Een van de trucks die vroeger voor Lommerts reed. Foto: Bert van der Roest
Veel noordelingen van pakweg 40 jaar en ouder herinneren ze zich nog goed: de karakteristieke vrachtwagens van transportbedrijf Lommerts uit Delfzijl. Binnenkort staat de havenstad in het teken van een speciale Lommerts-dag. Want ook al ging het bedrijf in 1992 ten onder, de liefde ervoor leeft voort bij duizenden fans. Hoe komt dat?
„Je kunt Lommerts wel verlaten, maar Lommerts verlaat jou nooit”, zegt Piet Lommerts, een van de nazaten van de oprichters van het roemruchte bedrijf. Piet (75) is betrokken bij de Lommerts-dag die op stapel staat voor zaterdag 6 december. Dat evenement zou wel eens een schot in de roos kunnen zijn.
Ooit reden tweehonderdvijftig truckers van Lommerts ‘met de vlam in de pijp’ kriskras door Europa, en waren graaf- en hijsmachines van het Delfzijlster bedrijf wereldwijd actief. Het verhaal begint in 1918, als de broers Jakob en Willem Lommerts met grondverzet werken aan dijkverzwaring. In de jaren daarna ontwikkelt het bedrijf zich langzaam maar zeker. De grote groei komt na de Tweede Wereldoorlog, tijdens de wederopbouw. En Lommerts gaat in die tijd de grens over: zo wordt er bijvoorbeeld gewerkt aan wegen in Suriname en Curaçao.
Ze kennen het materieel tot in het kleinste detail
Bert van der Roest (67) en Klaas Poort (75) maakten een groot deel van die ontwikkeling mee. Bert als truckchauffeur, Klaas bestuurde bulldozers en kraanwagens. Ook al zijn beide mannen met pensioen: als ze hun ogen sluiten zien ze nog steeds de groen/oranje/turquoise/crême gekleurde trucks van Lommerts voorbijtrekken. Ze kennen al het Lommerts-materieel tot in het kleinste detail. Lommerts betekende voor hen meer dan alleen werk: het voelde als een soort familie.
Een oude tankwagen van Lommerts. Foto: Bert van der Roest
Schaalmodellen
Dat gevoel van vroeger proberen ze vast te houden met een gezamenlijke hobby: het bouwen van Lommerts schaalmodellen. Bert is gespecialiseerd in trucks, Klaas houdt het bij diepladers, kranen en zandzuigers. Wie op internet zoekt naar miniatuur-materieel van Lommerts ziet dat daar een levendige handel in is.
Niet zelden worden de modellen in de kenmerkende kleuren voor veel geld aangeboden. De aangeboden waar is voor een deel afkomstig van professionele partijen die de miniaturen in China laten maken. Daarbij schakelen ze de hulp van de Delfzijlster pensionado’s in: zij nemen de bouwtekeningen onder de loep voordat de machines in China gaan draaien.
Een schaalmodel van een dieplader van Lommerts. Foto: Bert van der Roest
Een deel van de modellen die Bert en Klaas zelf met engelengeduld maakten is nu te zien in MuzeeAquarium in Delfzijl, waar een expositie is over modelbouw, maquettes en miniaturen. De grote aandacht voor de Lommerts-spulletjes in die expositie overrompelde museumdirecteur Cynthia Heinen.
‘Ze vragen speciaal naar de modellen van Lommerts’
„Tot mijn stomme verbazing is Lommerts nog springlevend in de beleving van veel bezoekers”, zegt ze. „Als ze hier binnenkomen vragen ze meteen naar de modellen van Lommerts, daar komen ze speciaal voor.”
Kin nait bestoat nait
Toen Heinen erachter kwam dat er Facebookgroepen bestaan met duizenden Lommerts-fans wist de directeur het zeker: hier moest ze meer mee. De speciale Lommerts-dag was geboren.
