Bevrijdingsdag in Emmen stond ooit in de schaduw van Koninginnedag

Die kennis van de plaatselijke historie bestaat niet alleen op papier. Ook het geheugen van de 79-jarige Emmenaar is een rijke bron vol verhalen en anekdotes. Kortom, Geert Meertens ten voeten uit!

„Twee jaar geleden vierde onze koning zijn verjaardag in Emmen. Een viering die zowel landelijk als plaatselijk stevig afwijkt van het feest zoals dat pakweg 75 jaar geleden verliep, toen Koningsdag trouwens nog Koninginnedag was. Ook de korte periode tussen Koninginnedag op 30 april en Bevrijdingsdag op 5 mei had zo zijn effect op beide dagen. Daar kwam nog bij dat de recente, eigen oorlogservaringen destijds een duidelijk stempel drukten op de beleving van beide hoogtijdagen.

Aangezien Emmen op 10 april 1945 werd bevrijd, was juist díe datum jaren achtereen aanleiding tot lokale feestvreugde en herdenkingen. En - begrijpelijk - waren deze ook vaak emotioneler van karakter dan onze huidige nationale 5 mei-viering. In de naoorlogse jaren stond genoemde datum zelfs ietwat in de schaduw van Koninginnedag. Sterker nog, op 30 april zag je ook duidelijke bevrijdings-elementen tijdens optochten, kinderspelen en andere feestelijkheden. Kortom, het duurde even voordat Bevrijdingsdag was uitgegroeid tot een vaste, landelijke traditie. Dat gold ook voor Emmen; in de loop van de vijftiger jaren verbreedde het draagvlak voor Bevrijdingsdag zich tot de huidige nationale feestdag.

Ik herinner me de vieringen van Koninginnedag nog goed. Alle scholieren verzamelden zich die dag steevast voor het oude gemeentehuis, voor een gezamenlijk aubade ter viering van Koningin Juliana’s verjaardag. Met op het bordes burgemeester Gaarlandt en de wethouders, zongen we uit volle borst het Wilhelmus en enkele andere liederen. Ook waren er optochten van sportverenigingen, activiteiten op de sportvelden aan de Kerkhoflaan en maakten de muziekkorpsen Euterpe en Laus Deo hun ronde door de straten.

Dat het met de koningsgezindheid van de Emmenaren wel goed zat, bleek overduidelijk. Het rood wit en blauw, inclusief de oranje wimpel wapperde vrijwel overal, zoals ook in de Minister Kanstraat waar mijn ouderlijk huis stond. Buurman Joosten onderscheidde zich met het uithangen van een enórm groot dundoek. Ter afsluiting was er altijd een indrukwekkend vuurwerk op de es achter het politiebureau aan het Kerkpad.

Net als tegenwoordig werden de feestelijkheden veelal georganiseerd door lokale verenigingen, scholen of buurtgroepen. Met name was een belangrijke rol weggelegd voor oranjeverenigingen. Ook in Emmen en een aantal buitendorpen verenigden oranje-gezinde mensen zich in deze clubs, zoals in onder meer Noorbarge en Zuidbarge. Met uiteenlopende activiteiten, zoals het hijsen van de vlag, optochten, versierde fietsen en andere activiteiten, lieten inwoners zien achter het koningshuis te staan. Terwijl een aantal verenigingen ondertussen het loodje heeft gelegd, is de oranjevereniging in Zuidbarge nog steeds actief.”