhartspecialist Janneke Wittekoek in Utrecht werkte. In het MCL in Leeuwarden bouwde ze verder op deze kennis.

In plaats van dik 50 zoals in het ziekenhuis, ziet ze in haar kliniek gemiddeld acht patiënten op een dag. Er wordt uitgebreid de tijd genomen voor de intake, aanvullend onderzoek en uitleg. „Aandacht, uitleg en begeleiding zijn de kernwaarden van onze aanpak”, zegt Ludwig. „Als het allemaal gehaast moet, blijft informatie bij de patiënt ook helemaal niet goed hangen.”

De huisartsen in de wijde omgeving rond Bedum weten Ludwig inmiddels goed te vinden. Ze heeft een korte wachttijd voor zaken als kleplijden, ritmestoornis en angina pectoris. Heeft een patiënt verder onderzoek of een ingreep nodig, denk aan een CT-scan, cardioversie of hartkatheterisatie, dan verwijst ze door naar de ziekenhuizen in de regio.

„Ik ben een mooie aanvulling op het ziekenhuis en wil zelf absoluut geen ziekenhuisje spelen”, zegt Ludwig. „Juist omdat ik de ruimte voor uitleg en het gesprek wil houden.”

Hartproblemen uiten zich bij vrouwen vaak anders dan bij mannen. Dit is extra risicovol, omdat de medische wetenschap vaak gestoeld is op onderzoek op mannen. De laatste jaren komt voor dit verschil gelukkig wel steeds meer aandacht, ziet Ludwig.

Met name angina pectoris (hartkramp) heeft bij vrouwen andere symptomen. Het uit zich minder in pijn op de borst en meer in vagere symptomen als zware vermoeidheid, kortademigheid en misselijkheid. In tegenstelling tot mannen (bij hen zijn verstopte grote kransslagaders vaak de boosdoener) komt het coronair lijden bij vrouwen vaak door problemen in de microvaten.

Het wordt nog ingewikkelder, want er zijn ook mannen die klachten hebben door de microvaten. „Dan spreek je van mannen met een vrouwenhart”, zegt Ludwig. „Vanzelfsprekend zijn die bij mij ook van harte welkom.”

Patiënten moeten bij Ludwig voor een consult rekening houden met een eigen bijdrage, naast een deel dat vergoed wordt door de zorgverzekering. Onlangs opende ze in het Overijsselse Wijhe een tweede vestiging van de Ludwig Kliniek. Daar werkt ze een paar dagen per maand. De meeste consulten worden hier gedaan door cardioloog Sandra van Bennekom, die Ludwig nog kent van haar opleiding in Nieuwegein.

Sinds vorige maand krijgt Ludwig in Bedum hulp van cardioloog Rogier Nijhuis, die ook behoefte had aan meer tijd voor zijn patiënten.

„Dat Rogier een man is in een kliniek voor vrouwen heeft me wel wat vragen opgeleverd van patiënten”, zegt Ludwig. „Mijn mening is dat hart voor je patiënt en verstand van de pathologie van het vrouwenhart veel belangrijker zijn dan of iemand man of vrouw is.” En uiteraard moet je als cardioloog in deze kliniek wel de bereidheid hebben om een gestrande Opel Agila door de sneeuw naar de garage te duwen.