Bij de organisatie van die dag riep ze de hulp in van Piet Lommerts, een kleinzoon van Jakob, die zelf van 1987 tot 1992 in het bedrijf werkte. Ook Bert van der Roest en Klaas Poort leveren een belangrijke bijdrage. Ze hielpen mee bij het maken van diorama’s waarin het rijke verleden van Lommerts tot leven wordt gebracht.
Klaas Poort (voorgrond) en Bert van der Roest bij een van de diorama’s in MuzeeAquarium. Foto: Anjo de Haan
„Er reden destijds ruim tweehonderdvijftig trucks voor Lommerts rond”, zegt Bert (67), met onverholen trots op zijn vroegere werkgever. „Ruim twéé-hón-derd-vijftig”, benadrukt Klaas (75) nog maar eens. „En altijd van de beste kwaliteit hè. Lommerts was toonaangevend, had altijd het nieuwste van het nieuwste materieel. En we draaiden nergens onze hand voor om: ‘Kin nait bestoat nait’ was ons motto.”
Bert reed jarenlang als truckchauffeur voor Lommerts. Hij voelde zich er als een vis in het water: „Er heerste een soort familiegevoel. Als er ergens een bijzondere werk was, een zware hijsklus bijvoorbeeld, stapten collega’s op de fiets of in de auto om te komen kijken.”
Fruitterminal betekende faillissement
Het Delfzijlster bedrijf bloeide decennia lang. Maar in 1992 was het over en uit. „De toenmalige directeur besloot miljoenen te investeren in een peperdure fruitterminal in de Eemshaven, maar dat werd door allerlei redenen een totale mislukking”, herinnert Piet Lommerts zich. „Die klap is het bedrijf niet meer te boven gekomen.” Een deel van de activiteiten werd overgenomen door de firma Wagenborg, ook in Delfzijl.
Een dieplader van Lommerts. Foto: Bert van der Roest
Lommerts mag er dan niet meer zijn, het bedrijf heeft zijn sporen nagelaten. „Wist je dat al het zand onder de Eemshavenweg door Lommerts is opgezogen en getransporteerd?”, vraagt Klaas. „En dat is nog maar één van de vele voorbeelden. Het viaduct in de oude zuidelijke ring over het spoor bij de Verlengde Lodewijkstraat in Groningen is een andere. Dat werd gesteund door lange betonnen balken, dat was destijds een noviteit. Die hebben wij er heengebracht en op hun plek gehesen.”
Piet Lommerts bij een infobord over de geschiedenis van Lommerts. Foto: Anjo de Haan
Blijft de vraag waarom Lommerts ruim dertig jaar na het faillissement blijft voortleven. „Ik vermoed dat het komt omdat Lommerts goed was voor het personeel”, zegt Piet. „Er werd ruim en op tijd betaald, er waren prachtige personeelsfeesten met genoeg te eten en te drinken, de sfeer was goed. Het bedrijf zorgde kortom goed voor zijn werknemers, besteedde veel aandacht aan de arbeidsomstandigheden. Dat is bij veel mensen blijven hangen denk ik.”
Misschien speelt ook mee dat het personeel met het modernste materieel kon werken. Of het zijn die kenmerkende Lommerts-kleuren, die zich genesteld hebben in het geheugen van velen.
Ook grote trucks op Lommerts-dag
Piet, Bert en Klaas kunnen begin december hun hart ophalen tijdens de Lommerts-dag in MuzeeAquarium, waar ze ongetwijfeld veel gelijkgestemden zullen treffen. Er zijn talloze aandenkens uit de glorietijd van Lommerts te zien. Niet alleen in het klein, maar ook op ware grootte: voor de deur van het museum worden twee originele Lommerts-trucks geparkeerd. Voor de kenners: het zijn een Volvo F88 Bakwagen en een Scania 143. Heinen: „En iedereen die zelf een Lommerts-aandenken meeneemt naar deze dag krijgt gratis koffie of thee, met wat lekkers.”
