Minister Heerma in Groningen over de aanstaande regeringscommissaris in Groningen. ‘Het wordt geen makkelijke functie’

Minister-president Rob Jetten (D66) zei al vorige maand dat hij haast wil maken met de bekendmaking, maar dat laat nog even op zich wachten. Minister Heerma wilde niet verklappen wie het wordt. „Ik begrijp je vraag journalistiek heel goed, maar ik wil dingen in de juiste volgorde doen. Ik ben hier nu om van de Groningers te horen wat zij belangrijk vinden aan het profiel. Ik heb dat profiel nog niet vastgesteld en heb dus ook nog geen namen.”

Het aanstellen van een regeringscommissaris is controversieel, omdat deze bewindspersoon voor langere tijd wordt aangesteld en niet in het kabinet zit. Daarmee heeft de functie per definitie minder slagkracht. Premier Jetten verdedigde zijn keuze donderdag tijdens het Kamerdebat door te zeggen dat de Groningers met een regeringscommissaris niet meer een speelbal van de politiek zijn.

De minister sprak met maatschappelijke organisaties zoals Groninger Gasberaad en de Groninger Bodem Beweging (GBB) en vervolgens met kwartiermakers Henk Nijboer en Jakob Klompien. Daarna ging hij naar uitvoeringsorganisaties IMG en NCG en sprak hij op het provinciehuis met bestuurders. Heerma wil woensdag van alle betrokkenen hun wensen horen over het profiel van de regeringscommissaris.

Door zijn eerste werkbezoek als minister in Groningen te houden, wilde hij laten zien hoe belangrijk kabinet-Jetten het aardbevingsdossier vindt. „Ik begrijp dat het kan voelen of de Groningers een staatssecretaris ‘verliezen’, maar een regeringscommissaris moet zorgen voor continuïteit. En daarnaast ben ik als minister politiek verantwoordelijk. Het samenspel tussen die twee is belangrijk. Er was een staatssecretaris, nu zijn er een minister en een regeringscommissaris”, zegt Heerma.

Dat was precies het gevoel dat hij overbracht op bestuurder Ciska van Aken van de GBB. „De minister heeft benadrukt dat hij eindverantwoordelijk is. Zijn eerste werkbezoek was niet voor niets aan ons.” Dat betekent niet dat de minister met een kandidatenlijstje aankwam. „Hij heeft ons meerdere keren verzekerd dat er absoluut nog geen namen van kandidaten zijn”, zegt GBB-voorzitter Coert Fossen.

Peter Rozema, oud-coördinator van het Groninger Gasberaad en nu aanwezig namens Samenwerking Mijnbouw Schade (SMS), is blij met de opstelling van de minister. „Bij het kiezen van de staatssecretaris hadden we twee jaar geleden geen enkele inspraak. Hier, dit wordt ‘m. Ik vind het een groot voordeel dat deze persoon los van de regering staat. Nu wordt er naar onze wensen geluisterd”, zegt hij tevreden.

Wat zijn die wensen dan? In Groningen hopen ze op een zwaargewicht, iemand die goed weet wat hier speelt en die in Den Haag zijn of haar stempel kan drukken. Fossen: „We hebben gezegd dat het wat ons betreft geen Groninger hoeft te zijn, maar wel iemand die weet wat hier leeft.” Je moet zo iemand niet nog een jaar hoeven inwerken, vult Van Aken aan. „Hij of zij moet bekend zijn met de problemen en ook thuis zijn in Den Haag.”

GBB-woordvoerder Merel Jonkheid wil dat de regeringscommissaris geen brandjes gaat blussen. „Het is heel belangrijk dat hij of zij zich op de grote lijnen focust, niet op specifieke casussen. De commissaris moet daarnaast straks boven de ministeries staan en niet aan één ministerpost verantwoording hoeven afleggen.” De commissaris moet zelf beslissingen nemen en geen doorgeefluik richting het kabinet zijn, zegt voorzitter Lammert Westerhuis van het Groninger Gasberaad.

„Wat heel nadrukkelijk langskwam, is dat rust en continuïteit heel belangrijk is”, bevestigt Heerma. „Maar ik wil niet hun woordvoerder zijn. Het is geen gemakkelijke functie, de persoon moet veel kwaliteit hebben en gewicht in de schaal leggen in het Haagse. Dat begrijp ik goed en heb ik goed gehoord.”