Fietsroute langs provinciegrens toont waar (en waarom daar) Drenthe stopt. ‘Als je weet wat je ziet, geniet je nog meer’

Neem bijvoorbeeld het fietspad langs de (provincie)grens in het Bargerveen, in Zuidoost-Drenthe. Aan Drentse kant zie je het nog resterende hoogveengebied. De Duitse kant ligt meters lager en is landbouwgebied. Dat komt omdat de Duitsers daar wel al het veen hebben afgegraven. Tot aan de grens dus.

Of kijk naar Zuidwest-Drenthe. Daar zie je aan beide kanten van De Reest nauwelijks verschil in het landschap, maar een blik op de kaart leert dat daar de provinciegrens kilometerslang net zo kronkelt als de beek. Helemaal evenwijdig ook. Water als scheidslijn dus, in het Reestdal.

Bedenker van de route is de gepensioneerde aardrijkskundeleraar Peter Geerdink (74) uit Dalen, die jarenlang les gaf op de pabo in Emmen. „Wat me telkens opviel, is dat studenten hun eigen omgeving niet goed kennen. Wat is een veengebied, wat is een beekdal; ze wisten het vaak niet helemaal. Drenthe is zo gevarieerd. Een kleigebied ligt naast bossen, met even verderop een esdorpenlandschap of juist een kilometerslang lintdorp. Die grote variatie zie je juist vaak ook langs de provinciegrens.”

Geerdink had al een fietsroute op zijn naam staan aan de hand van de tocht van de Drie Podagristen in de 19e eeuw: van Bad Bentheim via Coevorden naar Assen. „Die loopt dwars door Drenthe. Er zijn vele fietstochten in onze provincie, maar eentje langs de gehele provinciegrens ontbrak. Juist daar valt zo mooi uitleg te geven over de verschillen in het landschap. Heb je meer kennis daarover, dan verrijkt dat je fietstocht. Als je weet wat je ziet, geniet je nog meer.”

De Dalenaar stapte met dit idee naar het Recreatieschap Drenthe. „We waren meteen enthousiast”, zegt manager Albert Broekman, die zich met routes bezighoudt. „Mensen willen tegenwoordig niet alleen fietsen, maar tegelijkertijd ook beleving. Daarom zet het Recreatieschap in op routes als deze. Je leert al fietsend landschappen lezen en kennen. Waarom is het landschap op deze specifieke plek zoals dat is?”

Dat horen deelnemers aan de hand van filmpjes, teksten en foto’s die ze onderweg op hun telefoon te zien krijgen. De route is gratis te downloaden in de app van het recreatieschap: Drenthe Routes.

Naast het Reestdal en het Bargerveen komt bijvoorbeeld het Stadskanaal aan bod: het kanaal dat vanaf Ter Apel werd aangelegd om turf af te voeren naar de stad Groningen. Tientallen kilometers lang vormt dit min of meer de provinciegrens.

„Aardrijkskunde gaat over landschappen, maar ook over culturen”, zegt Geerdink. „De lintdorpen van soms 15 kilometer lang in dit gebied zijn totaal niet te vergelijken met Drentse zanddorpjes die rond de kerk zijn gebouwd. Dat is het uiterlijke verschil, maar ook qua cultuur verschillen deze dorpen enorm van elkaar.”

De Onlanden als wateropvanggebied onder de rook van de stad Groningen, de kaarsrechte wijken en weggetjes in de bossen bij Veenhuizen (als werkverschaffing aangelegd door de koloniebewoners), vestingstad Coevorden; er zijn zo’n dertig informatiemomenten voor fietsers die de hele tocht doen.

De tocht telt zes etappeplaatsen: Coevorden, Ter Apel, Zuidlaren, Een-West, Wilhelminaoord en De Wijk. Het Recreatieschap ziet mogelijkheden voor ondernemers in deze plaatsen voor het aanbieden van arrangementen, onderdak of bagagevervoer. Maar daarover zijn nog geen gesprekken gevoerd.