Bart van der Vossen voor zijn huis in Lisniky. Foto: Eigen foto
Bart van der Vossen uit Vries woont al jaren in Oekraïne. Na het uitbreken van de oorlog vluchtte hij met zijn vrouw naar Nederland. Inmiddels is hij al weer anderhalf jaar terug in zijn huis in Lisniky, op 5 kilometer van Kiev.
Bart van der Vossen draait tijdens het beeldbellen de camera van zijn telefoon opzij. Door het raam van zijn woning zien we een dik pak sneeuw liggen. „De winter is streng dit jaar. Afgelopen week vroor het nog 25 graden. Ik heb een generator en een batterij om het huis warm te houden. Maar in de stad hadden ze vijf dagen geen stroom na een bombardement op de elektriciteitscentrale. Gelukkig was er nog wel gas. Kennissen van ons zetten de gaspitten in de keuken open om hun flat te verwarmen.”
Redelijk veilig
In zijn woonplaats Lisniky en het nabijgelegen Kiev heeft vier jaar oorlog zijn sporen nagelaten. ,,We wonen hier redelijk veilig. We zien en horen de drones overkomen, maar die komen zelden bij ons neer. We horen wel regelmatig het alarm afgaan en afweergeschut en hebben af en toe resten van neergeschoten drones in onze tuin liggen. Maar iedereen is oorlogsmoe. Mensen zijn agressiever geworden, op straat en in het verkeer. Ze kampen met psychische problemen. Ze slapen slecht door de bombardementen en moeten overdag weer aan het werk. Soms kun je de stad niet in of uit.”
Doden
Maar gebied als de Donbas afstaan voor een vrede, zoals Trump voorstelt, valt niet goed in Oekraïne. Van der Vossen schudt het hoofd. „We willen de Donbas niet opgeven. Anders zijn al die doden voor niets geweest. Geef je Poetin zijn zin, dan pakt hij nog een veel groter deel van Oekraïne, tot aan de rivier Dnjepr. Hij wil het gebied met alle havens aan de Zwarte Zee, inclusief Odessa. Daar zitten olie, gas en andere belangrijke grondstoffen. Als we nu toegeven, valt Rusland over vijf jaar weer aan om de rest van Oekraïne in te lijven. Poetin wil het Rusland uit de Sovjettijd terug. Na Oekraïne zijn de Baltische Staten aan de beurt.”
Aardappeleters
Wat moet er dan gebeuren om de oorlog te beëindigen? „Europa moet veel harder optreden tegen Poetin. Rusland staat er economisch niet goed voor. Russen zijn aardappeleters en de aardappelprijzen stijgen. Dat is nooit eerder voorgekomen. Mensen verbouwden bij huis zelf aardappels, wortels en tomaten, maar ze kunnen dat niet meer betalen. Boeren gaan failliet omdat ze niet aan meststoffen kunnen komen. De rente op leningen is gestegen naar 21 procent.”
Daarnaast moet Oekraïne over meer wapens kunnen beschikken, meent Van der Vossen. „Vooral over lange afstandsraketten. We moeten Rusland daar raken waar het pijn doet, door raffinaderijen en energiecentrales te treffen. Laat de Russen maar eens een tijdje in het donker en in de kou zitten. Dan zullen we kijken wat er gebeurt.”