Hello Festival in Emmen in 2022. Foto: Archief/Jan Anninga
De succesvolle Nederlandse festivalbranche vreest na jaren van groei deze zomer voor een kaalslag. Vooral de kleinere evenementen hebben moeite het hoofd boven water te houden.
Welcome To The Future in Amsterdam, Into the Summer Festival in Zwolle, Young Art Festival in Beverwijk, Welcome to the Village in Friesland, Parkpop in Den Haag en het Nijmeegse Gebroeders van Lymborch Festival en Festival Op ’t Eiland: zomaar een greep uit de vele evenementen die dit jaar niet door kunnen gaan.
Opstapeling van kosten
Stijgende productiekosten, een tekort aan materialen en een tekort aan (betaalbaar) personeel liggen veelal ten grondslag aan de afgelaste festivals. Bovendien waart ook het stikstofspook rond door festivalland: bij de vergunningsaanvraag moeten gemeenten soms nee verkopen. Door de coronacrisis vielen er al rake klappen binnen de evenementenbranche en hebben veel organisatoren weinig vet op de botten. De oorlog in Oekraïne en de inflatie doen daar nog een schepje bovenop.
„Personeelskosten zijn zo’n 15 procent omhoog gegaan”, zegt Willem Westermann van de branchekoepel, de Vereniging van Evenementenmakers. „Maar veel festivals hebben de kaartjes al in de verkoop gezet voordat de kosten zo stegen. En gratis festivals zien de subsidies veelal niet meestijgen.”
Vandaar ook dat de organisatie van het gratis muziekfestival Parkpop in Den Haag meldde ’een jaartje over te moeten slaan’ omdat het ’de laatste jaren niet meer lukt om Parkpop op een financieel gezonde wijze te organiseren’. De organisatie van het Haagse festival laat weten dat er hard gewerkt wordt om het evenement in 2024 wél door te kunnen laten gaan.
Het Bevrijdingsfestival Utrecht moest ook afzeggen, maar kon dankzij de garantstelling van twee grote sponsors toch door.
„In 2022 moest ik mijn begroting al met 20 tot 30 procent verhogen. Dit jaar weer”, zegt directeur Manja Kerstholt. Zonder entreekaartjes zou dat via de bar moeten worden terugverdiend, maar dat kan niet. En dus heeft het festival een podium en een stuk terrein afgestoten. „Maar minder kan niet. Dan heb je geen festival meer.”
Grote festivals doen het nog goed
Hoewel organisatoren van grotere evenementen zeggen wakker te liggen van de stijgende kosten, kunnen zij de kostenstijging veelal doorberekenen in de ticketprijzen. En die tickets vliegen alsnog als warme broodjes over de toonbank.
Zo ging de prijs voor een Lowlands-kaartje fors omhoog: met een stijging van 45 euro kost een ticket voor het driedaagse festival dit jaar 300 euro. Ondanks een klachtenregen op sociale media waren de 60.000 kaarten voor Lowlands binnen veertien minuten uitverkocht.
Toch maakt ook festivaldirecteur Eric van Eerdenburg zich zorgen over de toekomst. Aan bepaalde materialen en personeel is simpelweg een tekort: problemen die niet enkel op te lossen zijn door een verhoging van de ticketprijs. „Door de crisisopvang van vluchtelingen is er een schaarste aan mobiele infrastructuur, zoals sanitaire voorzieningen”, vertelt Van Eerdenburg. „Als je het al kan betalen om dit bij te bouwen, is het simpelweg vaak niet eens voorhanden.”
Hoe zit het in het Noorden?
Het Paradigm Festival, dat op 12 augustus plaatsvindt op het terrein van de Suikerunie in Groningen, heeft volgens medeoprichter en creatief directeur Paul Grimmius geen last van verminderende belangstelling. ,,De voorverkoop is wel wat minder dan voor corona. Maar er zijn meer late beslissers, die vlak voor aanvang van het festival een kaartje kopen.’’
Ook hem is ter ore gekomen dat veel festivals minder goed lopen. ,,Alles is duurder geworden, van personeelskosten tot de huur van materialen. Dat berekenen festivals door in de prijs van de tickets. Dat hebben wij ook gedaan.’’
Maar Paradigm draait volgens hem als vanouds. ,,We hebben een trouwe aanhang. Mensen blijven komen.’’
Het Hello Festival in Emmen, dat 10 juni op de rol staat, loopt ‘hartstikke goed’, zegt directeur Richard de Groot van No Limit Events, de organisatie achter het festival. In de voorverkoop zijn inmiddels meer dan 80 procent van de kaarten verkocht. ,,Bij ons gaat het juist beter dan afgelopen jaren.’’
Hij denkt dat de duurdere tickets inderdaad de verklaring is waarom minder mensen festivals bezoeken. ,,Bij ons speelt het geen rol. Zelf denk ik dat veel mensen die gewend waren om twee of drie festivals per jaar te bezoeken nu één keer gaan. Ze maken scherpere keuzes. Bij ons festival denken ze: daar moet ik bij zijn.’’
Stadspark Live, dat op 18 juni op de Drafbaan in Groningen wordt gehouden, heeft volgens Aldwin Ensing van SPOT / De Oosterpoort weinig te klagen over de kaartverkoop. ,,Toen we van start gingen merkten we dat mensen voorzichtig waren. Daarna kwam het lekker op stoom. We zijn tevreden.’’
Mojo Concerts heeft de ticketprijzen van Stadspark Live verhoogd. ,,Maar dat is inherent aan de tijd waarin we leven’’, zegt Ensing. Dat veel mensen kaartjes kopen is misschien ook te danken aan de hoofdgast Lionel Richie. ,,Die heeft tal van wereldhits op zijn naam staan. Mensen beginnen dat in te zien. Dat verklaart misschien waarom we zoveel kaarten verkopen.’’
