Energierekening knalt omhoog met 600 euro per jaar als overheid niet ingrijpt

Een gemiddeld huishouden is zonder ingrijpen van de overheid in 2040 ruim 600 euro meer kwijt aan stroomkosten, bij ondernemers en grote industriële bedrijven gaat het om duizenden tot miljoenen euro’s extra per jaar.

Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van ambtenaren naar de problemen rond netcongestie. Door de verduurzaming en overgang van gas en fossiele brandstoffen naar via zon en wind opgewekte elektriciteit dreigt het al overvolle stroomnet in Nederland helemaal vast te lopen. De Telegraaf kon vorige week al onthullen dat er volgens de ambtenaren 195 miljard euro (en dat bedrag is nog zonder inflatie) nodig is om die problemen op te lossen.

En die rekening komt zonder overheidsingrijpen terecht bij de consument. De elektriciteitsrekening loopt volgens het onderzoek door hogere netbeheer- en leveringskosten op van gemiddeld 641 euro per jaar naar 1257 euro, bijna een verdubbeling.

Ook ondernemers (duizenden euro’s) en grote industriële bedrijven (miljoenen extra) zullen flink extra moeten lappen, blijkt uit de berekeningen. Daarbij zorgen heffingen en belastingen van de overheden voor hogere prijzen.

De ambtenaren komen met meerdere opties om die kosten voor mensen en bedrijven te dempen. Een van de oplossingen is simpelweg het subsidiëren van netbeheerders. Dat is wel een dure kwestie: door de bank genomen kost het 1 miljard euro per jaar om de energierekening met 50 euro te dempen.

Een andere optie is het gericht compenseren van huishoudens. Bijvoorbeeld met een energiefonds of gerichte verlagingen van de energiebelastingen. Ook hier komt al snel een rekening van miljarden euro’s bij kijken.

Ambtenaren komen ook met de variant om de rekening bij andere landen neer te leggen. Nederland is een belangrijke spil in het Europese energienetwerk en andere landen betalen nu niet voor het transport van energie door ons land. Die rekening zou wel elders in Europa neergelegd kunnen worden, opperen de onderzoekers.

Netbeheerders zouden daarnaast een variabel tarief in kunnen voeren. Mensen zouden daarmee extra betalen voor hun energie op piekuren en juist minder in daluren. Netbeheerder Stedin kwam deze week al met een oproep om tussen 4 uur ’s middags en 9 uur ’s avonds minder stroom te gebruiken om uitval te voorkomen.

De energiesector omarmt deze suggestie dan ook. De netbeheerders zien in het gepresenteerde onderzoek veel besparingskansen, vooral als ze het stroomnet flexibeler mogen gebruiken. Daarbij is minder verbruik in de spitsuren essentieel, aldus Netbeheer Nederland.Als vooral bedrijven maar ook huishoudens buiten die uren stroom aanleveren en verbruiken, dan kunnen de nettarieven rond 8 procent lager uitvallen in 2040. Er is volgens de Boston Consulting Group daarmee 30 miljard euro te besparen.

De zware industrie, de grootverbruikers van stroom, rekent erop dat Den Haag met de bewijslast van het rapport in de hand de tot ruim vier keer hogere netwerkkosten in ons land gaat terugbrengen, zegt Hans Grünfeld, de directeur van koepel VEMW. Alleen zo kunnen Nederlandse bedrijven concurreren met de buurlanden waar de stroomkosten vele malen lager zijn dankzij staatssteun.

De politiek moet daarover snel knopen doorhakken, zegt Maarten van Gaans-Gijbels van branchekoepel voor chemiebedrijven Vemobin, waar al werk en banen verloren zijn gegaan. „We zien nu vooral uit naar concrete acties van het kabinet.”