Vernieuwde musical Foxtrot danst in volle glorie op de vulkaan | ★★★★☆

De musical uit 1977 van Annie M.G. Schmidt en haar geniale muziekpartner Harry Bannink over het leven in een Amsterdams pension, midden jaren dertig, met Hitler in zicht, blijkt in de nieuwste versie van MediaLane nog even actueel. We beginnen weer van voren af aan.

Een sterke cast en een sublieme theatertechniek biedt deze jongste Foxtrot – ook in 2001 was er een remake – het publiek een puike gelegenheid om gedurende een paar uur de kop eens lekker in het zand te steken. Een feestje! Om dan te beseffen dat ons met die lichtvoetigheid tegelijk een waarschuwing is aangereikt. Ook in 2026 kunnen we niet net doen alsof er niks loos is.

Het knappe van Foxtrot is dat de dreiging er niet dik bovenop ligt, maar juist subtiel aanwezig is, als een psychologisch decor voor een alledaags verhaal, vol ontroering en humor. Als er een zeppelin met hakenkruizen overvliegt, wekt dat geen angst of walging, maar verwondering onder de bewoners van het pension van Mathilde.

Deze rol is voor de nog altijd fenomenale Gerrie van der Klei, bijna 81 inmiddels. Ze deed in 1977 al mee. Als een ode aan de eerste succesmusical van Annie M.G. Schmidt, Heerlijk Duurt Het Langst (1965) én aan actrice/zangeres Conny Stuart, zingt Van der Klei het lied Kleine, Zwakke Vrouw uit die productie. Nu is dat een van de hoogtepunten, mede door een schitterende sax.

Bij het pension wordt de 19-jarige Josien, een bleu meisje uit Klaaswaal, door haar vader afgeleverd. Onder invloed van de variétéartiesten Lisette (Renée de Gruijl) en Jules (William Spaaij) wordt zij rap mondain en volwassen, ontgroeit ze haar lulletje lampenkatoen-verloofde uit het dorp en loopt ze al snel tegen de problemen van het ‘grote leven’ aan. Josien is de eerste grote musicalrol van de bij De Noorderlingen in Groningen opgeleide Teuntje Post. Dat zal niet de laatste zijn. Wat een overtuiging in spel, zang en timing. Ze blijft met gemak overeind tegenover al die ervaring.

Na een spetterend begin zakt het tempo in en hou je je hart vast, maar dat euvel duurt slechts kort. Het toneelbeeld is prachtig, soms als een caleidoscopische kijkdoos, met achterin het sterke orkest zichtbaar (altijd mooi). Het licht, zeker in de twee songs over abortus, lijkt eerder bedacht door Johannes Vermeer dan door Bart van den Heuvel. Toch krijgt de laatste de credits.

Ja, abortus als discussiepunt, een tot aan zelfmoord grenzende depressiviteit, homoseksualiteit die zogenaamd te genezen is, met daar overheen de dreiging van ontembare agressors: bijna vijftig jaar na de oerversie kun je moeilijk zeggen dat Foxtrot achterhaald is. Knap hoe regisseur Joep Onderdelinden deze thema’s op Annie M.G. Schmidt-waardige wijze lucht weet te geven. Laten we maar door dansen zo lang het kan.