Woensdagavond, voetbaltraining. Mijn teamgenoot schiet een bal op doel, kijkt naar de lucht die steeds donkerder wordt en roept: ‘Gaat het regenen?’ De trainer, van een leeftijd waarop je beter op een scherm kijkt door de telefoon op armlengte te houden, tuurt naar verschillende appjes: ‘Buienradar zegt van niet, oh maar Weerplaza wel’.
Ik sla het tafereel gaande en vraag me af hoe we hier beland zijn. Voetbal is een buitensport. Het regent al decennia tijdens trainingen, en om eerlijk te zijn, vaker niet dan wel, dus waarom hechten we deze waarde aan elektronica, terwijl we ook aan de lucht kunnen zien of het gaat regenen? Of gewoon af kunnen wachten of dat gebeurt.
Froukje Jackson
Froukje Jackson en Irma van Steijn zijn beiden GZ-psycholoog bij Maarsingh & van Steijn. Froukje in Groningen en Irma in Leeuwarden. Zij schrijven om en om een wekelijkse geanonimiseerde column over wat zij meemaken in o.a. de spreekkamer. E-mail: f.jackson@maarsinghenvansteijn.nl of i.vansteijn@maarsinghenvansteijn.nl.
Niek moet een beetje lachen als ik dit vertel. Hij begrijpt waar ik met dit voorbeeld naartoe wil. Een paar jaar geleden was hij uitgevallen in zijn eerste baan, toen bleek dat een volle werkweek met de nodige inhoudelijke uitdaging moeilijk te combineren was met zijn sociale netwerk, uitgaan, het onderhouden van een relatie met zijn vriendin en sporten. Hij zat slecht in zijn vel, zowel fysiek als mentaal, en besloot het roer drastisch om te gooien.
Een strak schema maakte al snel verschil
Niek schafte een smartwatch aan, koppelde deze aan zijn telefoon, en bouwde, met behulp van zijn achtergrond in de IT, een reeks programma’s om zoveel mogelijk informatie uit te lezen. Ook maakte hij een strak schema om meer te sporten, gezonder te eten en beter te slapen. Hij merkte al snel verschil: hij voelde zich fitter en had meer energie. Hij pakte zijn werkzaamheden weer op en nam zich voor om daar ook efficiënter en strakker te werk te gaan. Uitgebreide takenlijsten, gedetailleerde planning, wat minder pauze. Hij ging als een speer, wat ook werd opgemerkt door zijn leidinggevende, en maakte al snel promotie.
Inmiddels zijn we drie jaar verder, en weet Niek het even niet meer. Zijn schema’s zijn nog nagenoeg optimaal. Hij vindt het leuk om eraan te schaven om ze aan te passen aan nieuwe situaties. Het probleem is alleen dat zijn gevoel ergens is achtergebleven. Niek is gewend geraakt om te koersen op basis van de metertjes die hij heeft ontwikkeld, en weegt zijn gevoel hier niet (meer) in mee. De aangeleerde gewoontes hielpen Niek herstellen en perfectioneren, brachten hem de promotie, maar ergens is de balans zoekgeraakt. We gaan op zoek naar de mens achter de metertjes.
Plezier in het veranderen van gewoontes
Niek krijgt een keuze. Of we bouwen een aantal schema’s en gewoontes af, óf hij stopt ‘cold turkey’ met het verzamelen van zoveel informatie. Na enig nadenken gaat hij voor de eerste optie. Aan de hand van de bestseller Atomic habits van de Amerikaanse schrijver James Clear leren we bepaalde gewoontes af (op zijn smartwatch de kwaliteit van zijn slaap checken) en ontwikkelen we in plaats daarvan nieuwe gewoontes (in zijn lijf de mate van uitgerustheid ervaren).
Niek ontdekt dat zijn lijf ook metertjes heeft die hij uit kan lezen. Waar hij eerder genoot van zijn strakke schema’s, krijgt hij nu plezier in het veranderen van gewoontes. Over mijn voorbeeld op het voetbalveld zegt hij: „Haha, ja, zo zou ik dat eerder ook gedaan hebben. Inmiddels kan ik beide: vertrouw ik op de mens én zijn metertjes.”
