Coach Tjerk Bogtstra kijkt goedkeurend toe bij Sidané Pontjodikromo. Foto’s jKB/Menno Ringnalda
JKB/Menno Ringnalda
Het is een frappante, haast bizarre gelijkenis. Als hij lacht, lijkt hij sprekend op Rafael Nadal. Laat die Spaanse tennisgrootheid nou net hét idool zijn van een van de grootste talenten van het vaderlandse tennis, Sidané Pontjodikromo (16) uit Groningen. Maar misschien is die gelijkenis ook weer niet zo gek. ,,Want ik verbeeld me al een beetje dat ik de beste ben.’’
,,Dat rechterbeen erin, tak-tak-tak! Rustig in het hoofd, snel in de arm!’’
Tjerk Bogtstra schreeuwt zijn vier zwaar ademende talenten naar snelle pasjes, naar veel zweet en vooral naar harde en loepzuivere fore- en backhands. In zijn tenniscentrum in Doorn, net onder Utrecht, traint de voormalig Davis Cup-captain uit Zuidlaren jongens en meisjes die tot de absolute top van Nederland behoren. Een van de meest beloftevolle onder hen: Sidané.
Creatief vernoemd naar Zinedine Zidane, die in het geboortejaar van Sidané, 2000, werd uitverkozen tot de beste voetballer op aarde. Sidané is ook gek van voetbal, vooral van Ajax, maar nog net een beetje meer van tennis en in die sport wil híj een van de grootsten worden. ,,De beste, heel simpel’’, zegt Pontjodikromo met de onbevangenheid van een 16-jarige. ,,Zo is het gewoon. En daar ga ik alles aan doen.’’
Onlangs werd Pontjodikromo, die op 24 oktober pas 17 wordt, Nederlands jeugdkampioen tot en met 18 jaar. Het was bepaald niet zijn eerste nationale titel, want een jaar daarvoor won hij het NK onder 16, zowel indoor als outdoor. En ook tot en met 12 en 14 jaar was hij al de beste.
Hij ligt dan ook aardig op schema, zegt Bogtstra. ,,Qua tennisniveau is hij goed op weg. En het mooie aan Sidané is: zijn plafond ligt erg ver weg. Bij de meeste tennistalenten zie je wel de beperkingen die gaan komen. Op fysiek of technisch vlak bijvoorbeeld. Bij hem is nog zo ontzettend veel groei mogelijk. En hij is nu al fysiek, technisch en mentaal uitzonderlijk sterk.’’
Het klinkt als het verhaal van de soepele, rechte weg omhoog van een getalenteerde jongeman. Maar zo makkelijk ging die route helemaal niet. Verre van dat, zelfs. Want een makkelijke jeugd had Pontjodikomo niet bepaald: veel ruzie, thuis in de Groningse wijk Selwerd, veel gedoe. ,,Het was geen goede omgeving’’, zegt hij er zelf over. ,,Ik wil er niet alles over vertellen, maar ik heb wel veel meegemaakt toen en dat waren in het algemeen geen fijne dingen.’’
Bogtstra kwam Pontjodikromo voor het eerst tegen toen die tien jaar oud was en bij Cream Crackers op een toernooi speelde. Hij ontfermde zich over de jongeling, ook al omdat Sidané’s vader hem dat vroeg. Het werd een ijzersterke band. Sidané werd naar het trainingscentrum in de bossen van Doorn gehaald, maar de zoektocht naar geschikte woonruimte was een lange.
,,Hier een huisje huren is niet eenvoudig’’, zegt Bogtstra. ,,Het is de Utrechtse Heuvelrug, een gewilde regio, dus ga maar na. In de afgelopen drie, vier jaar heeft Sidané op zeven verschillende plekken hier in de buurt gewoond.’’ Hij woonde in een gastenverblijf, in een tijdelijk huurhuisje, op een kamer. Zelfs een tijdje bij de Bogtstra’s thuis. Sidané ging met het gezin mee op vakantie naar Zuid-Spanje.
De oplossing kwam drie jaar geleden, toen zijn Javaans-Surinaamse vader en Nederlandse moeder scheidden en zijn moeder naar Doorn kwam. In Leersum, vlakbij Doorn, woont Sidané nu bij haar. ,,Dat is natuurlijk heel fijn’’, vertelt Sidané zelf. ,,Zo zijn we toch weer een beetje een gezin. Ik bezoek mijn vader in Selwerd elke twee weken. Mijn moeder is voor mij hiernaartoe gekomen en dat vind ik geweldig. Of dat extra druk geeft? Nee, eigenlijk niet. Die druk leg ik mezelf al wel genoeg op.’’
