Hoe hard kan Europa het tegen Trump spelen? | opinie

„De uitholling van het internationaal recht is beleid van de VS is geworden. Europa mag zich niet onderwerpen aan deze nieuwe wereldorde.” Dit schrijft André Nollkaemper in een doorwrocht stuk over de kwalijke kanten van het buitenlandbeleid van de Trump-administratie, de recente praktijken in Venezuela in het bijzonder (‘Europa moet kleur bekennen over Venezuela’, DVHN, 10-01).

Aan het eind van zijn stuk concludeert hij dat Europa de acties van Trump scherp moet veroordelen. ,,Zwijgen is geen optie.” En verder moet Europa kiezen voor een koers ,,die uitgaat van eigen kracht eigen veiligheid.” Dat vindt hij ,,het enige geloofwaardige antwoord.”

Natuurlijk heeft Nollkaemper principieel gelijk met dit pleidooi, maar het komt toch ook over als ‘makkelijk praten’ in een wereld waarin de president van de VS niet meer aanspreekbaar is op redelijkheid, rationaliteit en moraliteit. Trump heeft Europa volledig in de tang, hij beledigt, intimideert en bedreigt ons en wij kunnen alleen met zeer behoedzaam opereren en de nodige slijmdiplomatie de schade zoveel mogelijk beperken. Hopelijk.

Hoe de Trumpisten tegen Europa aankijken, bleek eind verleden jaar uit het schokkende rapport van The Heritage Foundation, de belangrijkste denktank van conservatief Amerika. De auteurs zijn van mening dat de EU als politieke gemeenschap moet verdwijnen, omdat ze de geopolitieke, economische en technologische belangen van de VS in hoge mate schaadt, omdat ze de grote Amerikaanse tech-bedrijven wil censureren en omdat ze de nationalisten/rechtsextremisten hier onderdrukt.

Vanuit Europa kun je dan counteren dat dit allemaal nergens op slaat, maar het is wel een regelrechte oorlogsverklaring richting de Europese rechtstaten.

The Heritage Foundation zet, in het verlengde van de nieuwe Nationale Veiligheidsstrategie, voor de Trump-administratie de lijnen uit voor het verdelen van de mondiale invloedssferen, waarbij het recht van de sterkste bepalend is en de internationale rechtsorde irrelevant is geworden. Het is neo-imperialisme 2.0. De macht komt weer uit de loop van het geweer, net zoals in de koloniale tijden.

Trump wil ‘zijn’ continent van Groenland tot Vuurland onder de volledige controle van de VS brengen. Europa moet ‘klein’ en verdeeld gehouden worden, zodat de afzonderlijke landen makkelijker tegen elkaar kunnen worden uitgespeeld. En als dat de Amerikaanse belangen op enig moment het beste dient, zal men ook afscheid nemen van de NAVO. Europa wordt dan helemaal speelbal en prooi van de machtsblokken China, Rusland en VS.

Alles bij elkaar getuigt het beleid van de Trump-regering van een abjecte moraal met levensgevaarlijke beleidsopvattingen, maar de EU-landen kunnen daar (nog) niet hard tegen optreden, zoals Nollkaemper voorstelt, anders zal de ongenaakbare en wraakzuchtige Trump ons harde lessen leren.

Opties genoeg om ons mee te straffen: 1. hij kan de tech-bedrijven opdracht geven om Europa digitaal plat te leggen. 2. hij kan de handelstarieven tot grote hoogte opschroeven. En 3. hij kan Europa en Oekraïne de onmisbare wapensystemen onthouden waarmee wij ons kunnen verdedigen tegen een boze buitenwereld.

Zulke draconische maatregelen, bij Trump zeer voorstelbaar, kunnen leiden tot nachtmerrie-achtige scenario’s, waarin Oekraïne reddeloos verloren is en Europa een zinkend schip kan worden.

Dus moeten wij het hoofd koel houden en de gekte in het Witte Huis proberen bij te sturen, desnoods met slijmdiplomatie richting Trump en zijn administratie. En dat moeten we misschien nog minstens drie jaar volhouden en dan maar hopen dat J.D. Vance niet zijn opvolger wordt, want die is een paar niveaus slimmer dan Trump en ideologisch veel gevaarlijker.

Europa heeft dus nog drie jaar de tijd om zich tot een zodanige supermacht (in wording) te ontwikkelen, dat de VS, Rusland en China ons niet meer kunnen chanteren, bedreigen of straffen. Op economisch gebied is dat haalbaar. Op militair gebied zal dat erg lastig worden, maar we kunnen een eind komen als we in Europees verband hecht samenwerken, bereid zijn ook echt ‘af te schrikken’ en grote financiële en mentale offers willen brengen.

Op technologisch/digitaal gebied zal Europa nog lange tijd niet kunnen opboksen tegen de Amerikaanse tech-giganten. Want wij zijn nu eenmaal een digitale kolonie van de VS, omdat praktisch alle belangrijke tech-bedrijven in de VS zitten en zij, in opdracht van hun president, vitale ‘digitale systemen’ in Europa volledig plat kunnen leggen.

We zijn dan machteloos en verloren, want er functioneert dan bijna niets meer in onze samenleving. Het enige waar we dan nog op kunnen hopen, is op een ‘normale president’ in de VS over drie jaar.

Dus ja, Nollkaemper heeft gelijk, we moeten niet zwijgen over het neo-imperialistische beleid van Trump, maar wel heel erg op onze woorden passen. Helaas.