Hardlopen in de hitte, zo doe je dat verantwoord: ’Je hoopt dat lopers dit ook echt doen’

De temperatuur schommelde zondag rond de 22 graden. Wilbert Lek van Golazo Events, dat onder meer de marathons van Rotterdam, Antwerpen en Brussel organiseert, kijkt rond die tijd iedere dag met een schuin oog naar de weersverwachting. „Bijvoorbeeld in Utrecht begonnen we gelukkig vroeg. Om 9.00 uur vertrekt het overgrote deel, namelijk 13.000 lopers op de halve marathon. We laten sowieso niks aan het toeval over: we hebben koelbaden bij de medische post en bij de finish, deskundigen van het Rode Kruis houden de deelnemers op het parcours in de gaten, ambulances staan klaar en de ziekenhuizen in de buurt weten dat er een evenement is. Je moet dit echt samen met alle partijen tot een goed einde brengen.”

Hardloopevenementen lijken steeds vaker geraakt door het veranderende klimaat. Lek, die zelf de marathon van New York liep, werd er onmiddellijk mee geconfronteerd bij zijn aanstelling in 2023. „Mijn eerste event was de Marathon van Eindhoven. Het was begin oktober, maar de temperatuur steeg naar 26 graden. Ik zocht meteen contact met de gemeente, het Rode Kruis en de GHOR (medische hulpinstanties in de regio, red.). Daarvan is bijgebleven dat het allemaal maatwerk is. Omstandigheden veranderen voortdurend en je blijft in korte lijnen met elkaar verbonden. We hadden twee keer per dag een call in de aanloop. Het lijkt alsof je met allerlei verschillende organisaties werkt, maar je moet het echt samen doen om iedereen veilig te houden.”

Naast het weer, ziet Lek dat meer factoren een rol spelen. „Hardloopevenementen worden steeds populairder. De evenementen worden groter. Tegelijkertijd eisen gemeenten dat het veilig blijft en dus worden er voor een vergunningaanvraag strengere eisen gesteld. Vroeger zag je de specialisten van het Rode Kruis eigenlijk niet zo, tegenwoordig zijn ze duidelijk aanwezig langs het parcours. En je had ook geen koelbaden. Die zijn tegenwoordig standaard aanwezig bij onze grotere hardloopevenementen, bij de EHBO-posten en bij de finish.”

De veiligheid voor deelnemers, publiek en de eigen vrijwilligers is voor evenementorganisaties essentieel. Lek: „Of het nu gaat om weersomstandigheden, verkeersmaatregelen of de inrichting van het parcours.” Een ding heeft hij echter niet in de hand: de deelnemers. „Lopers kunnen luisteren naar hun eigen lichaam. Je hoopt ook dat ze dat doen.”

Er is wel eens discussie over getraind of ongetraind een lang stuk lopen, maar dat is volgens Lek niet het pijnpunt. Hij ziet het over het algemeen misgaan bij mensen, die van hun lichaam het signaal krijgen het rustiger aan te doen, maar die besluiten dat te negeren. „Het gaat eigenlijk om ambitieus of overambitieus. Lopers moeten zich bewust zijn dat zij hun ambities soms moeten bijstellen. Bijvoorbeeld als het warm weer is en je lichaam zegt dat je je moet aanpassen. Doe dat dan ook.”

Als organisatie tracht Golazo preventief zoveel mogelijk invloed uit te oefenen. „In de communicatie naar de deelnemers hebben we het over ’verantwoord lopen’. Dat gaat over meer dan trainen en goed schoeisel, maar ook bijvoorbeeld over luchtige kleding, wel of geen hoofddeksel, voldoende drinken, geen alcohol vooraf en een warming-up niet in de volle zon. En stel, het gaat toch mis, dan geven we het advies van de medici mee: voel je je misselijk, heb je hoofdpijn of voel je dingen die je anders niet voelt, dan kan dat echt met de hitte te maken hebben. Laat je checken bij een van de hulpposten van het Rode Kruis.”

De kroegverhalen van mensen die ongetraind een hele of halve marathon lopen, neemt hij met een korreltje zout. Lek: „Uiteindelijk is het een fabeltje dat je ongetraind een marathon kan lopen. Je ziet ook werkelijk niemand aan de start op zijn tennisschoenen of met een joggingbroek. Over het algemeen hebben mensen echt wel getraind voor een langere loop. Dat is ook altijd ons advies, want je kan ’m op je bucketlist hebben staan, maar uiteindelijk is het de bedoeling dat je er ook van geniet. Je moet je bewust zijn geweest van de omgeving, van de mensen die komen aanmoedigen, van het feest om zo’n loop heen. Als je het alleen maar doet om te kunnen zeggen dat je de afstand hebt gelopen, heb je geen echte marathonbeleving gehad.”