De politie waarschuwt bewoners voor nep-agenten via een waarschuwings borden als je de gemeente binnen rijdt. Foto: Archief/ANP
In Nederland worden meer mensen slachtoffer van nepagenten. Net over de Duitse grens bij Groningen en Drenthe melden zich ook steeds meer gedupeerden. Eerder deze week werd een 65-jarige man uit Leer slachtoffer van nepagenten, die daarbij meer dan 20.000 euro buit maakten.
De Duitse politie spreekt van telefoontjes die mensen angst aanjagen, zogenaamde ‘Schockanrufe’. Begin deze week was er weer een ernstig voorval, waarbij een 65-jarige inwoner van Leer meer dan 20.000 euro werd afgetroggeld.
,,Deze man meldde zich bij ons, maar heel veel mensen schamen zich en doen geen aangifte. Wekelijks krijgen we zeker honderd meldingen van mensen uit Ost-Friesland die zeggen benaderd te zijn door politiemedewerkers maar het telefoontje of bezoek aan de deur niet vertrouwden”, weet Svenia Temmen, woordvoerder van de politie in Leer.
De 65-jarige man uit Leer werd via het vaste telefoonnet benaderd. Een vrouw deed zich voor als politiebeambte en vertelde aan de man dat zijn dochter een ernstig ongeval had veroorzaakt, waarbij een hoogzwangere vrouw het leven liet. Een poosje later kreeg de man opnieuw een telefoontje van een man die zich voordeed als een medewerker van het openbaar ministerie (OM).
De bedrieger vertelde de vader dat zijn dochter een lange gevangenisstraf boven het hoofd hing en dat hij een borg moest betalen. ,,Het ging daarbij om een bedrag met vijf cijfers”, zegt Temmen. Ondertussen hadden de bedriegers ook het nummer van zijn mobiele telefoon weten te bemachtigen.
Slachtoffer moest zich melden bij de arrondissementsrechtbank
Via de mobiele telefoon kreeg de man aanwijzingen naar welke bank hij moest gaan en uiteindelijk ook de plek waar hij het geld moest afgeven. Daarvoor moest hij naar Papenburg rijden, waar hij zich moest melden bij het gebouw van de arrondissementsrechtbank. Tijdens de reis werd een nieuwe plaats van overdracht gemeld, dat betrof een adres in de buurt van het lokale ziekenhuis. Daar vond daadwerkelijk de overdracht plaats.
,,Het geeft maar aan hoe professioneel deze bedriegers te werk gaan”, zegt Hemmen. Haar collega Corinna Maatje in Landkreis Emsland en Bentheim zegt dat ook in haar regio veel mensen slachtoffer worden van nepagenten. Afgelopen jaar kwamen er 243 meldingen binnen van mensen die zeiden slachtoffer te zijn geworden van nepagenten. In tientallen gevallen werden mensen echt slachtoffer van de bedriegers.
Renate Winkel van de politie Noord-Nederland herkent het beeld dat de Duitse collega’s in de grensregio naar buiten brengen. Tot en met oktober zijn er vanuit Groningen, Friesland en Drenthe 963 meldingen binnengekomen van mensen die zeggen slachtoffer te zijn geworden van nepagenten.
Hoeveel mensen zij exact hebben genept, is niet duidelijk. Wel dat het in sommige gevallen gaat om mensen die voor duizenden euro’s zijn benadeeld. ,,Ook zijn er sieraden meegenomen en ringen die voor slachtoffers ook een emotionele waarde hebben.”
High Impact Crime
Sinds halverwege 2024 signaleert de politie Noord-Nederland dat in toenemende mate nepagenten mensen proberen waardevolle spullen of geld afhandig te maken. ,,We noemen dat High Impact Crime, omdat veel slachtoffers enorm emotioneel geraakt worden. Sinds die tijd doen we veel aan preventie. Voor de daders is het een gemakkelijke manier om aan geld of dure spullen te komen. Voor deze nieuwe vorm van oplichting hoeft iemand weinig te investeren. Een leuke babbel hebben en informatie over het slachtoffer is voldoende.”
,,Het gaat veelal om oudere, en kwetsbare mensen die het slachtoffer worden. Zij hebben nog veel vertrouwen in de politie. Als iemand zich aan de deur meldt met een politiepolo aan, dan komt dat geloofwaardig over.”
Winkel geeft aan dat een agent altijd in compleet uniform bij de deur komt, inclusief wapen en de persoon kan zich als agent legitimeren. Maar ze weet ook dat nepagenten, bedriegers heel professioneel en geraffineerd te werk gaan en bij het eerste contact al veel over het slachtoffer weten. ,,Dat komt betrouwbaar over. En ja, daar worden mensen soms slachtoffer van.”
De politie doet veel aan preventie via sociale media-kanalen, maar is ervan doordrongen dat de oudere doelgroep daarmee niet altijd te bereiken is. ,,Sommige gemeenten in Noord-Drenthe hebben daarom brieven laten uitgaan. En wij als politie plaatsen ook berichten in huis-aan-huisbladen om mensen te attenderen op de werkwijze van nepagenten.”
Winkel roept mensen op om bij een verdachte situatie direct 112 te bellen. ,,Dan kunnen we snel optreden en verdachten oppakken. We hebben al tientallen verdachten opgepakt. Het zijn meestal eenlingen.”
Toename van zaken met nepagenten
Via het ANP werd deze week bekend dat de Nederlandse politie dit jaar tot en met de maand oktober al 502 verdachten heeft aangehouden die zich voordeden als politieagent om zo waardevolle spullen afhandig te maken van slachtoffers. Dat zijn er fors meer dan in het hele jaar 2023, toen er 127 nepagenten werden aangehouden.
Vorige week werd duidelijk dat er tot en met oktober 10.631 incidenten waren met nepagenten, tegen 8329 in 2024. De werkwijze van deze criminelen is dat ze met name ouderen aanbieden om hun geld of waardevolle spullen veilig te stellen. Daarbij vertellen ze dan bijvoorbeeld dat er dieven actief zijn in de wijk van de slachtoffers.
De meeste incidenten met nepagenten die babbeltrucs toepasten, gebeurden in de provincies Gelderland en Overijssel.
