Cafés in Groningen weten zeker dat ze niet zonder terrasverwarming kunnen. Maar hun gasten vinden hem lang niet altijd nodig: 'Oh, kan ik 'm zelf uitzetten? Dat wist ik niet'
Terrasverwarming bij De Drie Gezusters. Foto: Geert Job Sevink
De buitenlucht opwarmen midden in een klimaat- en energiecrisis heeft iets absurds. Een deel van de politiek wil terrasverwarmers het liefst verbieden, de horeca houdt vol dat ze écht nodig zijn. En de terrasbezoeker? Die wordt er eigenlijk niet warm of koud van.
Hedwig, Anton, Aard en Sanne zitten voor café De Oude Wacht aan het Zuiderdiep in Groningen en ze turen peinzend omhoog. Ze hadden er nog niet echt op gelet, maar daarboven, in de nok van een parasol, hangt een feloranje warmtelamp hard te gloeien. Tja, wat vinden ze daar eigenlijk van?
,,Was de gemeente niet bezig met een verbod?’’ vraagt Anton zich af. ,,Best een prima idee’’, denkt Aard. ,,Als het koud is, kun je je daar ook op kleden.’’ Deze woensdagmiddag is het overigens niet koud, maar aangenaam zacht. De zon schijnt, al bereiken de stralen het terras niet. Er zitten parasols voor. Met terrasverwarmers in de nok. ,,Totaal overbodig, dat ze nu aanstaan’’, oordeelt Hedwig.
‘Terrasverwarmers: hét symbool van Westerse verwendheid’
Toch loeit de terrasverwarming deze middag op veel meer terrassen in de Groningse binnenstad. Horeca-ondernemers zien de heaters als een handige manier om ook buiten de zomer bezoekers naar het terras te trekken. Maar ze verbruiken vrij veel energie (zie kader); dat wringt, tegen de achtergrond van én een klimaatcrisis én klimmende gasprijzen door de oorlog in Oekraïne.
In Frankrijk zijn terrasverwarmers sinds een jaar verboden. Op het Groningse stadsblog Sikkom vroeg journalist Klaas-Jan ter Veen zich vorige week af waarom Nederland niet heel rap datzelfde doet. ‘Misschien wel hét symbool van Westerse verwendheid: het verwarmen van lucht’, schreef hij in een opiniestuk met de strijdlustige kop Van alle dingen die gecanceld moeten worden is terrasverwarming de volgende.
Kirsten de Wrede, de fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren in Groningen, is het daar roerend mee eens. ,,Een tijdje geleden hebben we het er al eens over gehad in de gemeenteraad. Toen was de consensus dat terrasverwarmers op zich onwenselijk zijn vanwege het energieverbruik, maar dat het vanwege corona geen goed moment was om ondernemers strengere regels op te leggen.’’
‘Zonder verwarming zou m’n terras maar halfvol zitten’
Zelf kan De Wrede weinig met die redenering. ,,Er zijn veel duurzaamheidsthema’s die mensen heel snel op zo’n manier afdoen: het is allemaal zo lastig en het zet zo weinig zoden aan de dijk, dus laat maar. Maar je moet ergens beginnen. Van een opwarmend klimaat hebben we straks veel meer last dan horeca-ondernemers hadden van corona.‘’
Naast de PvdD heeft ook GroenLinks bezwaren tegen terrasverwarmers. En de formatie is weliswaar nog niet rond, maar de twee partijen kunnen zomaar samen in het Groningse gemeentebestuur belanden. ,,Wat ons betreft, komt er een verbod’’, zegt De Wrede.
Achter de bar in De Oude Wacht vreest Frank Boelens dat het inderdaad wel eens zo’n vaart kan lopen. ,,Ik denk er zelf niet zo over na of de terrasverwarming duurzaam is of niet. Maar het is wel een hot topic, hè?’’ Voor hem zijn de heaters stomweg nodig: hij trekt er bezoekers mee, en als hij het niet doet, dan zijn concurrent wel. ,,Zeker sinds corona willen mensen meer buiten zitten, en het maakt echt uit of je verwarming hebt of niet. Ik heb nu het hele terras vol. Zonder zou het maar halfvol zitten’’, schat Boelens in.
Ook Irene van der Velde van Koninklijke Horeca Nederland (KHN) denkt dat cafébezoekers behoefte hebben aan verwarmde terrassen. ,,Ga bij jezelf maar na: je gaat eerder buiten zitten als het lekker warm is. Veel mensen hebben thuis bijvoorbeeld een vuurkorf, of ze hebben zelf een heater staan.’’
KHN onderzoekt alternatief: warmtekussens
Tegelijkertijd ‘is duurzaamheid heel belangrijk’ voor KHN, zegt Van der Velde. ,,Daarom zijn we bezig met alternatieven. We onderzoeken met de gemeente Groningen of zij ondernemers kan helpen bij de aanschaf van warmtekussens (zie kader, red.). En er wordt al een paar jaar gewerkt met aan- en uitknoppen.’’
De terrasverwarmers van De Drie Gezusters op de Grote Markt zijn uitgerust met zulke knoppen. Bezoekers kunnen zelf bepalen of ze wel of geen behoefte hebben aan een brandende warmtelamp. ,,Een totaalverbod zou echt een klap zijn voor ons’’, zegt supervisor Karina. ,,Dan komt er ‘s winters niemand meer op het terras zitten hier. Dat kost zó veel omzet.’’
Heeft ze niet een beetje begrip voor de duurzaamheidsoverweging? ,,Ja, ik ben er zelf ook wel mee bezig. Maar daarom hebben we de knoppen ook’’, zegt ze.
‘Wel lekker, maar nodig? Nee’
Vriendinnen Nienke en Maud, die buiten op het terras een portie nachos delen, hadden nog niks van een knop gemerkt. ,,Deze stond al aan toen we gingen zitten’’, zegt Maud met een blik op de brandende verwarming boven hun tafeltje. ,,’t Is wel lekker’’, volgens Nienke. ,,Maar nodig? Nee, nu niet per se.’’
Van Maud mag het ding ook wel uit. ,,Oh, kan ik dat zelf doen?’’ vraagt ze verrast. ,,Dat wist ik niet. Maar da’s dan een soort sociaal dilemma, want misschien willen andere mensen wel verwarming.’’
,,Nee’’, corrigeert Nienke. ,,Ze hebben allemaal een eigen knopje. Per lamp.’’
,,Kijk aan’’, lacht Maud. ,,Dan doe ik het misschien wel, zometeen.’’
