Molukse kindergraven op de begraafplaats Hooghalen. Foto: Rens Hooyenga
Ruim 400 graven van Molukse KNIL-militairen en hun kinderen op de begraafplaatsen in Bovensmilde en Hooghalen en De Boskamp in Assen worden niet geruimd. Nabestaanden hoeven ook geen grafrechten meer te betalen.
In de gemeente Midden-Drenthe gaat om ongeveer 70 graven in Bovensmilde en zo’n 180 in Hooghalen, waarvan zo’n 100 kindergraven. Deze jonge kinderen zijn in de eerste jaren van hun verblijf in Kamp Schattenberg in Hooghalen, het voormalige Kamp Westerbork, aan ziekte overleden. Op De Boskamp in Assen gaat het om 164 graven KNIL-veteranen en hun partners. De colleges van beide gemeenten hebben besloten de regeling met terugwerkende kracht per 1 januari 2020 in te voeren. Dat betekent dat de betaalde grafrechten vanaf die datum worden teruggeven aan de nabestaanden.
Bijzondere status
De graven krijgen een bijzondere status. Dat houdt in dat voor deze graven de komende 30 jaar geen grafrechten meer worden betaald en dat de graven niet worden geruimd. Daarna kan dit met nogmaals 30 jaar worden verlengd worden. In 2020 is Midden-Drenthe, samen Assen, hierover in gesprek gegaan met een lokale Molukse werkgroep, bestaande uit inwoners van Bovensmilde en Assen.
Sara de Lima van Maluku4Maluku bij het graf van haar ouders in Hoogeveen. Eigen foto
Het voorwerk is gedaan door de eind vorig jaar overleden Leo Reawaruw van de stichting Maluku4Maluku. Die zette zich voor de bijzondere status van de graven van KNIL-militairen en de kindergrafjes. Reawaruw kreeg dat in diverse gemeenten voor elkaar, onder meer in Hoogeveen.
Assen en Midden-Drenthe nemen de grafrechten van de KNIL-graven en de kindergrafjes niet over. Die blijven bij de nabestaanden. De Molukse werkgroep gaat een stichting in het leven leven roepen die het onderhoud van de graven op zich neemt.
In 1951 kwamen bijna 4.500 Molukse KNIL-militairen met hun gezinnen (in totaal 12.500 mensen) naar Nederland na een dienstbevel. De KNIL-militairen kregen kort na aankomst ontslag uit het leger en werden gehuisvest in diverse woonoorden, waaronder voormalige concentratiekampen. Het bekendste woonoord in Drenthe was het voormalige Kamp Westerbork, dat omgedoopt werd tot Kamp Schattenberg. In 2021 was het zeventig jaar geleden dat de Molukkers naar Nederland kwamen. In aanloop naar ’70 jaar Molukkers in Nederland’ is er vanaf medio 2020 landelijk aandacht gevraagd voor de graven van KNIL-veteranen en hun partners. Hierbij werd gepleit voor het toekennen van een bijzondere status aan deze graven als vorm van eerbetoon en erkenning van het leed dat deze eerste generatie Molukkers is aangedaan.