‘Gerookte vis’ (2006) door Kenne Grégoire, olieverf. Collectie Stichting Shepherds Foto: Eric Bos
In het Jopie Huisman Museum in Workum hangen niet alleen de schilderijen van Jopie Huisman, maar ook de verbluffende stillevens van meesterschilder Kenne Grégoire.
Een bokking op een bord. Een goudkleurige verschijning waarin je zo je tanden zou willen zetten, maar je weet niet hoelang hij daar al ligt te poseren. Je durft ook niets aan te raken, zo zorgvuldig zijn alle attributen op dit schilderij gerangschikt. Knap geschilderd, helder, prachtig van kleur, realistisch, maar ook weer niet. Want er is iets mee. Het klopt niet.
We zitten aan tafel en kijken recht naar beneden, naar de bokking en het bord met het bestek. Maar wat staat het witte kommetje met tafelzuur er dan raar bij, evenals rechts dat glas melk. Er is iets mis met het perspectief, dát is het.
Kenne Grégoire is niet een kunstenaar die maar wat aanklooit. Integendeel, het komt heel precies. Met zijn kennis van 17de-eeuwse schildertechnieken en zijn manier van schilderen weet hij precies wat hij doet. Maar hier heeft hij toch een fout gemaakt. Het perspectief is niet overal hetzelfde.
Je gevoel wil zich het liefst verliezen in kleuren en glanzende vormen, in zo’n visje van eetbaar goud. Maar je verstand is klaarwakker. Je wil weten hoe het zit. Zoals het scheef geschilderde dekseltje bij het bord, dat al net zo verleidelijk goudglanst als de vissenhuid. Alle voorwerpen hebben hun eigen soort perspectief gekregen. Het is opzet, het is een spel.
Dooievisjesvreters
Volgens buitenlanders zijn we altijd een volk van dooievisjesvreters geweest. Dat klopt, maar zo willen we niet genoemd worden. We zijn immers een volk van beroemde schilders.
In de 17de eeuw experimenteerden ze lustig met het perspectief. Zoals Vermeer dat deed. Perspectivische grapjes om te vermaken, maar ook om te laten zien wat we als kunstenaars konden.
Kenne Grégoire is zo’n Hollandse meester, al leeft en werkt hij in deze tijd. Hij kan alles schilderen. Vazen met bloemen, mooie jurken, interieurs en landschappen, gebouwen, feestelijk verklede mensen, portretten, figuurstudies, gestapelde emaillen kannen, ernst en gekkigheid. Kenne Grégoire is ook beeldhouwer van naakten en een balancerende, bronzen reuzenhand.
Maar vooral is hij een kunstenaar die een spel speelt met de werkelijkheid. Zoals in de 17de eeuw de schilder Samuel van Hoogstraten dat deed, grapjes met het perspectief en met trompe-l’œil, wat je een 3D-effect kunt noemen.
Verbijsterende schilderkunst
Als schilder is Kenne Grégoire een eigentijdse kunstenaar. Hij schildert geen donkerbruine taferelen, maar onbekommerde, frisse composities met heldere kleuren, zoals het Venetiaans groen dat geregeld opduikt.
Het schilderijtje met de bokking is te zien in het Jopie Huisman Museum in Workum. Er hangen veel meer stillevens van gedekte tafels en tuimelende voorwerpen van Kenne Grégoire aan de wanden, ook heel grote, waar het perspectief aan alle kanten afwijkt. Dat al die borden, kannen en kopjes voor het oog niet van de tafels en uit de kasten op de vloer kletteren, is bijna niet te bevatten. Het zijn natuurlijk maar schilderijen, maar het is tegelijk verbijsterende schilderkunst.