Dit zijn de vijf beste films van regisseur Norman Jewison, die zaterdag overleed

Inspecteur Virgil Tibbs (Sidney Poitier) uit Philadelphia wordt – vanwege zijn huidskleur – opgepakt in een kleingeestig stadje in Mississippi, waar een moord is gepleegd. De zaken draaien om als hij met de openlijk racistische politiechef (Rod Steiger) het moordonderzoek doet. Klassieke uitspraak aan het begin, als de politiechef tegen Tibbs zegt: ,,Virgil, dat is een rare naam voor een negerjongen uit Philadelphia. Hoe noemen ze je daar?’’ Tibbs: ,,They call me MISTER TIBBS.’’

Verfilming van de musical die hier meestal Anatatevka genoemd wordt, naar het dorpje in Oekraïne waar de joodse melkboer Tevje (Chaim Topol) zijn vijf dochters gunstig probeert uit te huwelijken. Hij heeft meer oog voor traditie dan voor het lot dat de joden in het dorpje - het verhaal speelt in de tsarentijd - boven het hoofd hangt. Beroemdste lied: If I were a rich man. De muziek van Joseph Stein was voor de film bewerkt door de jonge John Williams, die kort daarop een beroemd componist zou worden dankzij de films van Steven Spielberg.

Tijdens de opnamen van Fiddler on the roof kreeg Jewison de plaat van deze Broadwaymusical en was meteen gegrepen. Hij maakte er een aanstekelijke film van, waarin een groep hippies met een bus ergens in Israël aankomt en daar de musical uitvoert. De centrale rol van Jezus was het moeilijkst te bezetten: Jewison dacht aan Beatles John Lennon en Paul McCartney, Rolling Stone Mick Jagger, Bee Gee Barry Gibb, Robert Plant van Led Zeppelin en Ian Gillan van Deep Purple. Het werd de onbekende Ted Neeley, die de rol nog altijd speelt.

Sciencefiction die zich afspeelt in 2018, wat toen nog in de toekomst was en nu leuk is om op terug te kijken. Grote bedrijven met hun supercomputers hebben het voor het zeggen. De mensen zijn tevree, want er is rollerball, een sport met rolschaatsen, motoren, vechten en een reuzen-flipperkogel. Een sporter (James Caan) komt onder meer in de centrale bibliotheek in Genève. Boeken zijn er niet meer, alles is gedigitaliseerd, en die ochtend hebben ze per ongeluk de 13de eeuw gewist. Niet heel erg, zegt de bibliothecaris, alleen maar Dante en wat corrupte pausen, maar het zit hem toch dwars.

Lieve romantische komedie in New York, waar een weduwe (Cher) iets krijgt met de broer van haar aanstaande (Nicholas Cage die toen nog normale rollen speelde). Iedereen heeft een Italiaanse achtergrond, Dean Martin zingt op de soundtrack en de hoofdpersonen zien La Bohème in de Metropolitan Opera. Cher kreeg er een Oscar voor, en beide acteurs die haar ouders speelden (Olympia Dukakis en Vincent Gardenia) ook.