Symfonieorkest NNO gaat samen met jonge kunstenaars de dialoog aan met technologie tijdens project Hello World!

„Het is uniek dat het symfonieorkest op deze manier investeert in zijn eigen toekomst”, stelt Jasper Berben. Als projectleider trekt hij namens het Noord Nederlands Orkest (NNO) de kar van Hello World!, de eerste grote manifestatie waarmee invulling wordt gegeven aan wat ook in het beleidsplan voor de komende jaren is beschreven. „We gaan kijken hoe technologie het orkest, de ervaring van het publiek en de concertzaal kan verrijken.”

Berben noemt het een must dat het NNO zich meer gaat verhouden tot technologie die van alle kanten op de maatschappij afkomt. „De museumwereld heeft technologie al meer omarmd, vind ik.”

Natuurlijk biedt digitalisering ook positieve mogelijkheden. Denk aan het gemak van communiceren. Maar het roept ook vragen op over aandacht, menselijkheid, auteurschap en de groeiende invloed van systemen en algoritmes. Berben ziet dat de focus, ook in de culturele sector, steeds meer verschuift naar beleving, interactie en participatie. Vandaar dit project.

Het is een gezamenlijk initiatief van het NNO, het Prins Claus Conservatorium (PCC) en CrossWise, de afdeling research en educatie van SPOT. De voorbereidingen voor Hello World! begonnen bijna een jaar geleden. Via een oproep bij allerlei instituten en onderwijsinstellingen in Noord-Nederland werden studenten uitgenodigd voorstellen te doen.

„Daar bevinden zich de makers van de toekomst”, zegt Berben. „Op de vraag wat zou jij doen als je een orkest, een podium en publiek tot jouw beschikking krijgt, ontvingen we twintig voorstellen. Een jury heeft drie jonge makers uitgekozen. Zij bevinden zich aan het begin van hun carrière en ronden momenteel de master New Audiences and Innovative Practices aan het PCC af. Het zijn kunstenaars die een grote visie hebben en vanuit hun eigen perspectief antwoord geven op de gestelde vraag.”

Zo creëert Luz Mercedes een audiovisuele performance waarin het posthumanisme centraal staat. Daarbij wordt Gustav Mahlers Adagietto gespeeld en worden elektronische klanklagen toegevoegd. „Het orkest speelt, als de mensheid, achter een soort gordijn waarop visuals worden geprojecteerd.”

Roser Beltran werkt met acteurs die de boel gaan verstoren door onder meer te vloggen. En dat op een nogal druk werk van John Adams en een sereen stuk van Aaron Copland. „Ze laat zien wat technologie met ons doet.”

Deborah de Graaf heeft een stuk geschreven waarvoor ze het 70-koppige orkest, dat op de vlakke vloer zit, in tweeën knipt. „Het gaat over perspectief”, verklapt Berben.

Aan de drie is Robin Coops toegevoegd, een gevestigde maker die eerder samenwerkte met het NNO. „Hij heeft aan AI gevraagd samples en geluiden te maken en is op basis daarvan gaan componeren; een nieuwe compositietechniek.”

Ook de twee presentators, Rosa Wevers en Albert Westerhoff, hebben een actieve inbreng tijdens het programma. „Ieder vanuit de eigen expertise.” Wevers is senior onderzoeker Art & Technology binnen het lectoraat Image In Context van de Hanze, Westerhoff is beeldend kunstenaar, docent en programmamanager van de Beeldcoalitie.

Behalve de uitvoeringen van de composities zijn er in De Oosterpoort in meerdere ruimtes zo’n 25 installaties te zien die zijn gemaakt door studenten van de Hanzehogeschool en het Noorderpoort College. „Er werken in totaal negentig studenten mee. En de Hanze organiseert voorafgaand aan het evenement haar jaarlijkse netwerkmeeting Arts Meets Technology.”

Berben vindt het zeer verheugend dat er in het Noorden zoveel animo is om samen te werken. „Iedereen haakt hierbij aan.” De open houding heeft hem verrast, nu hij ondertussen twee jaar in Groningen werkt. „Daarvoor zat ik in Utrecht en het lijkt alsof hier aan de randen, verder van de conventies, meer ontwikkeling mogelijk is.”

Nog even over de titel: Hello World! is ontleend aan het eerste computerprogramma dat je leert schrijven als je start met coderen. Het symboliseert nu de ontmoeting tussen symfonisch orkest en technologie, het begin van een dialoog.

„Dit is geen eindpunt, maar juist een begin van wat meerjarig gaat lopen”, verduidelijkt Nikki de Beer, hoofd marketing. „We hebben echt een onderzoekende houding en het is heel spannend en leerzaam voor ons om te zien welke ideeën en ervaringen hier verder uit komen.”