Broer Jos en zus Janien runnen het bruine Café Hees in Ruinen. 'We hebben onze vader nog opgebaard in het café'

Het is lekker druk op het terras naast de kroeg in hartje Ruinen als DVHN op bezoek komt. De zomer, die in juni niet al te best begon, wordt nog goed gemaakt. „Het EK voetbal was voor ons de redder van de maand juni”, vertelt Janien Hees binnen aan de stamtafel. „Iedereen kon hier op een groot scherm de wedstrijden van Oranje kijken. Dat liep goed.”

Bij Hees hebben ze hun vaste rituelen als het om internationale voetbaltoernooien gaat. Janien: „Als oranje scoort, gaan we altijd rond met worteltjes met dipsaus. Dat valt goed in de smaak. Maar als de tegenstander scoort, krijgt iedereen ook een hapje uit dat land. Zo hebben we dit jaar Turkse en Oostenrijkse hapjes gehad, maar ook Roemeense, haha. Dat werd ook gewaardeerd.”

Als kind hielpen zij en haar broer al mee in de kroeg van vader Albert en moeder Hennie. „Als je zag dat het druk was, hielp je gewoon. Zo groeiende wij op”, zegt Janien. Jos: „Dat was normaal voor ons, maar ook leuk.” Hij woont boven de zaak, zijn zus een eindje verderop in het dorp.

Officieel namen ze in 2005 de zaak over. „Dat was op papier. Wij werkten hier toen al en na de overname waren onze ouders hier ook nog steeds te vinden. Het was hun leven, dat is zo gegroeid”, vertelt Janien. Toen vader Albert eind 2020 overleed, was er ook maar één geschikte plek om hem op te baren, vond de familie: in het café.

Hennie (78) helpt nog steeds geregeld mee in de keuken, die verder het domein is van Jos. „Of ik een koksopleiding heb gedaan? Nee, ik heb al het werk in de keuken van mam geleerd.” Zus Janien werkt voornamelijk in de bediening, maar broer en zus staan ook allebei wel achter de bar.

Hoe oud hun café is, weten ze niet exact. Uit het boek Nering in Ruinen (uitg. Stichting Historie van Ruinen, red.) dat Jos op de stamtafel legt, blijkt dat de zaak, voor hij in handen kwam van de eerste generatie Hees, van ene Van Kleef was. Het pand is naar schatting gebouwd rond 1915. Broer en zus houden het erop dat hun kroeg ruim honderd jaar oud is. „Vroeger zat achterin het pand een boerderij. Ook is er een waag voor varkens geweest”, vertelt Jos.

Toen hun vader Albert, de derde generatie Hees, het café overnam van zijn ouders Sent en Jantje, was er al geen boerderij meer. In 1954 werd het horecapand aan de achterkant uitgebreid met een grote feestzaal, geschikt voor toneel- en dansavonden, grote bruiloften en andere feesten.

Nog regelmatig krijgen ze gasten die vroeger de dansavonden bezochten. „Ze halen dan herinneringen op aan hoe gezellig het hier was. Als mensen me niet kennen, krijg ik wel eens de vraag of ik ‘ook een Heesje’ ben”, lacht Janien.

Op de drukke avonden met grote feesten had de familie een vaste werkverdeling, vertelt ze: „Pap stond altijd in het café achter de bar, want daar kwamen op zo’n avond ook gewoon gasten. Mam stond in de keuken, Jos achter de bar in de feestzaal en ik was een beetje het manusje van alles. Ik hielp de obers in de bediening, dan weer even achter de bar, dan in de keuken, net waar het nodig was.”

Maar het horecaleven is drastisch veranderd: grote bruiloften en partijen zijn er niet meer bij Hees. Jos: „Wel kleinere feestjes. Vaak kiezen mensen dan voor een buffet erbij.”

’s Winters wordt er veel gebiljart. „Onder die statafel zit het biljart”, wijst Jos. „Als hij niet wordt gebruikt, verdwijnt de biljarttafel onder de vloer.” Toen hij jaren geleden werd aangeschaft, kreeg de familie Hees van de biljartclub een vogel cadeau: Ottie, een grote, kleurrijke parkiet. „Bij mooi weer, zoals vandaag, zetten we zijn kooi buiten. Normaal gesproken staat hij hier in de hoek bij de stamtafel”, zegt Janien. „We hebben inmiddels trouwens Ottie 2. De eerste is een jaar of 30 geworden. Dat was een heel vrolijk diertje. Hij vloot ‘fiet fieuw’ als mensen bij hem kwamen. Deze is nu 8 jaar. Hij is wat stiller.”

In Ruinen zit behoorlijk wat horeca. Hebben ze last van hun concurrenten? „Collega’s”, corrigeert Jos. Ze kunnen prima naast elkaar bestaan, stelt hij. Janien: „We doen ook allemaal net even wat anders: de ene zaak is meer een restaurant, de ander een hotel of pizzeria. Hees is echt een café, al kun je hier ook prima eten.”

Met de smyrna kleedjes op tafel en het donkere meubilair is Café Hees het prototype van een bruine kroeg. „Vakantiegangers die binnenkomen, horen we soms verrast zeggen: ‘Dat dit nog bestaat!’”

Zij en haar broer organiseren jaarlijks allerlei activiteiten: van bierkrat stapelen tijdens de jaarmarkt tot bockbier- en klaverjastochten met alle horecagelegenheden in het dorp. Ook is er onder meer een jaarlijkse kerstloterij en niet te vergeten de gehaktballenwedstrijd. „Het gaat daarbij niet om wie de meeste op kan, maar wie de lekkerste ballen maakt. Alle deelnemers krijgen 500 gram gehakt, waar ze vier ballen van moeten maken. Ze moeten hun ingrediënten en keukengerei zelf meenemen. Daarmee kunnen ze bij ons in de keuken hun gang gaan”, legt Jos uit.

„Op een scherm in het café kan iedereen zien hoe het eraan toe gaat in de keuken. Een jury beoordeelt de kwaliteit. De prijs?” lachend: „Het gaat om de eer.”