Lamert Kieft döt verslag van de gebeurtenissen in zien woonplaots, argens in Zuudwest-Drenthe. Beeld: Coen Berkhout | Midjourney
Als de O weer in de maand is (oktober), ja, dan gaan de gedachten toch even terug naar al het oude doch vertrouwde wat verdwenen is.
Zo had de oude opperwachtmeester Jalving van de plaatsenlijke politie het hier toevallig onlangs nog over met de kastelein Jans-Maria Tissing van het café De Eveltas alhier in het dorp. Waar de opper Jalving even opgestoken had na een dag vol ergernissen ten burele, daar hem een piereverschrikkertje wel lustte.
„Weej waj vandaag an de dag ok praktisch niet meer ziet?”, aldus Jans-Maria Tissing, „potloodventers. Logisch ok wel, want aal die jonges zit op ’t moment op ’t internet. Lekker heur körte jan op portret zetten mit heur tillefeun en dan die bende versturen hen de vrouwgies. Da’s de neie potloodventerij. Lekker bij de waarme kachel inplaats van in ’t blooie gat uut de bossies springen en mit körte jan in de rondte zweeien”, aldus de kastelein Jans-Maria Tissing, wat hem door de opper Jalving beaamd werd.
‘Lillijk dingie van niks’
„Weer een old, historisch gebruuk dat gloeiende garriet hen de ratsmodee giet”, aldus de opper, „die jonges waren dik in aovertreding vanzelf, mar argens had ik der nog wel respect veur ok. Kiek, bij min dartig graoden stunden ze der ók hein! Iezige poolwienden en sneijachten bleuzen heur um körte jan, ze hadden gloeiende garriet de bloemen der op staon, mar opgeven…? Gien dèenken an heur! En maar zweeien en zwieren mit dat ding, um waarm te blieven”, aldus de opper Jalving.
Hier aangekomen, of daar viel hem een fijne doch zeer aangrijpende herinnering te binnen, zodat diens anders wat stroeve trekken zich een kort moment verzachtten. „Ik krege ooit ’n melding binnen van ’n potloodventer in de strubben”, aldus de opper, ikke der hen en ja heur: daor stun meneer te zweeien mit zien körte jan; zun bleek, spierig gevallegie. Feiluk een lillijk dingie van niks”, aldus de opper Jalving, vervolgende van: „Ik zegge: ‘Zo kammeraod, an ’t potloodventen? Dat giet zo mar niet, dat ie bint vies de lul’. En ik krege gloeiende garriet zin um de beste man ies even flink de gummielatte aover zien körte jannegie te halen. Dan was ‘t in íén maol klaor mit de potloodventerije. Mar der was in dit geval wat biezunders an de haand….” En de opper Jalving nog eens even uitdronk.
Vol op zien kokkert
„De vent had dus een pielegie van niks”, hernam hij. „’t Zul nog lastig genog worden um die te raken mit de gummielatte; dat ik mugge wel goed kuren. Mar wat e wél had, dat was een neus veur de kop van koomt ies kieken. Gloeiende garriet in gien ende, wat een kokkert was dat; griezelig heur. Ik kunde mien ogen der niet van ofholden en ik dachte bij mijzelf: Lubbert mien jongie, aj oe dommiet mar niet vergist en raken die kokkert van ’n neuze in plaats van körte jan. Afijn, ik roppen onverwacht de gummielatte uut de holster, en ik verkope de man een abedoedas, ja barre heur.”
„Mar ik had ‘t drekt wel deur: misse boel, ik had inderdaod de man vol op zien kokkert eraakt. ‘t Was starker as mijzölf, ik was der al bange veur. De vent beulde en jodelde ’t uut vanzelf, mar ik zee: ‘En nou muj gloeiende garriet opholden mit mauwen. Weest bliede da’k oen körte jan niet eraakt hebbe, want ie hadden zeker tot neijjaor gien vrouwgie meer bedienen kunt’. En weej wat e zee…? ‘Ja, mar dat doe ik altied mit mien neuze, dat is ’t ‘m nou net…’”, aldus de opper. „Singelier, niet?”, vervolgde hij, „mar argens ook wel weer mooi, of niet dan?”