Aan zijn zus Joany, zelf ook een toptennisser, momenteel de nummer 31 van Nederland, trekt Sidané zich op, ook al is ze tien jaar ouder. ,,Ik heb altijd enorm tegen haar opgekeken. Hoe ze dat deed, tennissen op topniveau en studeren combineren, ik vond het geweldig. En ondertussen een lieve zus zijn voor mij, haar kleine broertje. Sinds een paar jaar kunnen we ook met elkaar tennissen op niveau. Dat is top. En ze werkt als farmaceut in Baarn, hier vlakbij Doorn. Als het goed is, komt ze over een tijdje hier in de buurt wonen. Dat zou mooi zijn.’’
Voor de 31ste plek op de Nederlandse ranglijst – hij staat momenteel 61ste - doet Sidané het al lang niet meer. Zijn doel ligt bij de mondiale top 100. Minimaal. Of hij dat kan halen? ,,Ik heb geen glazen bol’’, zegt Bogtstra.
,,Er kan nog van alles gebeuren. Hij kan geblesseerd raken, hij kan er op een gegeven moment klaar mee zijn. Alles kan. Maar wat ik wel weet: Sidané is een geweldige tennisser die technisch heel ver kan komen en er bovendien al jarenlang werkelijk alles voor over heeft om de top te bereiken. Maar dan ook echt. Hij is volledig gecommitteerd aan zijn missie. Ik kan me niet voorstellen dat-ie er zomaar mee ophoudt. Mede door zijn moeilijke thuissituatie is hij vroeger volwassen geworden, weet hij wat tegenslag is. Ik denk dat hij echt heel ver kan komen, maar het is aan hemzelf.’’
De eerste stappen gaat Pontjodikromo nu zetten in het internationale circuit. ,,Daarin heeft hij een achterstand’’, duidt Bogtstra. ,,In het buitenland hebben toptalenten vaak veel meer mogelijkheden om online lessen te volgen van hun school. In ons land hebben we die schoolplicht, waardoor Sidané de afgelopen jaren ook gewoon al die vakken moest afmaken op de havo hier in Doorn.’’ Met een veelzeggend cynisch lachje: ,,Inclusief gymnastiek en tekenen.’’
Sidané zal binnenkort zelfstandig de wereld rondtrekken. ,,Hij zal moeten leren van hotel naar hotel te gaan, veel te vliegen’’, kijkt Bogtstra vooruit. ,,Dat is eigenlijk een heel eenzaam leven, dat je ervoor over moet hebben om de top te bereiken. Natuurlijk gaat de eerste jaren een coach mee, maar zijn leven gaat absoluut flink veranderen. Hij is nu een goede tennisser. Hij zal nu een goede tennisser moeten worden. En dat is heel iets anders.’’
Sidané zelf kan haast niet wachten. Om zichzelf te motiveren leest en kijkt hij al jaren veel, vooral op sportief-mentaal gebied. Motivatievideo’s bijvoorbeeld, van onder meer vechter Conor McGregor, die onlangs in het ‘gevecht van de eeuw’ verloor van Floyd Mayweather. Of van Napoleon Hill.
Pontjodikromo: ,,Je moet jezelf inprenten dat je al de beste bent, dan trek je dat ook aan. Als je denkt: het wordt allemaal niks, dan trek je juist negativiteit aan. Dat wil niet zeggen dat ik arrogant ben. Het gaat om de juiste balans: zelfvertrouwen, maar ook de ruimte voor verbetering zien. Want kampioen word je vooral in je hoofd.’’
Dat besef kwam twee jaar geleden. Pontjodikromo moest geopereerd worden aan een kraakbeenprobleem in zijn rechter elleboog. Een probleem dat groot had kunnen worden. Om alle risico’s na de operatie uit te sluiten mocht Sidané vijf maanden niet tennissen. ,,Geen racket mocht ik aanraken’’, kijkt hij terug.
,,Toen kwam ik mezelf wel tegen. Dan ga je nadenken: wat nu als het allemaal voor niets is geweest, als ik straks niet meer kan tennissen? En ook: wil ik dit wel? Het antwoord bleek absoluut te zijn: ja, ik wil de top halen. In die maanden groeide het besef dat ik mezelf alleen maar zie als tennisser. Noem het , of zoiets. Ik ben voorbestemd voor tennis, zo zie ik het.’’
