Donderdag gaat het 26ste WK voetbal van start. De eerste wedstrijd wordt in Mexico-Stad gespeeld, door de elftallen van Mexico en Zuid-Afrika.
Vooraf is het toernooi verkocht als het grootste ooit. Zo’n superlatief past bij de manier waarop voetbal wereldwijd wordt aangeprezen, met overslaande stemmen die de realiteit van alledag moeten doen vergeten. Het spelen van meer wedstrijden in meer steden in meerdere landen past ook bij het streven van organisator FIFA naar hogere opbrengsten.
Hoezeer voetbal en geldhonger verweven zijn, blijkt onder meer uit de artikelen die DVHN in aanloop naar de start in een papieren bijlage publiceerde. Een daarvan gaat over de transferwaarde van spelers. Opgeteld is die van de Fransen het hoogst, gevolgd door de Engelsen en Spanjaarden. Nederland staat zevende. De komende weken kunnen de koersen nog flinke schommelingen laten zien.
Daarnaast is er het toenemende belang van data in de voetballerij. Onder het motto ken uzelve zijn spelers eraan verslingerd geraakt. Bedrijven gebruiken de gegevens om hun gadgets te verkopen. Coaches verzamelen ze om het wedstrijdverloop te sturen. Samengevat komt het erop neer dat mensen worden teruggebracht tot cijfers waarmee het rendement verder kan worden opgevoerd. Melkkoeien weten er al decennia alles van.
‘Discriminatie = kansloos. Voetbal is van iedereen’
Ondertussen konden tijdens de oefenwedstrijden van het Nederlands elftal in alle rust de reclameborden worden bekeken. Terwijl Oezbekistan het ‘onze jongens’ maandag knap lastig maakte, verscheen onder meer de leus ‘Discriminatie = kansloos. Voetbal is van iedereen’ in beeld.
Diezelfde dag presenteerde de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme haar eindrapport over de zorgwekkende situatie in Nederland en het Caribisch deel van het koninkrijk. Het rapport kreeg minder mediatijd dan de blessure van doelman Bart Verbruggen, maar laat zien dat mensen op allerlei manieren worden uitgesloten: op huidskleur, afkomst, handicap, seksuele voorkeur, leeftijd.
Discriminatie en racisme zijn diepgeworteld, structureel en overal aanwezig. Ook tijdens dit WK, waar de prijzen voor het bijwonen van wedstrijden zo hoog zijn dat alleen de bevoorrechte klasse het zich kan veroorloven. Alsof dat niet genoeg is, spannen de FIFA en de regering van de Verenigde Staten samen om supporters uit Iran en een aantal Afrikaanse landen buiten de deur te houden.
Sport verbroedert en kan voor uitzinnige gezamenlijke euforie zorgen. Maar dit WK heeft, nog voordat het begonnen is, iets treurigs.