Bij Filmfestivalletje in Kortehemmen leren jonge kijkers dat er meer is dan sprookjes en superhelden

„Ik heb tranen met tuiten gehuild. Echt. Wát een film.” Fabian Jansen, grondlegger van filmproductiehuis Fabuch Social Cinema in Kortehemmen, weet nog goed hoeveel impact Kauwboy op hem had. De internationaal gelauwerde jeugdfilm uit 2012, over het jongetje Jojo, dat in een instabiele thuissituatie een vriendschap opbouwt met een kauwtje en troost bij het vogeltje vindt.

Het is een staaltje kindercinema van eigen bodem dat, veertien jaar na het verschijnen ervan, onverminderd een groot publiek verdient, vindt Jansen. Zoals Nederland en België sowieso „grossieren” in „mooie, lieve, grappige en ontroerende” jeugdfilms die het kijken meer dan waard zijn.

Maar: waar vind je ze?

„Natuurlijk: de VPRO heeft een enorme geschiedenis in goede kindertelevisie”, weet acteur, regisseur en producent Jansen. „Maar tegelijkertijd word je tegenwoordig doodgegooid met Netflix, Disney, Prime en andere streamingdiensten. En die pakken het gros van deze films niet snel op.”

Met ‘deze films’ bedoelt Jansen de categorie jeugdfilms en -series die tot nadenken stemmen. Die belangrijke maatschappelijke thema’s aansnijden, als armoede, uitsluiting, vriendschap of ziekte. Eigenlijk het genre films dat Fabuch Social Cinema zelf ook maakt, zij het – tot voor kort, maar daarover straks meer – alleen voor volwassenen.

Juist om deze krenten uit de pap van de jeugdcinema op te kunnen dienen, riep Fabuch Filmfestivalletje in het leven: een nieuw, meerdaags festival voor „jonge filmfanaatjes” vanaf twee tot pakweg veertien jaar en hun ouders, opa’s, oma’s of begeleiders. Voor de eerste editie, dit weekeinde, bouwden Jansen en de zijnen de filmstudio in het oude fabrieksgebouw in Kortehemmen om tot filmhuis „met heel veel kussentjes”.

Uiteraard is in het programma van Filmfestivalletje een plek ingeruimd voor Kauwboy, van regisseur Boudewijn Koole, net als Olifantje in het bos, een film voor kinderen vanaf vier jaar, die thema’s als verlies en troost behandelt, of Strijder (vanaf twaalf jaar), over de jonge Dylan die ambities heeft in de topvoetballerij, maar in een rolstoel belandt.

Het zijn films die kinderen na afloop met vragen in hun hoofd laten zitten en uitnodigen tot gesprekken tussen ouder en kind, stelt Jansen. Zowel volwassen als jeugdige kijkers zullen er iets van opsteken. „Ouders zien vaak wel de maatschappelijke realiteit die behandeld wordt, maar hier leren ze ook hun fantasie te gebruiken en hoe je met de blik van een kind naar problemen kunt kijken. Terwijl kinderen leren dat er meer is dan sprookjes en superhelden.”

Naast het vertonen van films die in het verleden „hun doel al hebben bereikt”, biedt Filmfestivalletje ook nieuw materiaal. Speciaal voor het evenement schreef Fabuch, in de basis immers een productiehuis voor films met maatschappelijk bewogen inslag, namelijk een wedstrijd uit, ‘Filmwedstrijdje’ genoemd, bedoeld voor jonge makers.

Vijf ambitieuze teams uit heel Nederland kregen van Fabuch een budget, een kindacteur en een ‘ervaringsdeskundige’ toegewezen, om daarmee in tijdsbestek van drie weken een betekenisvolle jeugd- of kinderfilm met een speelduur tussen de vijf en vijftien minuten te maken.

Jansen: „Bijvoorbeeld over opgroeien in armoede, opgroeien met een fysieke beperking, of omgaan met een laag zelfbeeld – thema’s waar kinderen mee te maken hebben. In een gezin kan van alles aan de hand zijn.”

In Soepziek, bijvoorbeeld, helpt een meisje haar moeder van dier soepverslaving af, terwijl De Romperstompers handelt over een jongen met een open rug die een rockband start. En in de Friese inzending Werkplaats van je dromen van regisseur Maurice Klok, opgenomen in de oude veevoederfabriek van Oldeberkoop, treft een Syrisch jochie zonder dromen een dromenmaker.

De ‘ervaringsdeskundigen’ waarop de deelnemers een beroep mochten doen zijn mensen die als kind zelf met die thematiek te maken hebben gehad. „Makers mochten hen het hemd van het lijf vragen. Soms zijn ze ook op de set geweest.”

Ook konden de deelnemende teams (in de kern bestaand uit een regisseur, een scenarist en een productieleider) een beroep doen op coaches: „grootheden uit de Europese kindercinema” als Emmy Award-winnaars Maarten van Voornveld (Alles mag) en Elisabeth Hesemans (Kabam!).

Het resultaat van Filmwedstrijdje mag er zijn, vindt Jansen: „Het zijn vijf prachtige korte kinderfilms geworden.” Voor één ervan wacht een vervolg. De winnende inzending wordt onder de vleugels van Fabuch verder uitgewerkt tot volwaardige speelfilm of jeugdserie.