Waarom je straks geen otter of veeltepelmuis meer als huisdier mag hebben. 'Er zit een flink stel tanden in'

Hoofd dierverzorging William Kreijkes van dierenpark AquaZoo in Leeuwarden snapt het best. Zo’n kleinklauwottertje ziet er natuurlijk schattig uit. „Qua formaat zit het tussen een konijn en een kat en dat het een hoog knuffelgehalte heeft, hoef ik ook niet uit te leggen”, wijst hij op twee otters.

Ze liggen op hun rug te spelen met hun pootjes omhoog. „Ze hebben van die heel leuke grijphandjes. Daarom heten ze ook kleinklauwotter. Dit is de kleinste ottersoort ter wereld en ze zijn aangepast op land. Ze hebben dus veel minder zwemvliezen tussen hun pootjes dan grotere otters. Dat ziet er hartstikke leuk uit.”

Hartstikke leuk, maar de otter staat niet op de lijst met dieren die mensen vanaf 1 juli mogen houden als huisdier. Een lijst waarover de afgelopen dertig jaar gepraat werd. ‘Een ingewikkelde en moeilijke opgave’, constateerde de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit twee jaar geleden.

Een adviescollege beoordeelde 300 zoogdiersoorten. „Dieren waarvan de inschatting was dat ze gehouden werden in Nederland”, zegt een woordvoerder van het ministerie.

De onderzoekers keken naar het gevaar voor mens en dier en hoe moeilijk het bijvoorbeeld is om de beesten te verzorgen. Ook een criterium: of ze infectieziektes kunnen overbrengen op mensen.

Een greep uit de bijzondere snuiters die onder de loep werden genomen: de grootooregel, de vierteenrenmuis, de vetstaartgerbil, de brilbladneusvleermuis en de hamerkopvleerhond. Oké, nog een dan: de veeltepelmuis.

Van de groep bleven 30 dieren over die mensen als huisdier mogen houden. De otter haalde die shortlist niet. Volgens het adviescollege valt de kleinklauwotter in risicoklasse E.

Dieren die daarin staan zouden een zeer groot aantal gevaren voor het welzijn en/of de gezondheid van dieren hebben. Bovendien is het niet eenvoudig om voor de dieren te zorgen.

Dat laatste klopt in het geval van de otter zeker, zegt verzorger Kreijkes van AquaZoo. Misschien met een grote tuin, water, een binnenverblijf, de juiste kennis en veel tijd kunnen mensen ze best verzorgen.

Maar dan nog: „Er zit een flink stel tanden in. Het zijn echte rovertjes.” Als hun vis op is en medewerkers nog bezig zijn in het otterverblijf, schromen ze niet om hun tanden in hun schoenen te zitten. „Daar stap ik met mijn sneakers niet in. Daar bijten ze gewoon dwars doorheen.”

„En het zijn heel sociale dieren ook. Dat is ook wel een reden waarom het vaak een slecht idee is om zo’n dier thuis te houden, want over het algemeen is het maar één otter. Dat is wel een beetje sneu. Het zijn echt groepsdieren.”

Het hebben van een kleinklauwotter is op dit moment al in beperkte gevallen toegestaan. Sowieso is het niet zo dat mensen nu álle zoogdieren mogen hebben als huisdier. Al bestaande wetten verbieden bijvoorbeeld het houden van tijgers en leeuwen.

Wel nog even toegestaan: een capibara. Een groot knaagdier dat op bijvoorbeeld Instagram veel fans heeft. „En recent op TikTok is het geloof ik weer helemaal viral gegaan met een of ander liedje”, zegt Kreijkes van Aqua Zoo.

„Ik wil een capibara aanraken”, roept een jongen die snel richting de capibara’s loopt. Kreijkes: „Vooral in die leeftijdscategorie horen we dat veel.” Maar ook dit dier is volgens de verzorger niet echt geschikt voor de meeste mensen. Ze hebben veel ruimte nodig en ook wel een flinke plas water.

Het is makkelijk dat ze gewone caviakorrels eten. „Maar daarnaast bestaat een heel groot deel van hun dieet uit verse takken. Nu zitten we hier in een heel groen park waar we elke dag weer een boom kunnen omzagen en volgend jaar is er weer een nieuwe. Dat heeft niet iedereen.”

Het gordeldier dan. Is het dan wel een goed idee om die als huisdier te houden? Nee, zegt de verzorger. „Ze zijn relatief klein, wegen tussen de 3 en 4 kilo, maar ze zijn ontzettend sterk. Als we ze moeten behandelen of ontwormen moeten we ze met twee man vasthouden.”

En hoewel ze er nu rustig bij liggen, is dat lang niet altijd het geval. „Ze kennen twee standen deze dieren. Of dit, of echt hyperactief en dan scheuren ze echt rond.” Ook hun klauwen zijn niet echt een huisdiereigenschap. „Als je ze toch weet op te tillen, dan zitten er hele sterke poten onder met nagels van een paar centimeter. Daar kunnen ze goed mee graven, maar ook ontzettend hard krabben.”

Opvallend genoeg vroeg het ministerie ook onderzoek te doen naar het Vietnamese wrattenzwijn. Vermoedelijk bestaat het dier, maar niemand heeft ooit een levend exemplaar gezien, schreven de onderzoekers, die zich afvroegen waarom ze dat dier eigenlijk moesten beoordelen.

Het zwijn heeft de shortlist met dieren die mensen mogen hebben niet gehaald. Net als de otter, de capibara, het gordeldier, de grootooregel, de vierteenrenmuis, de vetstaartgerbil, de brilbladneusvleermuis, de hamerkopvleerhond, de veeltepelmuis en dus nog zo’n 260 dieren.

Wie straks in het bezit is van een verboden huisdier, hoeft die niet meteen weg te doen. Mensen mogen de dieren houden tot hun dood. Ermee fokken mag vanaf 1 juli niet meer.

Het Platform Verantwoord Huisdierenbezit heeft trouwens aangekondigd bezwaar te maken tegen de lijst. Volgens de organisatie zit de lijst niet goed in elkaar en mogen mensen straks juist dieren hebben waar de meeste problemen mee zijn. Zo belanden mensen juist door bijvoorbeeld honden in het ziekenhuis en die mogen mensen blijven houden.