Politie over publiceren herkenbare beelden verdachten: ‘Zwaar middel dat moet afschrikken’

Volgens woordvoerder Matthijs van Houten van de politie Noord-Nederland is het een bewuste keuze om verdachten herkenbaar in beeld te brengen. Dat gebeurt onder meer in het tv-programma Opsporing Verzocht, maar ook regelmatig via andere kanalen.

„Maar we doen het niet zomaar, er gaat een zorgvuldige toetsing aan vooraf” zegt Van Houten. „Voor iedere individuele verdachte moeten we toestemming krijgen van het Openbaar Ministerie.” Volgens de politiewoordvoerder liggen momenteel alweer nieuwe zaken met beelden van pinners en nepagenten ter toetsing bij het OM, waarbij eenzelfde opsporing wordt voorgesteld.

De honderd verdachten van oplichting en fraude kregen twee weken de tijd om zich alsnog te melden bij de politie. Dat gebeurde in 21 zaken. Tot die tijd waren hun foto’s, veelal gemaakt met camera’s bij pinautomaten en deurbelcamera’s, geblurd. Op maandag publiceerde de politie in 79 zaken herkenbare beelden.

Eén op de vijf verdachten meldde zich. „Daar zijn we heel blij mee” zegt Van Houten. „Kennelijk hebben zij ingezien wat de gevolgen kunnen zijn als je dat niet doet: de impact voor jezelf en je familie. Het zijn vaak jongeren die nog een heel leven voor zich hebben. Ze krijgen de keuze: je geeft jezelf aan of we publiceren de beelden herkenbaar.”

Voordat de beelden met de buitenwereld worden gedeeld, onderzoekt de politie ze eerst intern. „Collega’s hebben de foto’s al bekeken voordat we ze geblurd naar buiten brachten. Inmiddels zijn we in de volgende fase aanbeland en roepen we de hulp in van het publiek. „We beseffen dat het een zwaar middel is in de opsporing, maar we hopen dat het anderen afschrikt om hetzelfde criminele pad te kiezen.”

Volgens Van Houten schuilt het succes van grootschalige campagnes zoals de recente Game Over, in het enorme bereik. „Het heeft al miljoenen views opgeleverd,” weet Van Houten. „Het is geen laatste redmiddel, maar een manier om de opsporing te versterken.”

Deskundigen vinden over het algemeen dat je voorzichtig moet zijn met het vertonen van beelden, maar ze zien er soms wel een goed compromis in tussen privacy en opsporing. De interactie tussen sociale media en het politiewerk kan succesvol zijn, zo is de teneur van hun opvattingen.

Een recent voorbeeld waarbij herkenbare beelden van verdachten werden gepubliceerd is de miljoenenroof uit het Drents Museum. Daarbij werden toen ook de namen van de verdachten publiek gemaakt.