Actievoerders van Extinction Rebellion braken in maart in bij de vergadering van de Groninger Staten. Foto: Archief/Nienke Maat
De provincie Groningen houdt voortaan scherper toezicht op de publieke tribune in de Statenzaal. Aanleiding is de recente actie van klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR).
In maart ontrolden leden van de actiegroep spandoeken vanaf de publieke tribune en lazen zij een verklaring voor waarin ze opriepen de RWE-kolencentrale in de Eemshaven te sluiten. Pas na een korte schorsing waarin de tribune werd ontruimd, kon de vergadering verder.
Bij volle tribune waakt een beveiliger
Daaruit trekt de provincie nu een paar lessen. Voortaan moeten bezoekers die vergaderingen van de Staten willen bijwonen, hun jassen en tassen inleveren voor ze de tribune op mogen. Bij grote belangstelling waakt er bovendien standaard een beveiliger over de toeschouwers.
Tot deze maatregelen is besloten na een evaluatie van de actie door het ‘presidium’, het overleg van de voorzitters van alle veertien Statenfracties, commissaris van de Koning René Paas en de vice-voorzitters van de Statenvergaderingen.
Al eerder liet Paas weten geen aangifte tegen de XR-activisten te doen. Verstoring van openbare vergaderingen zijn op zich strafbaar. Daarvan was echter op 4 maart feitelijk geen sprake, antwoordt hij nu op schriftelijke vragen van PVV-fractievoorzitter Ton van Kesteren.
Geen verstoring, geen aangifte
Toen de XR-demonstranten tot actie overgingen, was de Statenvergadering namelijk net geschorst, verklaart de commissaris. Bovendien verlieten de demonstranten ‘terstond’ de tribune en het provinciehuis toen ze daartoe werden gesommeerd, zonder verder verzet of protest.
Daardoor is ook van lokaal- of huisvredebreuk geen sprake, schrijft Paas. Van Kesterens vergelijking met de aangiftes na het grote boerenprotest van 2019 snijdt volgens hem geen hout. Toen dreigden boze boeren met geweld en richtten zij vernielingen aan bij het provinciehuis.
De XR-activisten zijn bij de provincie aan het verkeerde adres met hun oproep om de kolencentrale in de Eemshaven te sluiten, schrijft de commissaris ondertussen in een brief aan de actiegroep.
De provincie onderschrijft volgens Paas de zorgen over de klimaatverandering, maar is gehouden aan landelijke en Europese wet- en regelgeving op basis waarvan RWE zijn centrale mag runnen. „Gedeputeerde Staten kunnen geen centrale sluiten op politieke of morele gronden.”