Iedereen in Tynaarlo wordt blij van het kleine stembiljet. ‘Onze tellers kunnen nu een uur eerder naar huis’

In het karakteristieke Brinkhotel in Zuidlaren is stembureau nummer 24 gevestigd. Het ziet eruit zoals zoveel stemlokalen in Nederland. Een lange tafel met leden van het stembureau die de boel in goede banen leiden, drie hokjes om je democratische plicht te doen en een grote papiercontainer om het stembiljet in te duwen.

Dat laatste gaat heel soepel. Want het stembiljet in Zuidlaren is van ongeveer hetzelfde formaat als een krant. Dus niks geen gedoe meer met het weer opvouwen van een veel te groot en lastig hanteerbaar papieren vel. Daar zijn vooral de tellers van het stembureau blij mee. Waar ze voorheen verkeerd opgevouwen en soms zelfs gescheurde biljetten uit de container moesten vissen, kunnen ze nu veel sneller en ordentelijker werken.

Volgens Wim Schorfhaar, voorzitter van het stemlokaal in het Brinkhotel, gaat de telling een stuk sneller. „Ik denk dat onze tellers nu wel een uur of anderhalf uur eerder naar huis kunnen. Dat is fijn, want het is al een heel lange verkiezingsdag.”

De papieren hoeven ook niet meer op de grond te worden uitgespreid bij de telling. Maar ze kunnen netjes opgestapeld op tafels liggen. „Dat is toch wel heel fijn”, weet Wim Schorfhaar,„we hoeven nu niet op de grond te zitten om te tellen.”

En dat is voor de grote groep vrijwilligers, die toch wel deels op leeftijd zijn, wel zo prettig. De gemeente Tynaarlo doet al voor de derde achtereenvolgende verkiezingen mee met de pilot van het kleine stembiljet. Tynaarlo is één van elf gemeenten in Nederland waar de proef woensdag draait.

Wie het wil kan voor de stemming uitvoerig uitleg krijgen over de nieuwe procedure. Want elke stemgerechtigde in Tynaarlo kleurt niet één maar twee bolletjes rood. Op de bovenste helft moet eerst de partij worden gekozen, daaronder moet een bolletje achter een nummer worden ingekleurd. De nummers corresponderen met de namen van kandidaat-raadsleden die op een lijst staan in elk stemhokje.

Het twee keer een vakje inkleuren is voor een enkeling nog ingewikkeld. Vermoedelijk lag daardoor het gemiddeld aantal ongeldige stemmen de laatste twee verkiezingen in Tynaarlo een tikkeltje hoger dan het landelijk gemiddelde. Maar dat kunnen ook de bekende aanloopproblemen zijn, inmiddels zijn de stemmers in Tynaarlo al aardig gewend geraakt aan de nieuwe manier van stemmen.

Enquêteurs van onderzoeksbureau Markteffekt merken dat ook aan de reacties van de inwoners. Zij vragen de stemmers het hemd van het lijf en ontvangen overwegen positieve berichten. Zo ook van Karin uit Zuidlaren. „Ik vind het heel overzichtelijk”, zegt ze. Het is een vooruitgang, al hoopt ze wel dat niet alles straks verandert. „Het rode potlood moet wel blijven, dat is een mooie traditie.”

Albert Koenders uit Zuidlaren is op de fiets naar het stembureau gekomen. Hij is ook enthousiast, maar om andere redenen. „Er wordt minder papier verbruikt. Dat is beter voor het milieu”, constateert hij.

Wim Schorfhaar hoopt dat de proef niet voor niets is geweest. „Het is nu afwachten wat de politiek doet met de bevindingen van de elf gemeenten die meedoen aan de pilot. Er zal wel een evaluatie komen en dan merken we het vanzelf. Wij zijn positief. Van ons mag het landelijk worden ingevoerd.”