Jan Buiter draait de deur van Buiter Roden voorgoed op slot: ‘Als ze gaan slopen, dan fiets ik om’

Het pand aan de Kanaalstraat is verkocht en maakt plaats voor woningbouw. De hele maand augustus hebben ze nog om de toko leeg te halen. Op 1 september is projectontwikkelaar Van Wijnen de nieuwe eigenaar.

„’t Is niet niks”, verzucht Jan Buiter vanachter zijn bureau, waar de handgeschreven werkbonnen hoog opgestapeld liggen. „We wisten het vier jaar geleden al, maar toch... het komt nu akelig dichtbij.” Zijn vrouw Hennie (70) vult hem aan: „Opbouwen is leuker dan afbreken. Jan heeft het er moeilijk mee, hij is er emotioneel onder.”

Generaties inwoners van Roden en omstreken komen er voor alles wat met tuin, dier en erf te maken heeft. Van een Buiter Roden is geen tweede: je koopt er voer voor je hond, paard of kat, een zitmaaier, graszaad, spullen voor afrastering, kunstmest, een hark, een goudvis, een muizenval of een pak OMO. Als Jan denkt dat het handel is, komt het er. „In vijfenvijftig jaar zijn we uitgegroeid tot een vertrouwd adres voor boeren en particulieren uit heel de regio.”

De basis voor het succes werd gelegd door zijn vader, zegt Jan. „Ik was zeventien en werkte in de horeca in Zeegse. Pa vond ’t niks. Hij was directeur van de Coöperatieve Landbouwvereniging aan het Julianaplein in Roden. ‘Begin hier maar een winkel voor de coöperatie’, zei hij destijds. Zo is het allemaal begonnen. Ik verkocht kunstmest, veevoer en tuinartikelen. Dat liep als een trein.”

Jan kon volledig z’n gang gaan met zijn winkel. Commentaar kwam pas achteraf. „Anders leer je niks, vond mijn vader.” Dan lachend: „Ik kocht ooit vier ton kauwartikelen. Toen het aankwam, schudde hij zijn hoofd al. Er bleken allemaal beestjes in te zitten. We konden de hele boel zo wegsodemieteren.”

Behoudend was pa Buiter ook. „In die tijd kregen we kunstmest en kalk per tram aangeleverd in zakken van 50 kilo. Die pakten we met de hand van de wagon af: 50 kilo op de borst, dan op de schouder en opstapelen in de loods. Ik dacht: dit kan anders. Ik kocht, zonder overleg, een heftruck. Nou, ik heb een week lang beeld gehad, maar geen geluid; woest was hij”, vertelt zoon Buiter. „Daarna kwam hij er snel op terug: dat ding hadden we vijf jaar eerder moeten hebben. Zo was hij ook. Soms denk ik nog wel eens: wat zou pa hiervan vinden?”

In 1983 verhuisde de landbouwvereniging naar de Kanaalstraat. De gemeente vond dat verkoop van kunstmest niet thuishoorde in het centrum. In 1999 nam Jan de zaak over van de coöperatie en veranderde de naam in Buiter Roden. Jan ging op pad om de handel, Hennie bekommerde zich, net als zijn moeder vroeger deed, om de centen. De chauffeurs van Buiter bezorgen kunstmest en veevoer bij boeren in de hele provincie. Techneuten binnen het gezelschap onderhouden grasmaaiers en ander elektrisch tuingereedschap voor de clientèle. In de winkel zorgt een vast team ervoor dat mensen op hun wenken bediend worden. De meesten werken er al decennialang.

„Dit hadden we nooit kunnen bereiken zonder ons team. Dankzij hen konden we zo lang doorgaan”, zegt Hennie. Jan lacht. „Ken je het verhaal van Gerard? Zijn vader hielp altijd mee om de zware zakken te sjouwen. Ik vertelde hem dat ik een advertentie wilde plaatsen, omdat ik wel wat hulp kon gebruiken. ‘Niet nodig’, zei hij: ‘Gerard komt wel.’ Dat gebeurde ook. Hij smeet zijn brommer in de heg en meldde dat hij kwam solliciteren, maar niet van plan was lang te blijven. Hij is nooit meer weggegaan. Vierenveertig jaar inmiddels. We zeggen nog weleens gekscherend: Volstrekt onbetrouwbaar personeel, haha.”

Hennie opent een kaart. Zojuist binnengekomen. ‘Bedankt Jan en Hennie en team. We gaan jullie heel erg missen’, staat erop. De zoveelste. „Er zijn klanten die staan te huilen bij de toonbank. We krijgen gebak en kaarten. Dat zegt wel wat.”

Wie Jan, Hennie en de andere Buiters nog de hand wil schudden, moet donderdag 30 of vrijdag 31 juli even langswippen. Hen wacht een afscheid met een hapje en een drankje. Hoe het er daarna uitziet voor het ondernemersechtpaar? Hennie pakt de schilderskwast na vier jaar weer op en kijkt ernaar uit om met de camper op pad te gaan. En dit keer zonder laptop aan boord. Jan: „Ik pak wat vaker de fiets. Ze moeten Jan Buiter wel blijven zien natuurlijk. Maar als ze hier gaan slopen, dan fiets ik om. Dat hoef ik niet te zien.”