Josh en Jan schrijven boek over platenlabel Top Hole Records. ‘Je moet een beetje van lotje getikt zijn’

‘Om een platenlabel te runnen moet je een beetje van lotje getikt zijn.’ Dat schrijft muziekjournalist en muzikant Jan van der Plas in zijn voorwoord, om er even noodzakelijke kwalificaties als prettig gestoord, gedreven, slim en tactvol aan toe te voegen. Daar kan Josh Haijer (Groningen, 1951), ‘de held van dit boek’, het mee doen.

Vanaf het moment waarop de platenbaas de deur van zijn landelijk gelegen woning in Oudehorne opent, is er geen houden meer aan. Bijna twee uur lang haalt Haijer met auteur Jan Schlimbach (Musselkanaal, 1964) associatief herinneringen op terwijl bij de koffie Fryske dúmkes worden geserveerd. „We dwalen af”, klinkt het meermaals.

Schlimbach heeft onderweg vanuit Groningen al gewaarschuwd, Haijer is niet te stuiten als het om zijn levenswerk gaat. Want zo kunnen we Top Hole Records wel zien, het label dat hem geen financiële rijkdom bracht maar wel tot op de dag van vandaag voorziet van een uitlaatklep voor zijn niet te stoppen creatieve energie. Net als zijn lucratievere werk als grafisch vormgever onder de vlag van Top Hole Design. „Wat moet ik dan? Geraniums planten?”

Geen denken aan, er ligt in zijn werkruimte een stapeltje platen klaar van het Brabantse Da Klute om eigenhandig te verzenden naar Spanje waar de heruitgave van de ep A Lot Of Memories (TH 41, uit 1987) aftrek vindt. En ja, dan is er nog Geluid Van Het Noorden (boek, plus cd nummertje TH 220), het ambitieuze project waarin wetenschap en kunst samenkomen en dat op 18 april in Forum Groningen wordt gepresenteerd.

En nog dit jaar moet zijn Nederlandstalige soloplaat Erres Radio verschijnen, nummer 221 op Top Hole Records. Het gaat maar door. Precies zoals Haijer het altijd in gedachten heeft gehouden. „Doorgaan, niet stilstaan.” Het is een variant op wat hij ook in het boek zegt: ‘Ik ben ermee begonnen en ben er niet mee opgehouden.’

Een jonge Groningse hippie was hij toen hij in de jaren zestig met Hades Hackney Coach muziek maakte. Hij ontwierp posters en organiseren zat hem kennelijk in het bloed. Eerst aan de hand van de iets oudere pionier Robb Kauffman, later samen toen ze het eerste popfestival in Groningen op poten zetten: Grazige Weiden (1970).

In het kort komt het erop neer dat Haijer in Groningen de basis legde voor wat hij uiteindelijk vanaf halverwege de jaren zeventig, na een studie aan de sociale academie, in Het Pakhuis in Heerenveen voortzette. Het bleek een broedplaats voor heel veel muzikanten en andere talentvolle mensen, van Jan Akkerman en Mark Foggo tot geluidsman Michiel Hoogenboezem. En jawel, Rutger Hauer die kortstondig deel uitmaakte van de groep Pavane. Het Pakhuis werd de roemruchte uitvalsbasis én bakermat van het label.

Dat er juist nu – 46 jaar na het uitbrengen van de eerste single New Shoes van Mark Foggo and The Secret Meeting – een 272 pagina’s tellend boek verschijnt, tekent Haijer en zijn label. Niet voor niets prijkt het woord eigenwijs in de titel: Top Hole Records 46 Jaar Eigenwijs. Stronteigenwijs heette het zelfs nog toen het 13-jarig (!) bestaan werd gevierd met een festival in de Groningse Oosterpoort.

Natuurlijk was Schlimbach toen ook van de partij. Want sinds hij als tiener van een jongerenwerker de opdracht kreeg evenementen te organiseren en de toegestuurde singletjes beluisterde, is hij verknocht aan het label. Op de slaapkamer van zijn ouders belde hij zenuwachtig het nummer en sloeg achterover. „Ik had de platenbaas zelf aan de lijn. De wereld van glitter en glamour ging voor me open.” Schlimbach boekte The Security, niet wetende dat Haijer ondertussen was toegetreden tot de band. „Kwam er tijdens de tweede set ineens een wit geschminkte zanger het podium op die volgens de overlevering bloedpatronen kapot beet. Dat laatste wordt ontkend!”

De aanstekelijke lach van Schlimbach galmt nog na als hij terugblikt: „Ik zag in die tijd veel bandjes. En wat bleek? Wat Josh leuk vond, vond ik ook leuk. MAM, Op De Koffie Band, Toylets, The Visitor, noem maar op.” Hij werd een verwoed verzamelaar van de catalogus van Top Hole waarop het legendarische Wil Met U Neuken! van It Dockumer Lokaeltsje verscheen, net als werk van andere Friese acts als Weekend At Waikiki, Okke Hel, Deinum en The Amp.

Ook Groningse bands vonden er onderdak, zoals I Spy, Boegies, Dandruff!!, Moonlizards en Jammah Tammah. The Charlies, waarin Daniël Lohues speelde, bracht er ook singletjes uit. „Ze waren ook altijd afwijkend van de norm, nooit makkelijk of mainstream, maar wel artistiek interessant.”

Geen wonder dat Haijer bij Schlimbach aanklopte met de vraag of hij „een boekje” wilde maken. Het veranderde de relatie die de twee al die tijd hadden gehad – die van idool en fan. Het werd vervolgens de kunst te schipperen tussen de ambitie van Haijer om te streven naar compleetheid („ik heb niet voor niets alles bewaard”) en de drang van de dagbladjournalist Schlimbach om te selecteren.

„Aan de oppervlakte lijkt het misschien dat Top Hole niet veel teweeg heeft gebracht”, zegt Schlimbach. „Maar de wortels reiken ver, zaadjes ontkiemen, kinderen vliegen het nest uit. De meeste muzikanten zijn nog heel actief en verrassend terechtgekomen.” Haijer vindt dat Schlimbach hier de kern van zijn label raakt. „Laatst was ik in Simplon om De Niemanders van Rocco Ostermann te zien. Hem ken ik nog van zijn band Magic Fish die ik heb uitgebracht. Ik had een soort van trots.”

Al die contacten, zo wijdverbreid, dat vindt Haijer eigenlijk het mooiste. Dat hij muzikanten af en toe het juiste duwtje in de rug kon geven. Of als toevluchtsoord kon dienen na mislukte avonturen elders. „Top Hole was eind jaren tachtig, begin jaren negentig echt wel eredivisie”, stelt Schlimbach. „Een beetje wat Excelsior op grotere schaal nu is.”

Nee, het is geen wild boek geworden vol roddel en achterklap waarin openstaande rekeningen worden vereffend. „Ik ben ook nooit over lijken gegaan”, zegt Haijer. „Er is al zoveel ellende in de wereld, ik weiger dat soort dingen in dit boek. En ach, iedereen die weleens on the road is geweest, kent wel sappige verhalen.” En het gaat maar door, zeker nu de catalogus digitaal een tweede leven krijgt. Schlimbach citeert de bescheiden hit van MAM: „Ongelofelijk.”