Kittens overleden aan vogelgriep. Loopt jouw huisdier ook gevaar?

Op een geitenboerderij is vorige maand een kitten overleden aan vogelgriep. Dat was de eerste keer dat een kat in Nederland bezweken is aan de ziekte. Ook de zeven andere kittens uit hetzelfde nest, die niet meer op de boerderij verbleven, zijn overleden. Vermoedelijk waren zij ook besmet met de H5N1-variant van het virus. Volgens de eigenaar had de moederkat het karkas van een dode vogel in het nest gesleept, waarvan de kittens waarschijnlijk hebben gegeten. De moederkat en drie andere katten op de boerderij zijn ook onderzocht, maar zij testten negatief op het virus; net als de melkgeiten.

Vogelgriep is een zeer besmettelijk virus dat vooral onder watervogels wordt aangetroffen, maar ook bij zangvogels. Het grijpt momenteel flink om zich heen bij pluimveebedrijven. Bij een recent onderzoek testte 25 procent van een groep wilde eenden positief, ook al vertoonden ze geen ziekteverschijnselen. Soms slaat het virus over naar zoogdieren. Het was al bekend dat katten de ziekte konden krijgen. Het virus is ook aangetroffen bij vossen, bunzingen, steenmarters en zeehonden. In andere landen zijn katten overleden aan vogelgriep.

‘De kans dat een kat of andere zoogdieren besmet raken, is klein’, schrijft de minister in de brief aan de Kamer op basis van informatie van het RIVM. Katteneigenaren moeten wel alert blijven. Als een kat ziekteverschijnselen vertoont, wordt geadviseerd meteen de dierenarts te raadplegen. ‘Mogelijke symptomen zijn onder andere: koorts, hijgen of benauwdheid, sloomheid, oogontsteking, loopneus, roodheid van de ogen, slijmerige neus- of ooguitvloeiing en neurologische verschijnselen zoals trillen of een wankele gang.’

Honden raken over het algemeen minder snel besmet. Eerder dit jaar werden bij een onderzoek van de Universiteit Utrecht onder 143 jachthonden bij 19 dieren antistoffen aangetroffen tegen vogelgriep. Dat bewijst dat hun immuunsysteem op het virus heeft gereageerd. Ook bij andere honden zijn antistoffen aangetroffen, maar slechts een enkele keer. Het RIVM raadt aan honden aan de lijn te houden op plekken waar dode (water)vogels liggen.

In theorie wel. Er is in Nederland een geval bekend uit 2016 van een dierenarts met grieperige verschijnselen, die positief testte op een andere variant van het vogelgriepvirus (H7N2). Maar de kans is zeer klein en er zijn in Nederland nog geen mensen aan de ziekte overleden. Internationaal zijn er incidentele sterfgevallen bekend, vooral bij mensen die intensief met pluimvee werkten. Het RIVM heeft het de risico-inschatting voor mensen die in hun werk met besmette dieren in aanraking komen wel verhoogd van ‘laag-gemiddeld’ naar ‘gemiddeld’.

Niks. ‘Het risico van het eten van voldoende verhit eendenvlees is verwaarloosbaar’, schrijft de minister. Het vervoer en het slachtproces levert wel risico’s op, vooral het plukken en villen van de dieren. Daarom adviseert de minister kooikers, jagers en poeliers om beschermende kleding, handschoenen en mondkapjes te dragen en goed te letten op ziekteverschijnselen. Dat advies geldt ook voor vogelringers en mensen die werkzaam zijn op de dierenambulance of in de dierenopvang.

Op diverse plekken in het Noorden zijn recent uitbraken van vogelgriep geweest op pluimveebedrijven. In november nog in Holwierde en Opende. Nou heb je daar als huisdiereigenaar niet veel te zoeken, maar in het Van Heutszpark en bij de Klinkevierseplas in Coevorden zijn onlangs ook dode en zieke ganzen aangetroffen. Ook op de Waddeneilanden moet je oppassen. Daar worden relatief veel dode watervogels aangetroffen. Op het Wad komen veel trek- en watervogels samen, wat het gebied erg kwetsbaar maakt voor uitbraken onder wilde vogels.