Premier Jetten blijft erbij dat gasputten dichtgaan en verdedigt aanstellen regeringscommissaris. ‘Groningers geen speelbal’

Tijdens het debat in de Tweede Kamer over de regeringsverklaring kreeg Jetten kritiek van drie kanten over het Groningen-beleid van het nieuwe kabinet. Het aanstellen van een nieuwe regeringscommissaris Groningen is volgens hem nodig om te voorkomen dat gedupeerde Groningers een politieke speelbal blijven. En de gasputten gaat het kabinet sluiten, omdat de bodem onveilig blijft in Groningen.

Mirjam Bikker van de ChristenUnie wees erop dat er voor de hersteloperatie toeslagen wel een eigen staatssecretaris blijft. De staatssecretaris Herstel Groningen wordt daarentegen geschrapt. „Ik snap dat de Groningers in het bevingsgebied denken ‘wat is dit nou, wij verdwijnen uit de Trêveszaal’.’’

Volgens Jetten is dat omdat de hersteloperatie toeslagen nog maar twee jaar gaat duren en er in die tijd niet meer onrust moet zijn. In Groningen gaat het versterken en het ‘economisch en sociaal herstel’ veel langer duren.

Volgens Bikker kwamen er in Kamerdebatten keer op keer structurele misstanden in Groningen aan het licht. „Daar moet de Kamer de vinger op leggen.’’ Ze noemde mestkelders van boeren, kerken met scheuren, mensen die eindeloos lang in wisselwoningen wonen.

We weten heel goed wat daarmee moet gebeuren, antwoordde Jetten. „We hoeven geen politieke keuzes meer te maken, het moet in de uitvoering veel beter. Mensen wachten op schadeherstel of wisselwoningen of begrijpen niet waarom ze zoveel bewijs moeten aandragen. Met een regeringscommissaris die fulltime in de regio aanwezig is gaat dat beter dan eindeloos hier hetzelfde debat te herhalen.’’

Jimmy Dijk van de SP wees erop dat Hans Alders jaren geleden als Nationaal Coördinator Groningen constant klem zat tussen de NAM en het kabinet. Dat was een totaal andere tijd, antwoordde Jetten. „Dat was de tijd dat politiek Den Haag vond: ‘lekker pompen daar en hoe meer hoe beter’. We zijn nu verder. Premier Rutte heeft uitgesproken dat de Groningers altijd gelijk hadden en we veel eerder met de gaswinning moesten stoppen.’’

Dijk ziet niet hoe de regeringscommissaris ministers achter de broek kan zitten, zoals Jetten eerder aangaf. „Als iemand hier in Den Haag er met de pet naar gooit dan moet die regeringscommissaris er achteraan’’, hield Jetten vol. „Groningers moeten niet langer een speelbal zijn van de politiek.’’

Joost Eerdmans van JA21 begon weer over het afsluiten van de Groningse gasputten. Hij wees op de uitlatingen van TNO-wetenschapper René Peters die pleit voor het aanhouden van een strategische gasreserve. Het is volgens Eerdmans gevaarlijk te afhankelijk te worden van het buitenland. „Onze vulgraad is maar 11 procent en dat is historisch gevaarlijk laag. Niet volstorten met beton die putten, hou ze aan als reserve.’’

Daar staat volgens Jetten tegenover „dat een lange rij aan wetenschappers en officiële adviseurs van de overheid juist zeggen dat het risico op aardbevingen volop aanwezig blijft na afbouwen van de gaswinning en dat betekent dat Groningers nog vele jaren in onrust en onzekerheid leven.’’

Het kabinet houdt vast aan het volledig stoppen met gaswinning uit het Groningenveld. „De kleine gasvelden op land en de Noordzee blijven we wel inzetten en kunt u zien als strategische reserve. Uw waarschuwing dat we te afhankelijk worden van import zie ik als aanmoediging om door te gaan met wind op zee en kerncentrales.’’