'We noemden hem op kantoor altijd Pinokkio.' Man uit Leeuwarden sluisde met schijnconstructies tonnen SNN-subsidie naar bedrijven voor betaling personeel en aankopen machines
Samenwerkingsverband Noord-Nederland is voor tonnen getild door een bedrijf uit Hijken. Beeld: SNN/Shutterstock
Honderdduizenden euro’s subsidie vanuit het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) zijn ten onrechte naar bedrijven in het Noorden gegaan. Ze kochten er machines en voertuigen van of betaalden er hun personeel mee. Een man uit Leeuwarden zou het brein zijn achter de schijnconstructies.
„’Op kantoor noemden we hem Pinokkio’, zou u tegen de politie hebben gezegd”, houdt de rechtbank Groningen vrijdag een man (55) uit Winschoten voor. Hij zou als voormalig boekhouder van een vleesverwerker uit Scheemda betrokken zijn geweest bij fraude met SNN-subsidies. De man zou blind machtigingen hebben getekend die Pinokkio, de 65-jarige hoofdverdachte uit Leeuwarden, hem voorhield.
De Leeuwarder sjoemelde met de NIOF-sudsidie (Noordelijke Innovatie Ondersteunings Faciliteit) van het SNN, dat honderden miljoenen euro’s beheerd waarmee projecten worden gesubsidieerd die de economie in Noord-Nederland versterken. De regeling, ondermeer betaald met Europees geld en middelen van de Rijksoverheid, was bedoeld voor onderzoeken voor innovaties in het midden- en kleinbedrijf.
Onderzoek naar tegengaan van bruin worden van carpaccio
Het werkte als volgt. Met zijn bedrijf in het Drentse Hijken claimde de Leeuwarder tussen 2009 en 2017 namens andere noordelijke ondernemers geld bij SNN. In de aanvragen werden onderzoeken opgezet voor het tegengaan van het bruin worden van carpaccio, nieuwe soorten reinigingsapparatuur of schimmelbestrijding. Wat maar paste in straatje van het beoogde bedrijf.
Maar het onderzoek werd slechts gedeeltelijk of helemaal niet uitgevoerd. Rapportages die door plagiaatscanners werden gehaald, kwamen soms voor bijna 100 procent overeen met onderzoeken van anderen. In een geval werd een scriptie van een Tilburgse student in zijn geheel aangeleverd, die daar helemaal geen weet van had. Ook knoeide de hoofdverdachte met data van rapporten die eerder al waren uitgevoerd, om er toch subsidie voor te kunnen krijgen.
Verdachte nam personeel van andere bedrijven over als ‘onderzoekers’
Als verantwoording van de projecten voerde het bedrijf een flink aantal onderzoeksuren op. Als dekmantel zette de Leeuwarder personeel van de betreffende bedrijven over naar zijn eigen bv. Ze leken daardoor als onderzoeker aan het werk te zijn, maar in werkelijkheid deden geen van deze medewerkers ook daadwerkelijk onderzoek, ze werkten gewoon door voor de bedrijven. Op die manier konden de rapporten wel ‘onafhankelijk’ worden opgesteld, zoals in de NIOF-voorwaarden stond.
Het opgestreken SNN-geld werd voor andere doelen gebruikt. Met de subsidiegelden werden loonstroken betaald, machines gekocht en in enkele gevallen zelfs auto’s. Daar boven rekende de verdachte 15 tot 20 procent op elke factuur. Het leverde hem naast de bijnaam Pinokkio ook de titel ‘subsidioloog’ op.
In 2016 ontdekte SNN de frauduleuze praktijken van de man uit Leeuwarden. Twee jaar later werden acht verdachten aangehouden. Vrijdag zaten twee verdachten voor de rechtbank.
Door ‘subsidioloog’ ging ruim miljoen euro verloren
Volgens het samenwerkingsverband ging door de schijnconstructies ruim een miljoen gemeenschapsgeld verloren. Inmiddels is een paar ton terugbetaald door betreffende ondernemers, om vervolging door het Openbaar Ministerie af te wenden.
De man heeft bekend het SNN meerdere malen te hebben opgelicht, maar dat was niet zijn intentie. Het sloop er door slechte bedrijfsvoering in, verklaarde hij. De boekhouder zei gevaren te hebben op de kennis en kunde van de Leeuwarder. „Ik wist nergens van.”
Bedrijfskosten dekken met gemeenschapsgeld
Volgens de officier van justitie verzon de hoofdverdachte willens en wetens constructies om bedrijfskosten te dekken met gemeenschapsgeld. „Tegelijk vingen door de subsidieroof van deze verdachten andere welwillende ondernemers achter het net. En ter zitting loopt de man weg voor zijn verantwoordelijkheid, ondanks zijn bekentenis.”
De zaak is te laat op zitting gekomen, erkent hij. Sommige feiten zijn al ruim tien jaar oud. Daarom geeft de officier de mannen strafkorting in zijn eis. Hij eist 22 maanden cel tegen de man uit Leeuwarden en 180 uur taakstraf voor de ex-boekhouder. Verder eist hij respectievelijk 4 ton en bijna 180.000 euro schadevergoeding voor SNN.
