Borssele (foto) blijft de favoriete locatie van het kabinet, maar Groningen is er nog altijd niet gerust op dat nieuwe kerncentrales de Eemshaven voorbij gaan. Foto: Archief ANP
Zodra de term kernenergie valt spitsen de Groninger Staten argwanend de oren. Staat daar in de provinciebegroting voor 2026 nu bijna een half miljoen gereserveerd voor ‘voorbereiding bouw kerncentrales’?
Die drie woorden gaven woensdag aanleiding tot vinnige vragen in een commissievergadering van Provinciale Staten over de begroting voor het komend jaar.
De provinciepolitiek is sinds jaar en dag mordicus tegen de opwekking van atoomstroom op Groninger bodem. Dat is nadrukkelijk uitgesloten in het ruimtelijk beleid. Vorig jaar werd dat bovendien nog eens extra onderstreept met een Statenbreed gesteunde motie nadat het inmiddels demissionaire kabinet opnieuw de blik liet vallen op de Eemshaven als potentiële locatie voor nieuwe kerncentrales.
Groningers moeten ook al ‘meedenken’
Toch komt er nu die reservering van bijna 5 ton uit de lucht vallen. Het wakkert de argwaan aan die toch al bij de provincie- en gemeentepolitiek is gerezen, nu het ministerie van Klimaat en Groene Groei 2500 Groningers heeft uitgenodigd om in een online-enquete ‘mee te denken’ over de mogelijke vestiging van een kerncentrale in de Eemshaven.
Waarom reserveert de provincie geld voor plannen waar ze zelf niets van wil weten?, vroeg onder anderen CDA-fractievoorzitter Robert de Wit woensdag. Hoe vaak moet de politiek, ook in de gemeente Het Hogeland, zich uitspreken voordat voor eens en altijd duidelijk is dat kerncentrales in Groningen taboe zijn?
Verantwoordelijk gedeputeerde Pascal Roemers sust de gemoederen. Die 473.000 euro krijgt de provincie van het Rijk en daar heeft ze zelf om gevraagd. Want Groningen heeft atoomstroom weliswaar taboe verklaard, maar moet toch forse juridische en ambtelijke kosten maken om kerncentrales te weren. De Rijksbijdrage is bedoeld als compensatie.
‘Rijksgeld is compensatie voor kosten provincie’
„Wij vinden het te belachelijk voor woorden dat er überhaupt wordt nagedacht over kerncentrales”, zegt Roemers over de ambitie van het kabinet om vanaf 2035 twee nieuwe centrales te bouwen en op de lange termijn nog twee. „Het kan niet zo zijn dat wij daarvoor ambtelijke capaciteit moeten inzetten ten koste van onze eigen ambities op andere belangrijke terreinen.”
„Dus we vragen geld van het Rijk om ons te kunnen verzetten tegen de plannen van datzelfde Rijk?”, vat ChristenUnie-fractievoorzitter Fredric Geijtenbeek samen. ,,Is het niet een beetje naïef te denken dat dat gaan werken?’’, hield hij Roemers woensdag voor.
De gedeputeerde protesteert tegen Geijtenbeeks kritische noot. „Ik wil voorkomen dat hier de indruk ontstaat dat wij spelletjes met het Rijk spelen. Hier mag absoluut geen ‘ruis’ over ontstaan: wij willen hier geen kerncentrales, dat was zo en dat blijft ook zo.”
Ook uit Den Haag komen sussende woorden
Het gas- en aardbevingsdossier heeft Groningen geleerd dat argwaan tegenover Den Haag soms op zijn plaats is, maar ook van die kant klinken sussende woorden. Minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei heeft altijd verzekerd dat het Zeeuwse Borssele haar voorkeur heeft.
Wettelijk gezien ontkomt het Rijk er volgens de minister echter niet aan om alle beschikbare en geschikte locaties tegen elkaar af te wegen. Dus ook de Eemshaven. Als dat niet bij voorbaat gebeurt, kan een keus voor Borssele later bij de rechter onderuit worden gehaald. Ondertussen werkt het ministerie echter ook aan wettelijke maatregelen om de Eemshaven ook voor de lange termijn uit te sluiten als locatie.
