Italiaanse ecoloog verdiept zich al 50 jaar in de wolf en waarschuwt Nederland. ‘Ze beseffen niet welk risico ze nemen’

Professor Luigi Boitani schreef mee met de brief namens de Large Carnivore Initiative for Europe (LCIE), een internationale wolvenwerkgroep. De aanleiding voor die brief in november 2022 was de Nederlandse omgang met ‘de tamme wolf’ die indertijd mensen naderde op de Hoge Veluwe; het dier kreeg van hen vaak iets te eten.

De experts concludeerden met stevige taal dat er sprake was van een ‘kennelijke onwil van de Nederlandse autoriteiten om zich volledig te houden aan hun eigen protocol voor brutale wolven door niet eerder in te grijpen’, terwijl de ‘gewenning van deze wolf aan mensen al vergevorderd is’.

Een dergelijke brief is niet opnieuw gestuurd, hoewel de situatie volgens Boitani niet wezenlijk is veranderd. „Wij komen in actie om een technische toelichting te geven. Wat daar vervolgens mee gebeurt is een politieke beslissing.”

Debbie Rijnders (71), diergedragsdeskundige uit Ter Apelerkanaal, interviewde meerdere wolvenexperts onder wie Luigi Boitani ook voor haar maandelijkse podcast over dieren. Zij is al sinds 2001 geïnteresseerd in het dier.

Rijnders baalt ervan dat er niet beter wordt geluisterd naar deskundigen als Boitani. „De Nederlandse politiek had polarisatie kunnen voorkomen door met eerder en actiever beleid de zorgen van mensen serieus te nemen. Er is van alles geroepen: ‘Dé wolf is schuw, dé wolf eet liever wild en dé wolf is een gevaar’. Het punt is: dé wolf bestaat niet. Elk dier is uniek, past zich aan aan de omgeving en leert razendsnel van zijn ervaringen. Dat het dier zich makkelijk aanpast aan de mens, was al lang bekend toen de wolf naar Nederland kwam.”

„Als een overheid dingen gaat beweren, en in de praktijk blijkt het anders te zijn, dan gaan mensen zaken aandikken en een eigen verhaal vertellen. Op Facebook weet de ene het nog beter dan de andere. De voorstanders vinden dat de wolf als een slechterik wordt afgeschilderd en de tegenstanders vinden dat hij wordt opgehemeld. Uiteindelijk is de komst van de wolf in een teleurstelling uitgemond in Nederland. Dat had niet gehoeven.”

In antiwolf-Facebookgroepen is in het verleden geregeld met kogels gedreigd aan het adres van personen met positieve uitlatingen. In Drenthe zijn boswachters ondergedoken, en kregen wolvenconsulenten, filmmakers en ecologen doodsbedreigingen.

Tegelijk is ook het pro-wolvenkamp militant. Veehouders durven in het openbaar niet meer te vertellen dat ze moeite hebben met de toekomst van hun bedrijf vanwege de wolf. Ze zijn bang dat alles wat ze vertellen, tegen ze wordt gebruikt in mogelijke rechtszaken die worden aangespannen door dierenclubs als Animal Rights.

Belangengroep Wolven in Utrecht neemt het op de website stevig op voor de wolf en bestempelt Luigi Boitani als anti-wolf. Ook afschot van wolf Bram was volgens deze club absoluut onnodig. Zij benadrukken de ecologische meerwaarde van de wolf.

Die meerwaarde is overigens twijfelachtig. In een recente aflevering praat Rijnders ook met David Mech over de wolf. Deze 89-jarige Amerikaanse bioloog uit Minnesota onderzoekt de wolf al sinds 1958. Hij richtte het International Wolf Center op en publiceerde 400 wetenschappelijke onderzoeken en schreef 13 boeken.

Volgens Mech is er „geen twijfel of wolven bijdragen aan ecologische waarde van gebieden.” Maar dat gebeurt volgens Mech niet in ons land. „In Nederland is de menselijke dominantie zo groot, dat de wolf er geen ecologisch effect heeft.” Dat is in lijn met wat ook Nederlandse ecologen zien.

Vorige week was een groep ambtenaren van onder meer de provincies Drenthe en Gelderland op bezoek bij expert Luigi Boitani in Italië. De betrokken Drentse ambtenaar wil niet met zijn naam in de krant, maar heeft op verzoek van Dagblad van het Noorden lessen op papier gezet.

‘In Italië zagen we dat men relatief ontspannen omgaat met de aanwezigheid van wolven. Ook nu het aantal dieren daar de afgelopen jaren sterk is toegenomen en wolven vaker zichtbaar zijn. Opvallend is dat er ondanks die groei weinig incidenten zijn. Tegelijkertijd realiseren we ons dat Italië een ander land is dan Nederland, met andere omstandigheden en een langere ervaring met wolven’.

‘Wat ons vooral is bijgebleven uit de gesprekken met de Italiaanse professor Luigi Boitani, is dat er in Italië snel kan worden ingegrepen als zich een probleem voordoet, vaak al binnen 24 uur. Die snelheid missen we in Nederland. Daarom hebben we als provincie Drenthe recent opnieuw een brief gestuurd aan staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw en Natuur, met de oproep om de wet- en regelgeving rond het ingrijpen bij probleemsituaties te verduidelijken. Dat is nodig om in de praktijk sneller en effectiever te kunnen handelen’.