Het lijkt hetzelfde liedje in Ter Apel als vier jaar geleden. Maar er is wel degelijk iets veranderd: de verharding zet door.
Het leek wel een reünie, zegt verslaggeefster Maaike Borst over haar bezoek woensdagavond aan Ter Apel. Vier jaar geleden reed ze bijna elke avond vanuit haar woonplaats naar het aanmeldcentrum, om de schrijnende situatie daar te beschrijven. Nu was ze er weer, samen met collega Luuk Sporrel.
Ze zien Yljo van Donselaar weer, die vier jaar geleden avond-na-avond in de weer was voor de honderden vluchtelingen die buiten moesten slapen. Ook het Rode Kruis is weer van de partij, net als in 2022. En natuurlijk vertegenwoordigers van officiële instanties als IND en COA.
Twee kabinetten gevallen, geen oplossing
Het lijkt wel Groundhog Day, naar de film waarin een chagrijnige weerman elke morgen op diezelfde dag opnieuw wakker wordt. Kortom, weer hetzelfde liedje met vluchtelingen voor dichte deuren, gebrek aan informatie, een zoektocht naar noodoplossingen en verwijten over en weer.
In die vier jaar zijn twee kabinetten gevallen over de asielproblematiek: eerst het kabinet-Rutte 4 na de leugens van Dilan Yeşilgöz over de duizenden nareizigers die er niet bleken te zijn. Vervolgens het mislukte kabinet-Schoof, waar de PVV uit wegliep zonder met een oplossing te komen.
Het was wachten tot het weer mis zou gaan. Net als vier jaar geleden is de grote instroom niet zozeer het probleem (want, ook nu valt dat wel mee), maar we zijn er niet in geslaagd de oorzaken van de vastzittende asielketen aan te pakken.
In de tussentijd verhardt het debat zich steeds meer. Extreemrechts kaapt protesten, zoals in Loosdrecht, en je kunt ook iets gematigder politici horen zeggen dat Nederland maar helemaal moet stoppen met de opvang van vluchtelingen.
Wie praat met de vluchtelingen?
Een schokkend gevolg hiervan is de ontmenselijking van deze kwetsbare groep. Zo ervoeren Maaike en Luuk ook woensdag, toen ze weer in Ter Apel waren.
Vluchtelingen moeten zich melden bij de IND, krijgen een papiertje en een bandje om de arm en moeten weer naar buiten. Ze denken een plek op tijdelijke opvang te hebben gekregen, maar dat klopt niet. Ter Apel is overvol. Alleen voor vrouwen en kinderen is nog ruimte.
Maar van wie horen ze dat? Niet van de overheid in de vorm van IND of COA, maar van verslaggevers. Luuk sprak de verbijsterde Palestijnse Mohammed (23), die vertelde dat hij van journalisten had gehoord dat er voor hem, en tientallen andere mannen, geen bed beschikbaar zou zijn.
Zover is het gekomen. Nederland verdomt het om de opvangcrisis op te lossen. En ondertussen keren we vluchtelingen de rug toe.
