Amerika-deskundige Jelte Olthof: ‘Trump laat veel dingen vaag, maar heeft het wel over ‘onze olie’’

Helemaal onverwacht kwam het ingrijpen van de VS in Venezuela niet voor Jelte Olthof. „We wisten dat er iets aan zou komen, we wisten alleen niet hoe.”

De afgelopen maanden werd de druk op Venezuela opgevoerd. Bootjes die drugs naar de VS zouden smokkelen werden opgeblazen, de Amerikaanse vloot koerste voor de kust van Venezuela. Sinds mei is de Amerikaanse president Donald Trump bezig om de Venezolaanse president Nicolas Maduro af te schilderen als een drugscrimineel, zegt Olthof. „Dat is zijn juridische verantwoording voor deze actie.”

De komende tijd is het voer voor juristen hoe houdbaar die juridische verantwoording is voor het in de nacht van vrijdag op zaterdag ontvoeren van Maduro door speciale troepen van het Amerikaanse leger. Hoewel Amerikaanse inmenging in Latijns Amerika niet uniek is, is het ontvoeren van een staatshoofd wel zonder precedent. „Hij heeft een boude daad willen stellen” vermoedt Olthof.

Inmiddels zit Maduro vast in New York en heeft Donald Trump zaterdag een persconferentie gegeven. Die persconferentie roept vooral veel vragen op. Ook bij Olthof. „Hij laat heel veel dingen vaag. Er is geen duidelijk plan. Er lijkt ook weinig contact te zijn met de Venezolanen die nu aan zet zijn.”

Een ding is wél glashelder. Het is Donald Trump te doen om de gigantische olievoorraden van Venezuela. „Het valt op een bepaalde manier te waarderen dat hij zegt dat het om de olie gaat. Hij heeft het over ‘onze olie’. Zijn voorgangers gooiden het steevast op morele motieven: dat ergens democratie gebracht of een dictator afgezet moest worden of op de vermeende aanwezigheid van massavernietigingswapen.”

Welke dynamiek dit op het wereldtoneel losmaakt, is afwachten. Zeker is dat de VS behoefte heeft aan olie nu de eigen voorraden slinken, zegt Olthof. Zeker is ook dat China de ontwikkelingen met argusogen volgt, aangezien dat land veel olie uit Venezuela haalt.

En dan zijn er natuurlijk nog de Venezolanen zelf. „Onder Maduro is er een enorme exodus geweest. Ongeveer 8 miljoen Venezolanen zijn gevlucht.” Onder deze vluchtelingen is de blijdschap over de actie groot. In Florida en Panama, waar veel Venezolanen zitten, gingen vluchtelingen met vlaggen de straat op om Trump te bedanken.

In Caracas, de Braziliaanse hoofdstad Brasilia en Parijs demonstreerden mensen tegen het optreden van de VS.

In eigen land kan Trump in ieder geval tegengas verwachten in het Congres, voorspelt Olthof. „De Democraten zijn hier niet blij mee. Er zijn geen morele argumenten meer als Xi Jinping besluit hetzelfde te doen, zeggen de Democraten.” Ook de traditionele MAGA-Republikeinen zullen bedenkingen hebben, voorziet Olthof. „Zij willen juist stoppen met dit soort buitenlandse avonturen.”