De NAM wordt strafrechtelijk vervolgd. Foto: ANP/ Vincent Jannink
Het Openbaar Ministerie (OM) eist een geldboete van 20 miljoen euro voor de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Het oliebedrijf heeft volgens het OM jarenlang de regels geschonden bij het verwerken van afvalwater.
Het OM kwam dinsdag met die strafeis tijdens de tweede dag van de rechtszaak tegen de NAM. Het oliebedrijf is voor de rechter gesleept omdat het tussen 2010 en 2019 niet de juiste vergunning zou hebben gehad om afvalwater te verwerken. Dat vervuilde water verdwijnt bij Borgsweer in de diepe ondergrond.
Daarbij zijn geen gevaarlijke stoffen voor mens en natuur in de bodem gestopt, maar de vraag is of de NAM wel netjes volgens de regels werkte en de juiste vergunningen had. Het OM kwam dinsdag met een uitgebreid betoog waarom dat niet het geval zou zijn.
Financieel voordeel ook terug
Maandag werd al bekend dat het OM heeft berekend dat de NAM 5,6 miljoen euro financieel voordeel zou hebben gehad aan het niet volgen van de regels tussen 2010 en 2019. Dat bedrag moet de rechter nog bij de geldboete optellen, wat het OM betreft. Daarmee wil justitie uiteindelijk 25,6 miljoen euro van de NAM.
Het OM legde tijdens de zitting uit waarom het de rechtszaak begonnen is. Justitie verwijt de NAM dat het bedrijf onprofessioneel, onzorgvuldig en niet transparant met de verwerking van afvalwater is omgegaan. Dat mag je van zo’n ‘megabedrijf’ wel verwachten en zelfs eisen, vindt het OM. Daarom eist de aanklager een fikse boete.
Doucheputje
Tijdens de rechtszaak liet het OM een aantal afgetapte gesprekken horen tussen voormalige directieleden van de NAM en andere betrokkenen. Daaruit blijkt volgens het OM dat de NAM denkt boven de wet te staan en niet onder de indruk was van het onderzoek.
Het ‘doucheputje van Borgsweer’ is op structurele wijze ingezet om allerlei afvalstoffen te verwerken zonder daar zorgvuldig mee om te gaan, sprak een van de officieren van justitie. „De NAM is verantwoordelijk voor het naleven van de regels, en heeft nagelaten zorgvuldig en professioneel met gevaarlijk afval om te gaan.” In het afvalwater zat onder meer kwik.
In een reactie laat directielid Martijn Kleverlaan van de NAM weten dat hij de geldboete van 20 miljoen ‘schrikken’ vindt. Hij noemt de afgetapte gesprekken weinig relevant. „Het OM wekt de suggestie dat wij denken boven de wet te staan, maar wat ik hoor zijn gewoon directieleden die zoeken naar een oplossing in de bedrijfsvoering. Het verhaal van het OM is puur een juridisch verhaal.”
Donderdag krijgt de NAM kans zich te verdedigen in de rechtbank in Zwolle. Waarschijnlijk komt de rechter over een paar weken met een uitspraak.
