Annemarieke Coenders (51) uit Groningen maakt na 13 jaar nieuw album: ‘De wind moet wel goed staan’

Jarenlang schreef ze haar liedjes zonder haast, zonder plan en zonder de zekerheid dat ze ooit samen een plaat zouden vormen. Toch ligt die er nu: Open Ogen is het resultaat van 13 jaar leven en spelen: een folky indiepopplaat met elf Nederlandstalige luisterliedjes.

Die lange periode tussen de vorige plaat en nu was niet zozeer een bewuste keuze. Annemarieke Coenders, 51 jaar geleden geboren in Stadskanaal, opgegroeid in Eexterveen en sinds 1993 woonachtig in de stad Groningen, bracht haar vorige albums uit samen met drummer Wim Sebo. Die had een studio aan boord van zijn schip. „Dat was heel makkelijk. We konden gewoon opnemen wanneer we wilden.”

Toen dat duo stopte, bleef ze wel muziek maken, maar veranderde het proces. „Opnemen werd iets meer gedoe. Ik ben zelf niet iemand die graag achter een mengtafel zit.”

Ze bleef optreden en schrijven, maar de directe aanleiding ontbrak om weer de studio in te duiken. „Ik kreeg geregeld terug dat mensen het leuk zouden vinden als er weer nieuw werk kwam. Maar ja, de wind moet wel goed staan.”

Gelukkig was er The Songclub, het Groninger singer-songwriterscollectief waarvan Coenders al jaren deel uitmaakt. Daar ontmoette ze Fred Goverde, die het jammer vond dat haar nieuwere, inmiddels Nederlandstalige liedjes nergens te beluisteren waren. „Hij bleef maar aandringen, op charmante wijze, om nou eindelijk eens een plaat te maken.”

Dat Nederlands was al langer in beeld, onder meer in samenwerkingen met Sido Martens. Maar aan het begin van haar muzikale loopbaan koos ze juist bewust voor het Engels, als helft van het folkduo Ygdrassil, dat ze begin jaren 90 vormde met Linde Nijland.

„We leerden elkaar kennen toen we een jaar of 17 waren. We deden mee aan de Kunstbende en wonnen de in die tijd roemruchte Groninger Pop=Prima Prijs. Via een optreden op Noorderslag kwam er een platenmaatschappij en een agent op ons pad. Zo hebben we jarenlang veel opgetreden en vijf platen gemaakt. In 2007 stopte de samenwerking omdat we muzikaal uit elkaar waren gegroeid.”

Gaandeweg ontdekte ze dat het Nederlands muzikaal minder ver van haar af stond dan ze had gedacht. „Ik dacht altijd dat die taal mijn muziek ritmisch zou veranderen, maar dat is helemaal niet zo. Het belangrijkste verschil is dat mensen beter verstaan wat ik zing.”

Ze besloot het niet bij losse ideeën te laten. „Ik zei tegen Fred: laten we in ieder geval samen een keer iets proberen. En dat beviel erg goed.” Via The Songclub kwam ook producer en muzikant Harmen Ridderbos (Town of Saints) in beeld. Drummer Lielian Tan, met wie ze al eerder werkte, kwam erbij en trombonist Obed Brinkman, eveneens een ‘oude bekende’, reisde vanuit Nijmegen af om partijen in te spelen. „Toen stond de wind goed. En het zijn ook gewoon leuke mensen om mee te werken.”

Ze liet de arrangementen grotendeels ontstaan in de samenwerking. „Ik schrijf vaak bandliedjes. Ik kan ze ook goed alleen spelen, maar met andere muzikanten is het voor mij leuker om te doen. En dit zijn mensen van wie ik dacht: die doen uit zichzelf al wat ik mooi vind.”

De zangeres had materiaal genoeg voor meerdere albums. „Maar tijdens optredens merkte ik welke liedjes bleven hangen. Soms denk je: deze moet er gewoon op.” Tegelijk ontstonden er tijdens de opnames nog nieuwe songs. „Niet dat ik dacht: ik moet nu zo’n nummer schrijven. Maar ik merkte wel: o, die hebben we nog nodig.”

Thematisch gaat Open Ogen vele kanten op. Coenders zingt over twijfel, ouder worden, de dood, liefde en vakantie dichtbij huis. Een van de nummers is geïnspireerd op de wielersport, meer specifiek op een wedstrijd waarin alles misging voor Mathieu van der Poel: het WK wielrennen in Yorkshire. „Met die vreselijke regen en de hongerklop.”

Het lied is geen verslag. „Ik heb het niet letterlijk omschreven. Het gaat er meer om dat verliezen ook bestaat, en zelfs mooi kan zijn. Ook gaat het over een speels soort argeloosheid. Iemand hoorde er het perspectief van een bezorgde moeder in, terwijl ik dat zelf niet per se zo bedoeld heb.”

Zo kan iedere luisteraar er zijn eigen invulling aan geven. „Dat vind ik mooi. Ik ben niet iemand die per se liedjes wil maken met een duidelijke boodschap. Ik vind het ook niet belangrijk om te begrijpen waar een liedje van iemand anders precies over gaat.”

De presentatie van Open Ogen vindt plaats in Vera in Groningen, waar alle gastmuzikanten meespelen. Van een tournee is geen sprake: de betrokken muzikanten hebben ieder hun eigen projecten, waardoor gezamenlijke optredens niet vanzelfsprekend zijn. „Wie weet, hier en daar”, zegt Coenders, die de muziek combineert met haar werk als tekenaar en illustrator. „Maar het hoeft niet per se groter of anders.”

Dat past bij haar manier van werken. „Ik hou van de luistersetting die er in theaters is, maar heb minder met de wat stijvere etiquette van een volledig uitgeschreven en geregisseerde voorstelling.”

Ze geeft de voorkeur aan optredens waarin ruimte is voor spontaniteit en voor reageren op wat er in de zaal gebeurt. Optredens komen wanneer ze passen, liedjes wanneer ze zich aandienen. Soms spontaan, soms door de druk van The Songclub. „Het zijn er gewoon te veel om allemaal te blijven spelen, laat staan op te nemen. Maar af en toe denk je: nu valt alles samen.”