Het groene acrylaat van Circolide komt uit hoofd van Nobelprijswinnaar Ben Feringa. ‘Het kost iets meer, maar je krijgt ook meer’

Bouwstenen voor de chemie halen uit reststromen van biomassa. Dat klinkt als tovenarij, maar het gebeurt gewoon, in Groningen. Daar combineert Circolide verschillende technieken om tot een verbluffend resultaat te komen: de productie van duurzame bouwstenen voor coatings die beter zijn dan de fossiele varianten.

„Afhankelijk van de gekozen bouwsteen zijn de coatings erdoor harder, slijtvaster, krasbestendiger en duurzamer’’, vertelt Hannah Feringa (CCO/COO). „En dat is essentieel. Een groener alternatief maken dat net zo goed is, maar wel duurder, werkt gewoon niet. Onze oplossing kost ook iets meer, maar dan krijg je dus ook meer. Zodra de productie omhoog gaat, zakt de prijs.’’

Zij richtte de start-up twee jaar geleden op samen met Thomas Freese (CEO/CTO), Ton Vries (strategisch adviseur) en haar vader, Nobelprijswinnaar Ben Feringa (wetenschappelijk adviseur) uit Paterswolde. „Dit bedrijf komt rechtstreeks voort uit zijn wetenschappelijke zoektocht naar een duurzaam alternatief voor acrylaat. Binnen zijn onderzoeksgroep deed Thomas Freese met collega’s het onderzoek dat leidde tot de ontdekking van een molecuul met de juiste eigenschappen. Thomas had bovendien zelf de drive om met die ontdekking een bedrijf te starten en zo bij te dragen aan een duurzamere toekomst.’’ Freese: „Ik was meteen enthousiast toen Ben met het idee kwam om er een bedrijf van te maken.’’

Veel meer mensen delen dat enthousiasme, zo blijkt. Pilots bij verschillende concerns lopen, inmiddels haalde de start-up een miljoen euro op voor de verdere ontwikkeling. „De tijd is goed”, zegt Thomas Freese. Dat denkt ook Hannah Feringa. „De industrie zoekt continu naar innovatieve oplossingen die zowel beter zijn als groener en wij bieden een dergelijk alternatief. Bovendien kunnen wij een bijdrage leveren aan het versterken van de Europese positie en die van onze boeren om biomassa te gebruiken voor het produceren van materialen. Bijkomend voordeel is dat er in Circolides proces reststromen gebruikt worden en er daardoor ook niet geconcurreerd wordt met de voedselindustrie.”

Wat Circolide doet, is gebruikmaken van furfural, een molecuul dat wordt gewonnen uit reststromen van biomassa. Door dit molecuul te laten reageren onder fel, rood licht, ontstaat een nieuw molecuul: butenolide. En dat kan worden gebruikt als belangrijke bouwsteen voor het maken van coatings. Freese: „Wat wij maken kan eruitzien als een wit poeder, maar we kunnen het ook als vloeistof leveren, dat de industrie verder kan verwerken. Wij zijn ook in staat om de eigenschappen van het molecuul aan te passen. Andere kleur, waterbestendigheid, hardheid. Daar doen we continu onderzoek naar, zodat we kunnen ontwikkelen wat de markt vraagt.’’

Hannah Feringa: „AkzoNobel is onze strategische partner. Samen testen we om tot betere producten te komen. Maar we hebben juist ook het mkb nodig om nieuwe coatings te lanceren, zodat we geleidelijk de productie kunnen opschroeven.’’ De start-up maakt binnenkort 10 kilo van het product per dag, een gewicht dat snel omhoog moet naar 200 kilo. Daarvoor moet volgend jaar weer geld worden opgehaald. Het voorlopige doel is een demofabriek – waarschijnlijk in de provincie Groningen – waarin een productie van 200 tot 500 kilo per dag mogelijk is.

Intussen probeert de start-up zoveel mogelijk klanten aan te sluiten om te testen en zo te helpen het product verder te ontwikkelen. „Dat is waar ik veel mee bezig ben ja’’, vertelt Hannah Feringa. „Bedrijven overtuigen, geld ophalen en het ecosysteem versterken. Mijn naam? Ja, ik denk dat het niet tegen me werkt als ze weten dat mijn vader de Nobelprijswinnaar is. Hij heeft nog steeds een belangrijke rol als adviseur. Dit bedrijf is ook een uitvloeisel van decennialang onderzoek van hem en zijn onderzoeksgroepen. In de jaren zeventig publiceerde hij er al over. Ik heb gezien wat een lange adem je moet hebben om écht iets te bereiken. Wetenschap zoals hij het beoefent, heeft veel van topsport.’’

Hannah zelf wist altijd wel dat ze wilde ondernemen. „Ik heb veel gedaan en gezien en wist: de tijd komt wel een keer. Dat was dus twee jaar geleden. Hier ben ik echt op mijn plek. Wetenschap naar de markt brengen is gewoon heel mooi. Zeker als het goed is voor de aarde.”

Freese ziet daarnaast ook kansen voor de landbouw en regionale ketens. „Hoe mooi zou het zijn als uiteindelijk het landbouwafval van een boer uit Noord-Nederland verwerkt wordt tot een verf op de Martinikerk?’’ Voor hem staat ook de bijdrage aan de strijd tegen klimaatverandering met stip op één. „Elk jaar wordt negen miljoen ton acrylaat geproduceerd uit fossiele bronnen. Dat kan anders, dat laten wij zien.’’