Een expositie als een tijdmachine in het Fries Museum | kunst kijken met Eric Bos

Als we de tentoonstelling Verlangen naar vroeger in het Fries Museum betreden, stappen we in een tijdmachine. Die voert ons de 19de eeuw binnen, maar tegelijkertijd de 17 de eeuw in.

Verbaasd kijk je naar alle schilderijen, lambrizeringen, meubels, kleding en sieraden uit de Gouden Eeuw. Want we lopen daar zomaar tussen de spullen van het schildersechtpaar Christoffel en Kate Bisschop, hoe ze leefden, hoe ze schilderden. Verlangen naar vroeger was hún verlangen naar de Gouden Eeuw.

‘Historisme’ wordt dat genoemd, zo halverwege de 19de eeuw, toen het verleden werd geïdealiseerd, omdat we dachten dat alles toen mooier, overzichtelijker en eenvoudiger was. De in 1828 in Leeuwarden geboren Christoffel ontmoette zijn Engelse Kate in het Haagse Mauritshuis. Hij werd door haar geïntroduceerd in de betere kringen, tot en met het koningshuis.

Samen schilderden ze in een historische stijl. Het paar liep in historische kostuums en liet hun huis in 17de-eeuwse stijl inrichten. En ze schilderden in de stijl van de Hollandse Meesters. Zo komt het dat je ineens het beroemde Het Puttertje van Carel Fabricius uit 1654 aan de muur ziet hangen. Dat werd in 1896 nageschilderd door Kate Bisschop.

Zo gaat het met alles, vooral met het Vermeer-achtige licht dat de Bisschops in hun genretaferelen imiteerden. De tijdmachine bedriegt ons echter niet, de 17de-eeuwse composities en onderwerpen verraden toch een negentiende-eeuws gevoel.

De namen Christoffel en Kate Bisschop doen niet meteen een belletje rinkelen, al waren ze beroemd in hun tijd. In dat opzicht is de tentoonstelling een eerbetoon. En daarbij gaat het om een buitengewoon inventieve en liefdevolle tentoonstellingsopbouw waarvoor de ontwerpers een prijs verdienen.