Radiopresentator Jurgen van de Berg tijdens Famillement waar zijn familiegeschiedenis wordt blootgelegd. Foto: Corné Sparidaens
Veel mensen spitten in hun familieverleden naar verhalen over die pittige overgrootmoeder, die verdwenen oudoom of die ene voorouder die voor het hekje stond. Radiopresentator Jurgen van den Berg, in 1964 geboren in Hoogeveen, weet na zaterdag ook meer over zijn familie.
Het ‘blokkenschema’ in het programma doet denken aan een popfestival. Alleen zijn locatie, inhoud en doelgroep van een heel andere orde. Het Famillement is het domein van overwegend ouderen, met een voorliefde voor stamboomonderzoek en familiewapens, in een statig museum en archief in Assen.
Het gaat om het grootste evenement op het gebied van familiegeschiedenis in ons land, dat deze zaterdag is neergestreken in het Drents Museum en Drents Archief. Stamboomkoorts in de provinciehoofdstad. Professionals uit de archief- en museumwereld delen hun kennis tijdens workshops, rondleidingen en een informatiemarkt. Met lezingen over onder meer veenkoloniale voorouders, kolonisten in de Maatschappij van Weldadigheid en de adellijke familie Van Ewsum.
Drentse roots
Onderzoekers Jacqueline Verkleij en Martine Zoeteman leggen publiekelijk de familiegeschiedenis van radiopresentator Jurgen van den Berg, geboren in Hoogeveen, bloot. Met heel veel Drentse roots. Een familie van landbouwers, arbeiders en schippers. Maar ook met een voorouder die een verrassende carrièreswitch maakte: van bakker naar badmeester.
Echt interessant wordt het rond 1837, wanneer Van den Berg’s betbetovergrootvader, ene Klaas van Leeuwen, er niet alleen verschillende ambachten op nahoudt – pijpenmaker, kleermaker, winkelier en brievenbesteller – maar ook een spoor leidt naar de Kolonie van Weldadigheid. De typering van ‘een beste jongen’ die weliswaar ‘een beetje achterlijk’ is en last heeft van ‘kwaad zeer’, een oude benaming voor schurft, laat de radiomaker niet onberoerd.
Bijzondere dag
„Dit doet toch wat met me”, ontboezemt Van den Berg aan het eind. „Vooral de typering ‘beste jongen’.” En het is deze zaterdag al een bijzondere dag voor presentator, want precies 169 jaar geleden werd zijn overgrootmoeder geboren.
Radiopresentator Jurgen van de Berg, geflankeerd door onderzoekers Jacqueline Verkleij (links) en Martine Zoeteman. Foto: Corné Sparidaens
Leuke feiten, bijzondere ontdekkingen, mooie verhalen. Het is voor veel stamboomonderzoekers een prettige, maar vaak tijdrovende verslaving. „Als je eenmaal begint, laat het je niet meer los”, grijnst een deelneemster aan de lezing van Sarah Bosmans, conservator van het Nederlands platform voor stamboom- en familiegeschiedenisonderzoek WieWasWie.
Houvast geven
Met een database van ruim 250 miljoen historische persoonsgegevens uit verschillende archieven is het een belangrijk startpunt voor het terugvinden van Nederlandse voorouders. „Je wilt toch weten wie je bent en waar je vandaan komt”, houdt Bosmans de zaal voor, waar instemmend wordt geknikt. „Het kan je houvast geven en verbinding.”
Met de voortschrijdende techniek wordt de website WieWasWie verder verfijnd en ingericht op het vinden van unieke personen waar alle akten aan gekoppeld zijn. Het moet het zoeken makkelijker maken, al blijft het soms nog een hele toer om mensen te vinden. Bosmans: „Er bestaan soms zo veel variaties op één naam, dat het een puzzel is.”
Variaties
Zoek je bijvoorbeeld naar ene Jozef? Of juist Joseph? Of toch Josef? Of is het wellicht een van de vele andere variaties? „Type- en schrijffouten in de oorspronkelijke administratie maken het niet eenvoudiger,” constateert Bosmans. „We zullen altijd kritisch moeten blijven en data met elkaar vergelijken.”
Over het CBG
De organisatie van Famillement in Assen lag in handen van CBG|Centrum voor familiegeschiedenis. Dat is het nationaal kennis- en dienstencentrum op het gebied van familiegeschiedenis. Al sinds 1945 beheert het CBG unieke genealogische collecties en maakt deze toegankelijk voor een breed publiek. Met digitale tools zoals WieWasWie.nl helpt het CBG mensen op weg in hun zoektocht naar hun voorouders.