Op het moment dat de druk onmetelijk hoog is, op het moment dat het écht moet, levert Jutta Leerdam maandagavond de prestatie van haar leven.
In een sensationeel olympisch record zet ze de kroon op haar carrière na een allesbepalende kilometer die de ijshal in Milaan op zijn grondvesten laat trillen: 1.12,31.
Bijna twee uur na haar sublieme race is de glimlach nog steeds niet van haar gezicht te slaan. „Mijn make-up zit overal, maar ik denk dat het een goed teken is”, zegt ze stralend, terwijl ze meermaals naar de gouden medaille om haar nek kijkt en die van de ene in de andere hand laat gaan.
Stamelend zoekt Leerdam nog steeds naar woorden die recht doen aan haar gevoel. Tussendoor komt haar verloofde Jake Paul haar een kus brengen. „She is the G.O.A.T.”, roept hij. Oftewel, de grootste aller tijden.
Leerdam moet erom lachen. „Dit is super-, super-, supermooi. Ik kan het nog steeds niet geloven. Ik dacht tijdens mijn rit: als ik pijn voel, kan ik hier nog tachtig jaar van herstellen. Ik moet gewoon doorrammen tot de finish, maar ik denk dat ik nog nooit zoveel druk heb gevoeld.”
Ups en downs
Dat hadden haar tranen even daarvoor al laten zien. Die tranen vertellen namelijk het verhaal. „Toen ik twee jaar geleden besloot om het zelf te gaan doen, snapten niet veel mensen dat. Als ze nu mijn medaille zien, denk ik dat ze het wel snappen.”
Maar makkelijk is het niet geweest, vertelt ze. „Ook dit jaar had ik ups en downs. Ik ben met de fiets gevallen en ik ben zelfs deze week nog gevallen in de training. Er zijn veel dingen waar ik overheen moest stappen, maar ik heb bewezen dat ik mentaal heel sterk ben. Ik ben iedereen zo dankbaar.”
Een zoen voor de kampioen. Jutta Leerdam krijgt een welverdiende kus van haar verloofde Jake Paul.
Foto: ANP
Daarmee doelt ze op haar coach, haar familie en natuurlijk haar verloofde. Op de tribune kan Jake Paul vlak na de finish van ’zijn Jutta’ zijn tranen ook niet bedwingen. Ook haar ouders weten zich geen raad. Ze vallen elkaar in de armen, het ongeloof spat van hun gezichten. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima juichen misschien nog wel het hardst van iedereen in Milaan en zelfs de altijd koele Kosta Poltavets is uitzinnig van vreugde. Daar, op het middenterrein van de tijdelijke ijsbaan in Milaan, beseft de coach al heel goed: hun olympische reis heeft de droombestemming gekregen.
Uren eerder, rond de klok van 11.30 uur, meldt Leerdam (27) zich al in de schaatshal. Ze kijkt even om zich heen. De tribunes zijn leeg en er zijn maar weinig andere atleten. Ze haalt even diep adem en gaat dan op een bankje zitten.
Poltavets zit gehurkt naast haar. Ze overleggen kort. Allebei weten ze het: hier moet het aan het begin van de avond gaan gebeuren. Niet veel later staat Leerdam op en begint ze aan haar warming-up. Ze trekt wat korte sprintjes en doet verder wat rek- en strekoefeningen.
Wanneer haar lichaam is opgewarmd, stapt ze even voor twaalven het ijs op. Haar blik nog altijd op oneindig. Op rustig tempo rijdt ze wat rondjes. Af en toe overlegt ze wat met Poltavets, hij knikt tevreden naar haar wanneer ze een half rondje het tempo wat opschroeft. Na zo’n tien minuten oefent ze nog een keer de start en dan is het mooi geweest.
Tijdens haar laatste rondje terug richting de plek waar ze het middenterrein weer op kan, komt ze Francesca Lollobrigida tegen. Ze maakt een praatje met de kersverse olympisch kampioene op de 3 kilometer. De twee lachen wat. Wat zal Leerdam gedacht hebben? Ik hoop dat ik over een paar uur dezelfde olympische status heb als jij? Om 12.20 uur verdwijnt ze - zowel letterlijk als figuurlijk - in de tunnel. De komende uren doet ze haar voorbereiding naast het ijs.
Zenuwachtig
Om 15.30 uur druppelen de eerste fans het stadion binnen. De naam van Leerdam valt bijzonder vaak. Ruim twee uur later verschijnt ze voor de tweede keer deze dag op het middenterrein. Ze heeft oortjes met muziek in om zoveel mogelijk in haar eigen bubbel te blijven. Wel zoekt ze snel haar familie op de tribune.
Ze zwaait even naar haar ouders, maakt een kusgebaar in de richting van Jake Paul en begint dan weer aan de warming-up. Om 18.15 uur trekt ze haar schaatsen aan. Poltavets praat nog één keer op haar in. De spanning spat van haar gelaat. Zelden is zo duidelijk van haar gezicht af te lezen hoe zenuwachtig ze is.
Tijdens het inrijden zwaait ze vervolgens voorzichtig naar het Oranje-legioen dat haar overspoelt met applaus. Ze strikt opnieuw haar veters, het is duidelijk dat alles tot in perfectie moet kloppen.
Twee ritten voor haar moet Femke Kok. Haar landgenote rijdt een fantastische rit en noteert een olympisch record: 1.12,59. Leerdam móét zich ervoor afsluiten, deze toptijd mag haar niet in de war brengen. Maar lukt haar dat ook? Houdt ze haar hoofd koel? Het antwoord is ’ja’. Leerdam rijdt een van haar beste 1000 meters ooit. Precies op het moment dat het moet, precies op het moment dat de druk torenhoog is. Dat kunnen alleen de allergrootste kampioenen.
Je hart volgen
„Zo zie je maar, als je gewoon je hart volgt, kun je hier met een olympische gouden medaille staan. Nu ga ik het vieren met mijn familie. Of nou ja, vieren… Ik moet zondag nog een 500 meter rijden, maar even knuffelen voelt ook al als vieren.”