De vooruitgang mangelt Oranjedorp. 'Ze zijn ons liever kwijt dan rijk' | DVHN Zomertour

Frouwkje Vos (68) stond bij de Dodenherdenking achter wethouder René van der Weide van Emmen. ,,Na afloop zei ik tegen mijn man: ik heb zin om hem even pootje te lichten.”

Ze kwam snel tot de conclusie dat het waarschijnlijk toch niet de juiste actie en niet het juiste moment was. Toch toont het de felle afkeer van het kleine lintdorp met de grote boze bestuurlijke buurman van tien kilometer verderop. Zij daar in Emmen.

Vooropgesteld: Het is goed toeven in Oranjedorp. Zeker op deze hete zomerdag. Dat merken ook toeristen die hun bootje aanleggen langs de fraaie Veenvaartroute tussen het Oranje- en het Koning Willem Alexanderkanaal.

Het dorp langs de kanalen telt dik 150 huizen, alleen maar koop, en een kleine 450 inwoners. Niet groot genoeg voor een eigen postadres, daar staat Nieuw-Dordrecht, maar belangrijk genoeg voor trotse bewoners om te pronken met de eigen veren.

Het schooltje verdween weliswaar, en ook andere voorzieningen behoren tot het verleden. Wat overeind bleef is de kenmerkende naoberschap. Samen dingen voor elkaar krijgen. Zo gaat dat hier.

De actievelingen van plaatselijk belang Oranjedorp zijn daarin de spil. Henk (74) en Janny Nijenbrinks (70) waren tot voor kort kartrekkers in het bestuur. Zij was van de centen, hij de regelneef van het stel.

Trots tonen ze hun successen: een fiets- en wandelbrug over de vaart, fraaie aanlegplaatsen met picknickbankjes, verlichting langs het fietspad, een tuintje voor de bloemen en bijtjes en zeven AED’s als levensredders. Het werd met geld uit de buurtkas geregeld. En het dorpsbestuur wist altijd nog wel een potje te breken of aan te boren bij de gemeente Emmen.

Met die manier van werken kon Oranjedorp prima het hoofd boven water houden. Zorgen zijn er altijd geweest. Vooral over de uitdijende industrie vanuit Emmen en Klazienaveen. De horizon komt hier letterlijk steeds dichterbij.

Aan de ene kant van het dorp rukt het asfalt op. Verdubbeling van de autoweg met een gloednieuw truckershotel ernaast. Aan de andere kant staan grootschalige zonneparken op de planning. Daar het bedrijvenpark met ernaast de biovergister en verderop een stikstoffabriek.

Het is af en toe een beetje meebuigen voor de Oranjedorpers met de ‘moderniteiten’ maar echt knakken deed het ze nooit.

Tot ze vorig jaar zomer plots bedrijvigheid vernamen achter de bomen aan de Oosterwijk Westzijde. De rotondes als aanvoer naar het bedrijvenpark waren toen al op de schop. Argwanende buren gingen op onderzoek uit. Pas na speurwerk kregen ze antwoord: de gemeente Emmen gaf toestemming aan ontwikkelaar Solidiam voor de bouw van een gigantische distributiedoos van veertien meter hoog en 400 meter lang. Nog geen tachtig meter van hun voortuin.

Waar de lijntjes zo kort waren over verlichting en bankjes, bleek het overleg over dit bakbeest verre van soepel. Achterbaks en schimmig noemen ze de rol van de gemeente Emmen. Bewoners kwamen meteen in verzet tegen de forse ingreep langs de grens van hun dorp. Het protest was hevig, maar lijkt in de knop gebroken.

Frouwkje Vos woont al haar hele leven in Oranjedorp en ziet met lede ogen aan hoe het streekje langs de vaart opgeslokt wordt door de ‘vooruitgang’. Ze is er van overtuigd dat de gemeente haar dorp verkoopt en dat haar buurt het afvoerputje van de gemeente is.

Op één van de picknickbankjes voor het huis van Vos zijn Janny en Henk Nijenbrinks het roerend met haar eens. Janny: ,,Vorig jaar hebben we de politiek uitgenodigd in ons dorp om ze een rondleiding te geven op van die dure elektrische scootertjes. Ze waren er allemaal als de kippen bij om zich door ons te laten fêteren. De burgemeester tufte hier ook op zo’n ding. Weet je hoeveel raadsleden en wethouders er nu zijn geweest om te vragen hoe we tegen dat ding aankijken? Eentje!’’

Dat komt vooral door eurotekens in de ogen op het gemeentehuis, fulmineert het trio verder, pal voor de bouwplaats. Terwijl de bezwaren uit de buurt nog liepen, gingen de werkzaamheden door.

Op het perceel aan de vaart zouden twee kleinschaligere bedrijven komen met een parkachtige uitstraling, smaalt Henk. ,,De wegen, straatverlichting en de rioleringen lagen er al.” Froukje: ,,Op een ochtend hoorden we heel veel lawaai, mijn man ging kijken: veegden ze het hele bedrijventerrein schoon. Alles weer weg.’’

Het dorp was verbaasd, maar verkeerde nog in zalige onwetendheid over wat hen boven het hoofd hing. Over een knol van een distributiecentrum voor hun huis. Over de 5 miljoen euro voor het lapje grond richting de gemeentekas. Over de verdeel- en heerstactiek waarmee de omwonenden uit elkaar zouden worden gespeeld.

Ontwikkelaar Solidiam probeerde namelijk de onrust in de kiem te smoren met een wel heel erg opmerkelijke actie: ze stelden ieder huishouden een bedrag van enkele tienduizenden euro’s in het vooruitzicht als ze hun verzet zouden staken.

Negen van de twaalf huishoudens aan de vaart gingen al akkoord. Dat betekent niet dat ze overtuigd zijn van het nut van de ‘Berlijnse Muur van Oranjedorp’. Integendeel, de buren zijn nog steeds massaal tegenstander, blijkt uit een rondje aanbellen. Maar de buren die waarschijnlijk de cheque zullen incasseren als alles rond is, geloven dat het gevecht tegen de gigant geen zin heeft. Ze willen niet met hun naam in de krant, maar weten zeker: kom volgend jaar terug en het ding staat er.

Vos schudt haar hoofd meewarig. Zij verdomd het om de strijd te staken. Ook al ving ze al bot bij de geschillencommissie van de gemeente. Een juridische stap hogerop is duur en niet zonder risico’s.

,,Dertigduuzend hebben we het over”, zegt Vos over de afkoopsom voor protest. ,,En daarvoor verkoop je je dorp. Dertigduuzend! Alsof je huis niet hónderdduuzend minder waard is al je straks geen uitzicht meer hebt door dat onding.”

Naast haar op het bankje vreest Janny Nijenbriks het begin van het einde van Oranjedorp. ,,Ik krijg steeds meer het gevoel dat we in de weg zitten. Dat we langzaam worden volgebouwd. Dat ze ons liever kwijt dan rijk zijn. Dat doet duvels veel pijn.’’