Zorgen groeien nu publieke laadpalen steeds vaker tijdelijk worden afgeknepen of in zeldzame gevallen zelfs even worden uitgezet. Netcongestie zit de overstap naar elektrisch rijden in de weg, klinkt het.
,,Als laden onvoorspelbaar wordt, kan dat het vertrouwen in elektrisch rijden ondermijnen’’, zegt Gerald Bolder, de sectievoorzitter Personenauto’s en Lichte Bedrijfswagens van RAI Vereniging. ,,En dat is juist wat we nu niet kunnen gebruiken in de energietransitie. Steeds meer Nederlanders kiezen voor elektrisch rijden. Zij verdienen voldoende en betrouwbare laadcapaciteit.’’
Elektrische auto’s staan in de spotlights nu diesel en benzine peperduur zijn geworden. Maar het is ook huilen bij de publieke laadpaal, nu die wordt ’afgeknepen’, met name in de namiddag en avond als we massaal thuiskomen, de oven aandoen en gaan kokkerellen. Gevolg: na twee uur laden heb je maar een paar procent erbij.
Een rondgang leert dat in meerdere provincies en veel grotere steden de netbeheerders de laadsnelheid aanpassen. Bovendien groeit het aantal afschaalgebieden in rap tempo, signaleren betrokkenen en netbeheerders. Parkeerautoriteit Vexpan denkt mede om die reden na over batterijopslag in parkeergarages, waardoor laden mogelijk blijft. ,,Want wij zien de laadbeperkingen ook toenemen, met name in oudere steden. Daar zit het net op de limiet.”
Autobezitters hebben soms na twee uur laden maar een paar procent erbij. Foto: Rob Engelaar
E-rijder moet weten wat er speelt
Bij Liander is afknijpen standaard onderdeel van gesprek met laadpaalaanbieders, zegt een woordvoerder. Stedin erkent dat publieke laadpalen zelfs volledig uitgezet kunnen worden. ,,De laadpaal-exploitanten in regio Utrecht met wie wij contracten hebben afgesloten, passen hun laadpalen bijvoorbeeld aan op hoe vol het stroomnet is. We begrijpen dat dit niet leuk is, maar dit gebeurt uit noodzaak.’’
Vooralsnog zorgt dat niet voor grote problemen, zegt woordvoerder Sjors ten Tije van de Vereniging Elektrische Rijders. ,,Wij hebben dit uitgevraagd onder leden, maar men vindt het niet zó erg. Velen zetten hun auto aan een laadpaal en gaan de dag erna pas weg. Dan merk je het niet.’’
Maar, zo zegt Ten Tije, energieboeren moeten het wel melden als ze de laadsnelheid aanpassen. Ook pleit de VER voor een optie om tóch vol te kunnen laden als dat nodig is. ,,Je moet de keuze hebben en de communicatie moet beter. Je kan niet zomaar stilzwijgend aan de achterkant van het systeem rommelen.”
Ook de RAI Vereniging is voor een ’opt-out’ waarbij iemand de afschaling kan overrulen. Maar de branche is daar uitermate voorzichtig mee. Liever verwijzen ze naar snellaadstations waar je wél altijd volle bak kan laden.
Elektrische auto kan ook helpen piek te dempen
Anderzijds zijn de kenners het er ook over eens dat Nederland anders moet gaan denken over stroomgebruik. Niet voor niets wordt ingezet op netbewust laden en lopen er campagnes die wassen in de nacht promoten. Onderwijl zet de auto-industrie in op stekkerauto’s die kunnen terugleveren en zo helpen de piekvraag te dempen. Ook lopen er proeven waarbij laden buiten piektijden goedkoper is.
Bolder van de RAI Vereniging pleit echter ook voor een snelle aanpak van het stroomnet. ,,Slim laden is een tijdelijke oplossing en kan helpen het net efficiënter te gebruiken. Maar mag geen excuus worden om de noodzakelijke netverzwaring uit te stellen. Een groot deel van de EV-rijders is afhankelijk van publieke laadpalen, en de problemen mogen niet alleen bij automobilisten terechtkomen.”