Bevrijdingsfestival Drenthe cancelt film. Teleurgestelde regisseur Reinout: ‘Blijkbaar waren die paar vuistslagen te heftig’

Reinout Hellenthal is teleurgesteld. Het is altijd de bedoeling geweest dat de film werd afgespeeld op het Bevrijdingsfestival in Assen en stof tot nadenken bracht. Donderdag hoorde hij dat de film definitief niet op het festival zal draaien. De organisatie is bang dat ook jonge kinderen de film zien en dat het niet geschikt is. Hellenthal: „Blijkbaar waren die paar vuistslagen te heftig.”

De korte film (23 minuten) ‘Morgen ben ik vrij’ is geïnspireerd op waargebeurde verhalen uit de Sovjet-Unie. Een jonge protagonist wordt gevangengezet, haar vrijheid en rechten is ze kwijt en ze krijgt te maken met de brute verhoortechnieken van het regime. Zij willen namen van haar medestanders horen. De film is geschoten in het gevangenismuseum in Veenhuizen, met behulp van noordelijke makers en vluchtelingen uit Oekraïne.

„Ik ben echt niet blind voor mijn eigen werk. Er is goed geacteerd, de film is beklemmend”, zegt Hellenthal. De angst van de hoofdrolspeler is voelbaar, zegt hij. „Maar er is geen pornografisch geweld of zo. Ik vind het een gemiste kans. Volgens mij heb je de boodschap van de film dan niet helemaal begrepen. Die gaat juist over hoop hebben.”

De hele discussie over het wel of niet vertonen kwam pas op gang nadat mensen van het bevrijdingsfestival de film zagen, zegt Hellenthal. Sommigen moesten wegkijken of werden er naar van, weet hij. „Nee, het is geen rozengeur en maneschijn.” Bovendien is onderdrukking en (oorlogs)geweld nog alle dagen in de actualiteit, merkt hij op. „Het gebeurt ook nu.” Daarom vindt hij het belangrijk om te laten zien hoe kwetsbaar vrijheid is.

Festivalvoorzitter Bob Bergsma baalt. „Het is een vervelende situatie. Voor ons was het een lastige afweging. De intentie was altijd om de film af te spelen, dat hebben we een jaar geleden inderdaad besproken.” Maar de organisatie schrok toen ze de film twee weken geleden zag: „Wij keken elkaar toen gelijk aan of dit wel kon.”

Daarmee wil hij de film niet tekort doen. „Het bleek heel heftig te zijn. Er zat ook een expliciete mishandeling in. Ik wil niets afdoen aan de film, die is echt goed gemaakt. Maar is het festival de juiste setting?” Jong en oud komt er immers, kaart hij aan. „En op een plek waar iedereen vrijheid viert en plezier heeft, vragen wij ons af of de film daar tussen past.”

Volgens de filmmaker hadden problemen opgelost kunnen worden door een waarschuwingsbord bij de ingang te plaatsen, en aan te geven dat het een 12+-film is. „Door de film helemaal niet meer af te spelen ontneem je mensen een keuze”, zegt Hellenthal. „De vrijheid om te vinden of je erheen wilt, die wordt het publiek op deze manier afgepakt.”

Hij baalt er bovendien van dat een product dat door makers uit het Noorden werd gecreëerd nu niet op het festival te zien is. Hij is trots op de film, maar dat het nu niet te zien is op het bevrijdingsfeest voelt niet als erkenning.

De film wordt wel vertoond in een reeks bioscopen in onder andere Meppel, Assen en Groningen. Het wordt ook onderdeel van een lesprogramma voor het voorgezet onderwijs. Als de drukte van het bevrijdingsfeest voorbij is, gaan Bergsma en Hellenthal evalueren wat er misging. Hellenthal: „Ik wil ook niet dat we tegenover elkaar staan. We gaan het uitpraten.”