Minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit). Foto: ANP
Het kabinet en de provincies liggen met elkaar in de clinch over de rekening van de stikstofcrisis. Minister Schouten van Landbouw wil dat de provincies fors meebetalen aan het uitkopen van boeren, maar tot nu toe weigeren provinciebestuurders dat.
Komende vrijdag maakt het kabinet bekend ruim een half miljard euro uit te trekken voor boeren die willen stoppen of die hun bedrijf willen verduurzamen. Zo moet de stikstofuitstoot flink worden verlaagd, waardoor bouwprojecten in het hele land kunnen doorgaan. Voor het uitkopen van boeren komt 350 miljoen euro beschikbaar, voor verduurzaming van stallen zo’n 175 miljoen euro.
Maar deze bedragen zijn niet genoeg om de stikstofcrisis het hoofd te bieden. Volgens Haagse bronnen is 350 miljoen euro toereikend om honderd tot tweehonderd van de 17.000 melkveebedrijven in Nederland uit te kopen. Naar verwachting zullen veel meer boeren moeten stoppen om de stikstofuitstoot fors omlaag te krijgen.
Daarom wil het kabinet dat ook de provincies een steentje bijdragen. Een deel van de provincies heeft veel geld op de bank staan na de verkoop van energiebedrijven. ,,Het kabinet legt een half miljard euro op tafel, maar de provincies hebben geen enkele euro toegezegd’’, klaagt een bron. Oppositiepartij GroenLinks berekende dat vele miljarden nodig zijn om de veestapel aanzienlijk te verkleinen.
De honderden miljoenen die het kabinet nu uittrekt voor de landbouw waren eind vorig jaar al gereserveerd. Het geld komt onder meer uit potjes voor de stikstofcrisis en het Klimaatakkoord. Eind vorig jaar werd ook 250 miljoen euro gereserveerd voor natuurherstel. De verwachting is dat het kabinet bij de Voorjaarsnota meer geld op tafel zal leggen voor de aanpak van de stikstofcrisis. Het kabinet overlegt woensdag opnieuw met de provincies over de verdeling van de kosten.
Ondertussen lijkt de provincie Zuid-Holland in extra grote problemen te komen door de stikstofcrisis. De snelheidsverlaging op snelwegen naar 100 kilometer per uur biedt in Zuid-Holland weinig soelaas, omdat daar al bijna geen wegen meer waren waar harder mocht worden gereden. Ook telt Zuid-Holland relatief weinig boeren, waardoor het uitkopen van boerenbedrijven daar weinig stikstofruimte oplevert.
Het gevolg is dat bouwprojecten in Zuid-Holland mogelijk langer blijven stilliggen. ,,De oplossingen moeten daar vooral gezocht worden bij de industrie en de Rotterdamse haven’’, zegt een bron. Mogelijk moeten zeeschepen in Rotterdam verplicht aan het stopcontact als zij aanleggen, waardoor hun motoren worden uitgezet en ze daarmee minder vervuilend zijn. Ook zullen inwoners van Zuid-Holland vaker met de fiets en het openbaar vervoer moeten reizen.
