‘Het leuke van revue is dat alles kan.’ Jon van Eerd geeft met ‘Ons Pap wil bij de Revue’ theatervorm nieuwe glans

Het was een beetje heimwee voor Jon van Eerd. Een verlangen naar het theater van weleer, toen het publiek zich in een revue liet verrassen door een bonte mengelmoes van vermaak als opzwepende dans, hilarische scenes en een live orkest. Daarom haalt hij met Ons Pap wil bij de Revue het concept terug naar de theaters. 

„Revue hoort fleurig en kleurig te zijn, met een showtrap en een ballet met veren en glitter. Dat palet van vrolijkheid is tijdloos en is daarom al jaren vertrouwd. Het woord revue klinkt misschien wat ouderwets, maar we maken er een voorstelling van met de humor van nu. Dat wil zeggen dat de grappen ook kunnen schuren en dat de showtrap van vandaag ook in elkaar kan donderen. En vooral: met grappen die ook de scherpte, de snelheid en de satire van vandaag hebben.’’

Van Eerd is de schrijver, de producent en de gangmaker van de voorstelling. Hij schreef en speelde in kluchten en was op tv te zien in onder meer The Passion en Dagboek van een Herdershond.

In Ons Pap wil bij de Revue ziet het publiek hem aan het werk met de musicalvedette Stanley Burleson en de ervaren theatermaker Arie Cupé: drie door de wol geverfde toneelmannen. „Omdat ik Stanley en Arie al jaren ken en graag met ze heb gewerkt, kon ik de voorstelling zó schrijven dat hun capaciteiten helemaal uit de verf komen. Ik vroeg ze wat voor types ze graag eens wilden spelen en ook welke liedjes ze graag eens wilden zingen met een orkest. Zo kon ik hun mogelijkheden helemaal afstemmen op de kansen die deze voorstelling biedt.’’

Rode draad van de show is een wrijving tussen generaties. De drie showbizzveteranen worden uitgedaagd door de jonge theatertalenten Suzanna Pleiter, Gina Bentvelsen, Joran Fokkens en Sylke Deters. Zij prikkelen de drie ‘oudjes’ om hun vertrouwde tradities los te laten en zich over te geven aan de verleidingen en uitdagingen van vandaag. „Zonder die generatiekloof al te serieus te nemen, is het natuurlijk de kunst om de twee tegenpolen in de voorstelling tot elkaar te laten komen.’’

Van Eerd schetst dat de nieuwe show anders is dan de revue uit de jaren 70. „In de tijd van André van Duin had je de komiek, de aangever en de leading lady.’’ Dat wil zeggen: André, de underdog en de bondgenoot van het publiek, Frans van Dusschoten als de betweter, de baas of de boze chef en Corrie van Gorp in alle denkbare vrouwenrollen. „Bij ons zie je alle zeven acteurs in verschillende rollen en met gevarieerde liedjes.’’ Voor die liedjes schreef Van Eerd nieuwe teksten op bestaande melodieën en bedacht hij ook met orkestleider Mark Kuypers compleet nieuw repertoire.

Bij brainstormsessies met zijn team en met regisseur en choreograaf Martin Michel kwamen wel duizend ideeën naar boven, vertelt Van Eerd. „Het leuke van revue is dat alles kan. Je zit niet vast aan een voorgeschreven verhaal, dus we halen alles uit de kast. Van dansen en zingen, tot goochelen aan toe. Zo ontstond een samenspel tussen traditionele revue en een show van vandaag.’’

Hoe zit het met die komische acts? Wat is daarin anders dan de humor van vroeger? „Je kunt tegenwoordig niet overal meer grappen over maken. Het is allemaal wat keuriger geworden. Bij repetities hoor je je tegenspeler nu ook eerst te vragen of je die mag aanraken als een scène daar om vraagt. De oudere garde vindt dat allemaal wat overdreven, maar de jongeren vinden het heel gewoon omdat ze ermee zijn opgegroeid. Dat verschil is een leuke invalshoek om de draak mee te steken.’’ Nog zoiets: „Ik zeg nog steeds ‘goedenavond, dames en heren’. Maar tegenwoordig moet je zeggen: ‘goedenavond mensen’. Zoiets vráágt natuurlijk om een grap.’’

Kleed die humor aan met pluimen en veren, laat het bewegen op de muziek van een vijfmansorkest en geef zeven rasartiesten de ruimte qua spel en dans en de revue krijgt een nieuw leven. „We hadden zó veel materiaal dat we moesten kiezen tussen leuk en érg leuk.’’

Met Ons pap wil bij de revue blaast producent en schrijver Jon van Eerd een verdrukte theatervorm nieuw leven in. Als optelsom van komische sketches, liedjes, een showballet en hier en daar wat acrobatiek of een goochelact was de revue jarenlang de populairste theatervorm in ons land.

Voor voorstellingen van de Bouwmeester Revue en de Sleeswijk Revue met Snip & Snap kwam het publiek met bussen uit het hele land naar theater Carré in Amsterdam.

De voorstellingen met Snip & Snap stonden vaak vier maanden achter elkaar in het theater aan de Amstel. Publiekstrekkers waren Piet Muijselaar en Willy Walden, de acteurs die schuil gingen achter de dames Snip & Snap. Hun revue bood in de jaren 50 ook een podium aan komieken als Johnny Kraaijkamp en Rijk de Gooyer en aan zangtalenten als Willy Alberti, Corry Brokken, Mieke Telkamp en Anneke Grönloh.

In de jaren 70 blies theaterproducent Joop van den Ende het fenomeen revue nieuw leven in, met komiek André van Duin als publiekstrekker. In zijn theatervoorstellingen (met Frans van Dusschoten en later Ron Brandsteder als aangever) maakte het publiek ook kennis met de tegenspelers zoals Corrie van Gorp, Ria Valk en Carry Tefsen. Ook kreeg illusionist Hans Klok hier de kans om zich aan het grote publiek te presenteren.

Daarna maakte Alex Klaasen nog met veel succes revue-achtige voorstellingen met een bonte afwisseling van vaak absurdistische sketches en liedjes, maar de glorietijd van het genre voor het grote publiek leek voorbij. Door de enorme kosten van deze shows (veel medewerkers op het toneel, een orkest en dure kostuums en decors) kwam deze theatervorm in de verdrukking.